لفته منصوری کتاب ˝ من زنده ام˝ را نقد کرد

خبرگزاری پانا: مدیر کل کتابخانه‌های عمومی خوزستان کتاب ˝من زنده ام˝ نوشته معصومه آباد از انتشارات بروج را نقد کرد که اولین نقد این کتاب در کشور می باشد.

کد مطلب: ۲۵۴۹۱۸
لینک کوتاه کپی شد
به گزارش خبرگزاری پانا به نقل از روابط عمومی کتابخانه های عمومی خوزستان، لفته منصوری گفت: کتاب «من زنده‌ام» خاطرات دوران چهار ساله‌ی اسارت خانم معصومه آباد در زندان‌های رژیم بعث صدام است. روایت کتاب از دوران کودکی نویسنده آغاز و با بیان بخش‌های مهمی از نوجوانی وی ادامه پیدا می‌کند. کتاب، با بیان نقش و تأثیر انقلاب اسلامی بر زندگی و شخصیت خانم آباد به دوره‌ی دفاع مقدس، اسارت و آزادی او و سه بانوی آزاده‌ی دیگر، به پایان می‌رسد. این کتاب را «انتشارات بروج» منتشر کرده است. این کتاب در ۵۵۵ صفحه منتشر شده که طی یک‌سال به چاپ چهل و دوم رسیده است. از این نظر «من زنده‌ام» یکی از آثار پرمخاطب و جذاب در حوزه دفاع مقدس در سال گذشته بوده است. این کتاب در هشت فصل با عناوین کودکی، نوجوانی، انقلاب، جنگ و اسارت، زندان الرشید بغداد ، انتظار، اردوگاه موصل و عنبر و عکس و اسناد به چاپ رسیده است.
منصوری افزود: به جرأت می­توان کتاب «من زنده­ام» را جزو اولین­های حوزه نشر خاطرات خود نگاشت زنان در دوران اسارت قلمداد کرد. در ادبیات پایداری، خاطرات خود نگاشت زنان در اسارت، بسیار کم و شاید منحصر به این کتاب باشد. این مسأله و اقبال عمومی از این اثر که یکسال پس از انتشار به چهل و دومین چاپ خود رسید؛ این کتاب را شایسته نقد و بررسی منصفانه نمود. این قلم تلاش می­کند در نقد این کتاب از راه صواب خارج نشود و پای بندی خود را به اصول نقد حرفه­ای اثبات کند.
مدیر کل کتابخانه‌های عمومی خوزستان گفت: رهبر معظم انقلاب اسلامی تقریظ مهمی برکتاب "من زنده ام" نوشتند که متن این تقریظ به شرح زیر می باشد:
بسم‌الله الرحمن الرحیم
کتاب را با احساس دوگانه‌ی اندوه و افتخار و گاه از پشت پرده‌ی اشک، خواندم و بر آن صبر و همت و پاکی و صفا، و بر این هنرمندی در مجسّم کردن زیبائیها و زشتیها و رنجها و شادیها آفرین گفتم. گنجینه‌ی یادها و خاطره‌های مجاهدان و آزادگان، ذخیره‌ی عظیم و ارزشمندی است که تاریخ را پربار و درسها و آموختنی‌ها را پرشمار میکند. خدمت بزرگی است آنها را از ذهنها و حافظه‌ها بیرون کشیدن و به قلم و هنر و نمایش سپردن. این نیز از نوشته‌هائی است که ترجمه‌اش لازم است. به چهار بانوی قهرمان این کتاب بویژه نویسنده و راوی هنرمند آن سلام میفرستم.
لفته منصوری نسبت به معرفی ۸ فصل کتاب پرداخته و در پایان به نقد محتوایی و ساختاری (ظاهری و نگارشی) اثر اشاره می‌کند و ویژگی‌ها و امتیازات کتاب به همراه کاستی‌ها و نارسایی‌های آن را برمی‌شمارد.
وی در بخشی از نقد خود ویژگی ها و امتیازات این اثر اشاره می کند و می‌نویسد: عنوان کتاب بیانگر محتوای آن است.خواننده در سراسر کتاب گره افکنی، کشمکش، تعلیق، بحران و گره گشایی را در دو کلمه «من زنده­ام» لمس می­کند. طراحی روی جلد آقای احمد اورانی گویای موضوع، محتوا و حالات روحی نویسنده است. عنوان فصل­ها بر اساس توالی حوادث و رویدادها شکل گرفته است و مطالب هر فصل با مطالب فصل­های قبل و بعد از آن ارتباط منطقی دارد . پانویس­ها (شامل واژه­های معادل، ارجاع­ها، اسامی و توضیح­ها) در انتهای هر صفحه و با شماره­های جداگانه آورده شده است؛ که هم زودیاب و هم معقول است. این اثر کاملاً زنانه ارائه شده است. هم مؤلف و هم ویراستار هر دو زن هستند. نثر این کتاب، عاطفی، معناگرا، پر مایه و سالم است. کتاب دارای لحن محترمانه، ضرب آهنگ، بیان روان، جملات سلیس، شفافیت زبان و پرداخت جذاب و خواندنی است. استفاده گسترده از آرایه­های لفظی و معنوی، حس آمیزی­های بدیع، تلمیح و تضمین­های بجا، حسن تعلیل، مراعات نظیر و بیان مسجع و واج آرایی، کتاب را خواندنی و دلپذیر کرده است. خاطرات جذاب و پر از تعلیق هستند. نویسنده موفق شده است روایتی دقیق، حساس و ظریف را در فضا سازی خاطره نگاری خود خلق کند. بازگشت به گذشته (فلاش بک) موجب باور پذیری و استناد خاطره می­شود. استفاده صحیح از گفتگو در متن، ملال یکنواختی روایت را قطع کرده و خاطره را زنده می­کند. زاویه دید اول شخص و یا من راوی، سخت­ترین و در عین حال زیباترین شیوه روایت است که می­تواند مسایل عاطفی و احساسی را به خوبی بیان کند. من راوی، خودش یا یکی از شخصیت­های خاطره و یا شاهد اتفاقات خاطره است. در سراسر کتاب غلط­های تایپی، بسیار کم و قابل اغماض است. جلد کتاب، شیرازه و نوع و وزن کاغذ آن دارای کیفیت مطلوبی است. کتاب از نظر ظاهری مانند قطع، نوع حروفچینی، صفحه آرایی و صحافی از وضعیت خوبی برخوردار است. نوع و اندازه قلم، رعایت فاصله بین کلمات (فاصله و نیم فاصله) و سطرها و حاشیه­ها منطبق با استانداردها است و به خوانایی و استفاده بیشتر از اثر کمک کرده است.
وی در بخش دیگری از نقد به کاستی ها و نارسایی های اثر اشاره کرده و می نویسد: حوزه تخصصی انتشارات بروج متعلق به خانم دکتر معصومه آباد، دفاع مقدس نیست. مطلب ۸ صفحه­ای «آغاز سخن» هم مقدمه و هم پیشگفتار است و هم نیست. کتاب فاقد نمایه­ی موضوعی و نمایه­ی اعلام است. ارزش یک متن تاریخی به عوامل متعددی وابسته است. در میان این عوامل، مستند سازی، تعدد منابع، جدید بودن، ارتباط با موضوع و اعتبار مطالب برگرفته شده از منابع، از اهمیت زیادی برخوردار است. متأسفانه در این کتاب علیرغم پانویس­های متعدد که به معرفی اشخاص و دادن اطلاعات دقیق از زندگی آنها پرداخته هیچگونه منبع و مأخذی برای این مطالب ذکر نگردیده است. علاوه بر این در هیچ جای کتاب ارجاع درون متنی و برون متنی نداشته جز سه مورد. عدم وجود وحدت رویه برای درج متن­های فارسی و عربی و انگلیسی در صفحه یا پانویس. مؤلف در صفحه­ی ۲۰ نوشته است: «در این خانه­های کوچک و محقر چهارده آدم قد و نیم قد زندگی
می­کردیم.» این در حالیست که مجموع اعضای خانواده ۱۳ نفر بودند که در صفحه­ی ۱۸ اسامی آنها را قید کرده است.
نحوه اسارت خانم معصومه آباد در روایت­هایی که خود و یا دیگران در کتاب­ها و روزنامه­ها گفته یا نوشته­اند؛ با روایتی که خود در کتاب «من زنده­ام» نوشته است، مغایرت دارد. خانم معصومه آباد ۳۳ سال پیش نامه­ی خواستگاری سید را به داخل ضریح شاهچراغ انداخته بود. چگونه بعد از گذشت این همه مدت عین نامه در صفحه ۱۵۰ و ۱۵۱ کتاب نقل می­شود؟!. خانم معصومه آباد هنگام اسارت ۱۸ سال سن داشت. در حالیکه در صفحه ۱۵۶ نوشته است: «دو دختر هفده و بیست و یک ساله ...» سن خود را یک سال کمتر نوشته است. و ... که منصوری این اثر را با دقت و حساسیت ویژه مطالعه کرده و مورد نقد و بررسی قرارد داد.(اصل گزارش نقد در پیوست خبر موجود می باشد.)
منصوری نتیجه‌گیری خود را از این کتاب این گونه اعلام می‌کند: کتاب «من زنده­ام» پس از ۳۲ سال از اسارت معصومه آباد، دختر کارگر زاده پر شور و شر آبادانی منتشر شده است. او امروز عضو شورای اسلامی پایتخت است و یک شخصیت تمام عیار سیاسی - اجتماعی در کشور ما محسوب می­شود. کتاب «من زنده­ام» خاطره داستان گونه نیست! بلکه داستانی بر مبنای خاطره است! همه عناصر داستانی بر اساس پیش بینی و طراحی قبلی وارد قصه شده و خاطرات چون خمیری در دستان هنرمندی توانا شکل پیدا کرده است. اگر برخی مطالب منتشر شده از قبل، که توسط راوی و فاطمه ناهیدی، دیگر اسیر همراه او مطرح شده نبود؛ تار و پود کتاب چنان دقیق و مستحکم است، که یارای خلل و نقصانی در آن نیست.
مدیر كل کتابخانه‌های عمومی خوزستان اظها داشت: کتاب «من زنده­ام» در اوج مهارت و زیبایی نگاشته شده و نقدی که در این مقاله بر آن وارد شده برای تقویت مبانی استنادی آن ضرورت دارد.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار