قدرت پرواز پرندگان دریایی خزر كاهش یافت
خبرگزاری پانا:پرهای پرندگان دریای آغشته به نفت قدرت پرواز آنها را كاهش داد.
به گزارش خبرگزاری پانا،دریای خزر با داشتن موقعیت خاص خود از زمان های قدیم مورد توجه اندیشمندان و دولتمردان بوده است. طی قرن بیستم گسترش جوامع و روند رو به رشد جمعیت همراه با توسعه فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و گردشگری در راستای بهره وری از منابع ساحلی و بستر دریاها به همراه تاثیر عملكرد نیروهای محیطی موجب فرسایش و از بین رفتن سطح گستره ای از مناطق ساحلی شده است.
به همین منظور مركز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر تدوین برنامه های راهبردی و انجام مطالعات پژوهش های مورد نیاز در جهت حفاظت و سامان دهی سواحل در راستای بهره وری بهینه از كاربری اراضی و توسعه پایدار مناطق ساحلی خزر را در گروه های پژوهشی خود قرار داده است.
بررسی کارشناسان مرکز مطالعات تحقیقات دریایی خزر نشان می دهد که سطح آب دریای خزر از سال ۷۵ تاکنون ۸۷ سانتی متر، کم شده است. اتفاقی که جواد ملك مدیر این مرکز تحقیقاتی، مهم ترین دلایل وقوع آن را کاهش ورودی آب رودخانه های منتهی به خزر، کاهش بارندگی ها در سطح حوضه آبریز خزر و افزایش دما و میزان تبخیر از سطح دریا می داند.
در حال حاضر بیش از ۱۳۰ رودخانه به دریای خزر می ریزند. از آنجا که کاهش سطح و پس روی ۸۷ سانتی متری آب دریای خزر پدیده ای طبیعی است باید تمامی طرح ها، برنامه و فعالیت ها در سواحل این دریا منطبق و متناسب با این نوسانات اجرا شود.
بی شک مهم ترین راهکار حل این مشکل، همفکری کشورهای حاشیه خزر و ارائه راهکارهای موثر در قالب قوانین بهره برداری از رودخانه های منتهی به خزر و کاهش میزان تبخیر با پایین آوردن فتیله گرم شدن زمین است.
جواد ملک رییس مركز موسسه تحقیقات آب در بازدید از دریای خزر در جمع خبرنگاران استان گیلان با بیان اینکه بیشترین میزان کاهش آب خزر، در ۸ سال گذشته روی داده گفت: از آنجا که خزر یک دریاچه بسته است، سطح آب آن براساس ورودی آب رودخانه ها و تبخیر آب تنظیم می شود.
وی برداشت های زیاد و احداث سدهای متعدد در مسیر رودخانه های منتهی به خزر و در نهایت کم شدن میزان ورودی آب رودخانه ها را عامل تشدیدکننده فرآیند کاهش آب بزرگترین دریاچه جهان می داند و می گوید: در این بین رود ولگا در روسیه با توجه به اینکه۸۵ درصد آب خزر را تامین می کند، بیشترین نقش را در کاهش سطح خزر داشته است.
وی میانگین ورودی آب رود ولگا به خزر در درازمدت را سالانه حدود ۲۴۰ کیلومتر مکعب اعلام کرد و افزود: این میزان به علت افزایش بهره برداری ها و کاهش بارندگی ها در سال ۲۰۰۸ میلادی به ۲۲۹ کیلومتر مکعب کاهش یافته و تا سال ۲۰۱۲ هم به ۱۹۰ کیلومتر مکعب در سال رسید.
جواد ملک می گوید: اگرچه آمارهای رسمی از کاهش بارندگی در حوزه آبریز تمام رودخانه های منتهی به خزر موجود نیست اما نگاهی گذرا به برخی داده ها و مشاهدات عینی نشان می دهد که منحنی های بارش این حوضه از سال ۱۹۴۵ به بعد روند نزولی به خود گرفته اند.
وی میزان تبخیر سالانه آب خزر را در حالت طبیعی ۷۰۰ میلی متر اعلام کرد و گفت: اگرچه محاسبات دقیق تبخیر آب خزر کار سختی است اما مشاهدات عینی نشان می دهد تبخیر آب خزر به علت گرم شدن کره زمین، حدود ۱۰ درصد از حد طبیعی بیشتر و به تبع آن از سطح آب دریا هم کاسته شده است.
ملك، مختل شدن فعالیت های بنادر و دریانوردی، مشکلات زیست محیطی آبزیان و خشک شدن تالاب های حاشیه دریای خزر را از مهم ترین پیامدهای تداوم کاهش سطح آب این دریا برشمرد و گفت: اگرچه نوسانات آب خزر از جمله کاهش سطح آب آن پدیده ای طبیعی است و هنوز به حد بحران نرسیده اما نباید با بهره برداری های غیراصولی، افزایش گازهای گلخانه ای و در پی آن گرم شدن زمین، این پدیده طبیعی را طولانی تر و پیامدهای آن را تشدید کرد.
كیفیت منابع آب فعالیت های اكتشافی نفت در ساحل جنوبی خزر بیش از ۴۰ سال پیش در ایران شروع شد و در دهه اخیر طی حفاری ها و اكتشافات جدید و حوزه های نفت خیز در بستر دریای خزر این منطقه را به كانون توجه جهانی تبدیل كرده است.
آلودگی نفتی در بسیاری از مناطق خزر سبب تخریب زیستگاههای طبیعی و محل تخم ریزی ماهیان و در نتیجه كاهش نسل آنها به خصوص تقلیل ماهیان خاویاری و سایر آبزیان شده است.
برآورد می شود طی ۱۰ سال گذشته حدود ۱۰۰ میلیون تن نفت از بستر خزر استخراج شده است كه حدود یك میلیون تن آن با آب این دریا مخلوط شده است. آثار آلودگی نفتی در دریا به دو صورت كوتاه مدت و دراز مدت برآبر زیان اثر می كند.
كاهش اكسیژن ناشی از پوشش لكه های نفتی و مسمومیت حاصل از نفت در دسته اول قرار دارند. كاهش در انتقال نور باعث ممانعت عمل فتوسنتز گیاهان آبزی می شود همچنین پرهای پرندگان دریای آغشته به نفت شده و قدرت پرواز آنها را كاهش می دهد. نفتی كه به حالت تعلیق درآمده می تواند با مواد معدنی، سنگین شده و به كف دریا رسوب كند و موجب صدمه به موجودات كف زیر دریا می شود. نهایتا این آلودگی ها به موجوداتی كه مورد استفاده غذایی انسان قرار می گیرند وارد شده و در بدن انسان تجمع می یابد.
محمدرضا برجی مدیركل حفاظت محیط زیست گیلان نیز با بیان اینكه فاضلابهای خانگی، شهری، صنعتی و كشاورزی بدون هیچ تصفیه ای به دو رودخانه آلوده رشت به نامهای گوهررود و زرجوب می ریزند كه مستقیم وار د تالاب انزلی می شوند، گفت: در نهایت خزر پذیرنده نهایی تمامی این آلودگی هاست و زندگی موجودات این اكوسیستم ارزشمند در معرض تهدید است.
وی اضافه كرد: یكی از دلایل آمارهای بالای سرطان در گیلان وجود همین آلودگی هاست و لازم است هر چه سریعتر عزم استانی ملی و حتی اتحاد ۵ كشور حاشیه خزر تشكیل شود تا بیش از این سلامتی مردم گیلان در معرض تهدید نباشد.
ارسال دیدگاه