کمیته فقهی سازمان بورس اعلام کرد :
پذیره نویسی و فروش ۳ اوراق به قیمت بازار
خبرگزاری پانا: دبیر کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار جزییات پذیره نویسی و فروش اوراق مشارکت، اجاره و مرابحه به قیمت بازار را تشریح کرد.
به گزارش خبرگزاری پانا، حجت الاسلام سید عباس موسویان گفت : در جلسه اخیر کمیته فقهی سازمان بورس که با حضور اعضای این کمیته، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد، پذیرهنویسی و فروش اوراق مشارکت، اجاره، مرابحه به قیمت بازار مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
وی اظهار داشت : درحال حاضر پذیره نویسی و عرضه اولیه اوراق مشارکت، اجاره و مرابحه به قیمت اسمی صورت میپذیرد. مطابق بسته سیاستی و نظارتی بانک مرکزی نرخ سود علی الحساب اوراق مشارکت حدود ۲۰ درصد تعیین شده است. نرخ صکوک نیز باید با هماهنگی بانک مذکور تعیین شود. این در حالی است که نرخ سود مورد انتظار سرمایهگذاران بالاتر از رقم است. به همین خاطر در سال های اخیر استقبال مردم از خرید اوراق به شدت کاهش یافته است.
دبیر کمیته فقهی سازمان بورس گفت : برای جلوگیری از این موضوع و پر کردن فاصله بین نرخ سود انتظاری سرمایه گذاران و سود اوراق، درصدی در قالب کارمزدهای تعهد پذیره نویسی و بازارگردانی توسط ناشر پرداخت میشود که بخشی از این کارمزد در قالب قراردادهای جداگانه از طرف متعهد پذیره نویس به سرمایهگذاران خاص (کلان) پرداخت میشود. این روش ضمن افزایش هزینه تامین مالی برای ناشر، باعث تبعیض بین سرمایهگذاران خرد و کلان میشود. برای جلوگیری از این پدیده راهکار فروش اوراق به کسر از قیمت اسمی مطرح است.
وی ادامه داد : از آنجا که تصویر فقهی فروش به کسر هر یک از اوراق مشارکت، اجاره و مرابحه متفاوت است هر یک از اوراق جداگانه بررسی میشود.
اوراق مشارکت
توافق بر تقسیم دارایی و سود با نسبت ترجیحی به نفع سرمایهگذاران: گرچه اصل اولی در قرارداد شرکت این است که شرکا، دارایی و سود حاصل از سرمایه گذاری را به تناسب سرمایهها تقسیم کنند اما شرکا میتوانند توافق کنند که دارایی نهایی و سود حاصل از فعالیت سرمایهگذاری را به نسبتهای دیگری تقسیم کنند.
حال فرض میکنیم ناشر اوراق مشارکت، اعلان میکند پروژهای به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد دارد، ۸۰۰ میلیارد اوراق مشارکت را در بازار عرضه و اعلام میکند که این اوراق به هر قیمتی که بفروش برسد ، بقیه را خود بانی تامین میکند و متعهد میشود که دارایی نهایی و سود حاصل از فعالیت را با نسبتهای ۲۰ درصد و ۸۰ درصد تقسیم کنند. برای مثال بانی متعهد میشود اگر اوراق به ۷۵۰ میلیارد فروش رفت بانی ۲۵۰ میلیارد دیگر را تامین کند و دارایی و سود پروژه را با نسبتهای ۲۰ و ۸۰ تقسیم کنند.
نظر کمیته فقهی
کمیته بعد از بررسی ابعاد و روابط حقوقی موضوع، راهکار مذکور را مطابق قواعد شرکت دانست. به این معنی که اگر بانی و سرمایهگذاران توافق کنند با نسبت های خاصی روی پروژهای سرمایهگذاری کنند و در سررسید اصل دارایی و سود حاصل را با نسبتهای دیگری (با نسبتهای ترجیحی به نفع سرمایهگذاران) تقسیم کنند، مطابق قواعد شرکت بوده و صحیح است.
اوراق اجاره (اتحاد بانی و فروشنده)
فروش دارایی با تخفیف: برای مثال شرکت فروشنده (بانی) دارایی خود به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد ریال را برای فروش به نهاد واسط ارائه میکند. نهاد واسط ۱۰۰۰ میلیارد ریال اوراق اجاره با نرخ اجاره بها ۲۰ درصد و با سررسید ۴ سال منتشر میکند. با توجه به اینکه سرمایهگذاران خواهان مبلغ اجاره بهای بیشتری هستند، برای خرید این اوراق حداکثر مبلغ ۹۵۰ میلیارد ریال میپردازند. شرکت فروشنده (بانی) حاضر میشود به سرمایهگذاران تخفیف دهد و در ازای دریافت مبلغ نقد کمتر دارایی را به سرمایه گذاران واگذار کند.
نظر کمیته فقهی
کمیته فقهی بعد از بررسی ماهیت اوراق اجاره، به این جمع بندی رسید که اگر بانی رضایت دارد دارایی را که به ۱۰۰۰ میلیارد ریال قیمتگذاری شده به ۹۵۰ میلیارد ریال بفروشد سپس همان دارایی را با نرخ اجاره بهای ۲۰ درصد سالانه با سررسید ۴ سال و به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد ریال در سررسید، از واسط که وکیل سرمایهگذاران است اجاره به شرط تملیک کند، مطابق با قواعد اجاره بوده و صحیح است.
اوراق اجاره (جدایی بانی و فروشنده)
پیش پرداخت اجاره بها: برای مثال شرکت فروشنده دارایی خود به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد ریال را برای فروش به نهاد واسط ارائه می کند. نهاد واسط مبلغ ۱۰۰۰ میلیارد ریال اوراق اجاره منتشر مینماید. نرخ اجاره بها ۲۰ درصد با سررسید ۴ سال میباشد. با توجه به اینکه سرمایهگذاران خواهان مبلغ اجاره بها بیشتری هستند بنابراین برای خرید این اوراق حداکثر مبلغ ۹۵۰ میلیارد ریال می پردازند. نهاد واسط کسری مبلغ دریافت شده از خریداران را در قالب پیش دریافت اجاره از بانی (مستاجر) دریافت و به مبلغ مذکور اضافه کرده، دارایی را از فروشنده خریداری میکند. در نتیجه اجاره بها ترکیبی از اجاره بهای سالانه به اضافه پیش پرداخت خواهد بود.
نظر کمیته فقهی
کمیته فقهی بعد از بررسی ماهیت اوراق اجاره نوع دوم، به این جمع بندی رسید که اگر بانی حاضر است بخشی از اجاره بها را به صورت پیشپرداخت به واسط بپردازد تا واسط به وکالت از طرف خریداران اوراق، با استفاده از آن مبلغ پیشپرداخت اجاره بها، به اضافه مبلغ پرداختی خریداران اوراق، موضوع اجاره را خریداری کند سپس همان دارایی را با اجاره بهای ۲۰ درصد سالانه با سررسید ۴ سال و به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد ریال در سررسید، به بانی اجاره به شرط تملیک دهد، مطابق با قواعد اجاره بوده و صحیح است.
اوراق مرابحه
پیش پرداخت بخشی از قیمت: برای مثال، شرکت فروشنده دارایی خود به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد ریال را برای فروش به نهاد واسط ارائه میکند. نهاد واسط مبلغ ۱۰۰۰ میلیارد ریال اوراق مرابحه با نرخ سود مرابحه۲۰ درصد با سررسید ۴ سال منتشر میکند. با توجه به اینکه سرمایهگذاران خواهان مبلغ سود بیشتری هستند، برای خرید این اوراق حداکثر مبلغ ۹۵۰ میلیارد ریال میپردازند. نهاد واسط کسری مبلغ دریافت شده از خریداران را در قالب پیش پرداخت بخشی از قیمت، از بانی دریافت و به مبلغ مذکور اضافه و دارایی را از فروشنده خریداری میکند. سپس با احتساب سود ۲۰ درصدی و سرسید ۴ ساله در مجموع به قیمت ۱۸۰۰ میلیارد ریال به بانی میفروشد.
نظر کمیته فقهی
کمیته فقهی بعد از بررسی ماهیت اوراق مرابحه، به این جمع بندی رسید که اگر بانی حاضر است بخشی از قیمت را به صورت پیش پرداخت به واسط بپردازد تا واسط به وکالت از طرف خریداران اوراق، با استفاده از آن مبلغ پیش پرداخت، به اضافه مبلغ پرداختی خریداران اوراق، موضوع مرابحه را خریداری کند، سپس به مبلغ بیشتر به بانی بفروشد به طوری که بانی بخشی از قیمت را به صورت پیش پرداخت، بخشی را به صورت تدریجی و بخشی را در سررسید بپردازد، مطابق قواعد بیع بوده و صحیح است.
ارسال دیدگاه