پانا بررسی می کند:

وضعیت بلوط و بلوطستانها در کهگیلویه و بویراحمد

کد مطلب: ۲۴۳۹۷۹
لینک کوتاه کپی شد

خبرگزاری پانا: استان کهگیلویه و بویراحمد با مساحتی حدود۱۵۵۰۴ کیلومتر مربع در بخش جنوب غربی رشته کوه بزرگ زاگرس واقع شده است و کمتر از یک درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. اگر چه کهگیلویه و بویراحمد را سرزمین چهار فصل توصیف کردند اما به طور کلی این استان دارای دو اقلیم سردسیری با مساحتی بالغ بر ۶۰۰۰ کیلومتر مربع و اقلیم گرمسیری با وسعتی بیش از ۸۰۰۰ کیلومتر مربع می باشد. در هر دو اقلیم پوشش جنگلی عمدتاً از نوع درخت بلوط دیده می شود. کهگیلویه و بویراحمد سرزمینی است دارای کوهستانهای بلند و برافراشته که بزرگترین نقطه آن دنا با ارتفاع ۴۴۰۹ می باشد. میزان بارندگی در این استان نسبتاً زیاد و بعد از استانهای شمالی قرار دارد. اعتدال هوا، ریزش های جوی مناسب، خاک مطلوب و رطوبت کافی در طول سال امکان رشد و نمو عرصه های گیاهی و جنگلی را در استان فراهم می کند. حدود ۶۰ درصد(۹۹۷ هزار هکتار) مساحت استان کهگیلویه و بویراحمد دارای پوشش جنگلی است که در این میان درخت بلوط گسترده ترین گونه جامعه جنگلی استان را تشکیل می دهد. سایر گونه های جنگلی عبارتند از: بنه، زالزالک، کیکم، زبان گنجشک، گلابی و بادام وحشی میوه بلوط طول میوه بلوط معمولاً بین ۴ تا ۶ سانتی متر، پوست خارجی آن قهوه ای روشن، صاف و ضخیم است. افزون بر این پوست صاف بیرونی، بلوط دارای یک پوسته نازک و قهوه ای رنگ در زیر پوست بیرونی است که مغز سفید و ماده خوراکی آن را پوشانیده است. بلوط شکلی مخروطی دارد، تقریباً شبیه فشنگ تفنگ است. میوه بلوط دارای کلاهکی است که بر خلاف پوست بیرونی بلوط صاف نیست بلکه زبر و برجسته بوده و به شاخه های درخت بلوط متصل است. استفاده های متنوع از بلوط از پوسته نازک و قهوه ای رنگ داخلی بلوط بعد از خشک و خرد شدن ماده ای بدست می آید که به آن جفت(Jaft) می گویند. این ماده در رنگرزی مورد استفاده قرار می گیرد و زنان لُر در گذشته بندهای قالی و گلیم خویش را با این ماده رنگ می کردند در مورد خواص دیگر این ماده تا کنون تحقیقاتی صورت نگرفته است. مغز میوه بلوط پس از خشک شدن با آسیابهای سنگی که به آنها برداَر(Bardar) می گویند، به آرد تیدیل می شود. زنان روستایی و عشایری این آرد را با آب مخلوط نموده و ساعت ها بهم می زنند و سپس برای اینکه تلخی آن از بین برود آن را در کیسه ها یا پارچه هایی قرار داده مدت ۷ تا ۱۰ روز در معرض آب چشمه ها، آبشارهای کوچک و رودخانه ها می گذارند تا خمیر به اصطلاح شسته شود و تلخی آن با جریان آب از بین رود. سپس آن را به خانه می آورند و همانند تهیه کشک، آنها را به شکل کروی درآورده و خشک می کنند . در مرحله بعدی مجددا بلوطها را با آب مخلوط نموده و خمیر می کنند و برای طبخ نان آن را بر روی تابه ای مخصوص قرار داده و با حرارت ملایم طبخ می کنند تا نان بلوط که در اصطلاح محلی به آن کلگ(Kalg) می گویند، بدست آید. نان بلوط خوشمزه و مقوی است و معمولاً آن را با ماست و دوغ و در برخی مناطق استان با ماهی کبابی میل می کنند. میوه بلوط دارای خواص فراوان دارویی و صنعتی است و براساس تجارب پیشینیان در درمان امراض گوارشی بسیار سودمند است. این میوه همچنین جهت خورک دام نیز مورد استفاده قرار می گیرد. از چوب بلوط که بسیار سفت و مقاوم است استفاده های مختلفی در نجاری و صنایع چوب می شود. اخیرا تحقیقاتی در مورد خواص دارویی و صنعتی بلوط از سوی پژوهشگران دانشگاهی استان صورت گرفته که مبین خواص فراوان این میوه جنگلی است. عوامل تهدید کننده بلوطستانهای استان بلوط درختی مقاوم و پایدار است و سالها عمر می کند. وجود درختان کهنسال بلوط در عرصه های جنگلی استان گویای این واقعیت می باشند اما این گونه ستبر و سترگ و پر خاصیت با تهدیدهایی مواجه است. سعید نظری مدیر منابع طبیعی شهرستان بویراحمد در این باره به پانا گفت: عوامل انسانی تهدید کننده اصلی جنگلهای بلوط می باشند. وی با اشاره به آتش سوزی های اخیر در عرصه های جنگلی استان، چرای بی رویه دامها، تغییر کاربری جنگلها بخصوص در حواشی شهرها و روستاها، تهیه زغال و قطع درختان توسط روستائیان برای تهیه سوخت را از دیگر عوامل تهدید کننده جنگلها بخصوص گونه های بلوط در استان قلمداد نمود. وی فرهنگ سازی بخصوص نقش رسانه ها در زمینه فرهنگ حفاظت از طبیعت را بسیار موثر و عنوان کرد. مهندس اکبری عضو شورای اسلامی شهر یاسوج و نظام مهندسی کشاورزی استان نیز با بیان اینکه زراعت و شخم در زیر درختان بلوط مانع زاد آوری نهال های بلوط می شود به پدیده سوسک های چوب خوار و قارچ زغالی اشاره کرد و گفت در چند سال اخیر پدیده کم آبی و ریز گردها بخصوص در مناطق جنوبی استان باعث تهدید و خطر حیات جنگلهای بلوط شده است. بلوط درختی مقاوم و تناور است که به استان کهگیلویه و بویراحمد زیبایی خاصی بخشیده است. امید است بیش از پیش در حفظ و احیای این گونه جنگلی کوشا باشیم.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار