درخواست های اجرایی که به نتیجه نمی رسد؛

عامه گرایی در نمایش مساوی افت کیفی آثار نیست

خبرگزاری پانا: عامه گرایی و عامه پسندی در عرصه تئاتر این روزها استفاده از بازیگران سینما و تلویزیون، انتخاب نمایشنامه های ایرانی و خارجی طنز، روی صحنه رفتن نمایش های تعداد محدودی از کارگردانان عرصه تئاتر و... معنا می شود.

کد مطلب: ۲۱۸۹۶۱
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ متن زیر شرحی مستند از دیالوگ های رد و بدل شده میان یکی از نویسندگان تئاتر و مسئولان رسیدگی به درخواست های اجرا در سالن ها و مراکز تئاتر است.

پرده اول- صحنه اول

- : سلام خانم، سال نو مبارک ... می خواستم اگه ممکنه یه توضیحی در مورد شرایط اجرا تو این سالن بهم بدید.

- : شرایط اجرا تو سالن ما؟

- : سالن دولتی مال شماست؟

- : (چشم غره)

- : بله، میشه لطفاً یه توضیحی در مورد شرایط اجرا تو سالنتون بهم بدید؟

- : متاسفم، سالن ما تا آخر امسال پره و برنامه هاش ریخته شده

- : تا آخر امسال؟!

- : حتی به قولی تا خرداد سال آینده

- : عجب سرعت عملی! امروز تازه ۱۵ فروردینه!!

- : (بی توجه به مراجع چند تلفن می زند) اِ، شما هنوز اینجایید؟

- : من هنوز حرفم رو نزدم خانوم!

- : (خودش را برای تلفن بعدی آماده می کند)

- : ما پارسال متنمون رو داده بودیم اینجا برای اجرا ... هنوز نوبتمون نشده؟

- : متن های پارسال که دیگه حساب نیست! ما از اول شروع کردیم

- : از اول چی شروع کردین؟ یعنی چی متن های پارسال دیگه حساب نیست؟

- : (با ناخنهایش ور می رود)

- : پس این برنامه ای که چیدین تا آخر امسال جریانش چیه؟ کدوم متن ها رو گذاشتین تو نوبت اجرا؟

- : (شماره ای می گیرد، مشترک مورد نظر وجود ندارد)

- : این هایی که نوبت امسال دارن، متن هاشون رو کی دادن؟

- : (خمیازه می کشد)

- : خانم دارم با شما حرف می زنم!

- : ما درخواست های اجرا رو بررسی کردیم، درخواست کسایی رو که کارهای پارسالشون فروش خوبی داشته گذاشتیم تو اولویت اجرا، اینجوری شد که یک سالمون پر شد

- : حتی به قولی تا خرداد آینده

- : به قولی

- : همه شون هم درخواست داده بودن؟ حتی اون هایی که خودتون بهشون زنگ زدین گفتین کار بیارن؟

- : صلاح مملکت خویش خسروان دانند.

- : مملکت خویش؟ واقعاً نمیدونستیم سالن دولتی مملکت شماست!

- : (مجدداً چشم غره)

- : خب حالا ما بخوایم یه درخواست جدید بدیم برای همون خرداد آینده، شرایطتون چیه؟

- : اول از همه اینکه کارگردان و بازیگرها شناخته شده باشند...دوم اینکه اینقدر شناخته شده باشند که تضمین باشه تماشاچی رو می کشونه و سالن خالی نمی ره ... سوم اینکه.... همین

- : همین؟ شرط دیگه ای نداره؟

- : نه ...

- : پس همین که تماشاچی ها رو به خاطر بازیگرها بکشونیم کافیه؟

- : چی؟ ... (بعد از کمی فکر) آهان، متن هم البته مهمه، باید یه چیزی باشه که سالن رو پر کنه... ولی شرایطی که اول گفتم مهمتره... شما یه نامه می نویسین به مدیر، اسم کارگردان و بازیگرها رو می دین، بعد اگه ایشون تشخیص دادن که با این کست سالن خالی نمیره، ۳ نسخه از متن رو میارین تا برید تو نوبت سال آینده

- : (نامه را می نویسد و تحویل مسئول می دهد)

- : (پس از نگاهی به اسامی و تکان دادن سر به نشانه تاسف) این کست نمیتونه سالن ما رو پر کنه ... این کارگردان، این بازیگرها ... نه ... نمیتونه پر کنه ...

- : اینها همه بازیگرهای سینما و تلویزیون و تئاترند!

- : چهره نیستند... نمیتونن تماشاچی رو بیارن تو سالن

- : خب این کست که چهره بفروش نداره، حق نداره کار تئاتر انجام بده؟

- : (با ناخن هایش ور می رود)

- : تئاتر وسیله پول در آوردنه؟ کار فرهنگی ملاکش سود دهیشه؟

- : (سکوت)

- : فکر می کنید با این نگاه کاسب کارانه به تئاتر و ارج گذاشتن به کارهای بفروش، اون هم به واسطه "کستِ بفروش" نه "کار خوبِ بفروش" تئاتر رو به کجا می بره؟

- : (دوباره تلفن می زند)

- : چرا همه سالن ها یکجا نمی رین به سمت تئاتر بولینگ و گلریز؟ اون ها که خیلی خوب می فروشن!

- : (مشترک باز هم وجود ندارد)

- : اصلاً چرا به جای سالن تئاتر فست فود نمی زنین؟ هیچ شبی هم سالنش خالی نمیره! هان؟

- : هنوز تابستون نشده اینجا پر از مگس شده ...

- : بله... با اجازه ...

بیرون می رود. این نمایشنامه به همین ترتیب در دوازده صحنه مشابه تکرار میشود. دوازده صحنه، در دوازده سالن اصلی تئاتر در نقاط مختلف شهر. به همین دلیل از تکرار باقی صحنه ها خودداری می شود.

بررسی این گفت و گو و بی سرانجام ماندن پیگیری های متعدد بسیاری از هنرمندان جوان تئاتر برای گرفتن سالن تمرین و اجرا تصویری واقع گرایانه از وضعیت تئاتر را به ما ارائه می کند. متاسفانه عرصه تئاتر با وجود این که از آن به عنوان مادر هنرهای نمایشی یاد می شود و بسیاری از بازیگران و ستارگان سینما و تلویزیون کار خود را آن شروع کرده اند، هنوز هم با مشکلات و دغدغه های فراوانی دست و پنجه نرم می کند. از وضعیت و بسترهای تبلیغاتی فراهم برای این هنر گرفته تا رسیدن به کمبود سالن های نمایش و در درجه بعد حضور و فعالیت مستمر گروه محدودی از کارگردانان و بازیگران در این نمایش های مختلف و مهجور ماندن گروهی دیگر.

اگرچه می توان به لیست مشکلات و دغدغه های مطرح شده شماری دیگر از مشکلات جدی این حوزه را هم اضافه کرد، اما همین دغدغه های اساسی و بنیادی هم برای ارزیابی حال این روزهای تئاتر کافی است!

هرساله هنرجویان و دانشجویان زیادی در رشته های مختلف نمایشی از دانشگاه‌های سراسر کشور فارغ التحصیل می شوند. اما شمار بازیگرانی که از سینما و تلویزیون به تئاتر می آیند، افزایش می یابد. این در حالی است که حتی بسیاری از تئاتری های قدیمی هم پیشنهادهای بسیار کمی برای نقش آفرینی دارند. وضعیت بحرانی بودجه در تلویزیون و همچنین کم شدن تولیدات سینمایی و کیفیت پایین فیلمنامه ها باعث شده است تا بسیاری از بازیگران این دو حوزه تئاتر را جایگاه مناسبی برای ادامه فعالیت خود بیابند و با استفاده از امتیاز چهره بودنشان فروش یک نمایش را هم در مواردی تامین کنند. از این رو کارگردانان نیز با مشاهده این وضعیت بیشتر به فکر تضمین مالی اثرشان هستند تا کمک گرفتن از هنرمندانی که خاک صحنه خورده برای تامین خواسته های هنری شان.

از طرفی دیگر ژانر عمده نمایشنامه های ایرانی و خارجی که برای اجرا انتخاب می شوند در قالب طنز است یا نمایشنامه هایی که برای اجرا نوشته می شوند, سعی می کنند رگه هایی از طنز را حتما در خود جاری و ساری سازند. در واقع این رویکرد به دلیل ذائقه مخاطبان اتخاذ شده است. گویی تئاتر این روزها بیش از هر زمان دیگری دارد خود را با خواسته های مخاطب وفق می دهد. اگرچه این اتفاق در ماهیت خود رویداد مثبت و تاثیرگذاری است و به نوعی عامه پسند بودن و افزایش گستره تماشاگران تئاتر منجر می شود، اما ادامه این روند به نوعی حرکت روی لبه تیغ هم محسوب می شود. چراکه باید یک اصل مهم را در عامه گرایی در نظر داشت و آن هم حفظ اصالت تئاتر و استانداردهای نمایشی است. بدین منظور که هنر در اولویت کاری هنرمندان باشد نه تقلیل جایگاه مولفه های نمایشی برای رساندن آن به سطح سلیقه مخاطبان عام از هر گروه سنی و تحصیلی. با این حال باید گفت داشتن مخاطبانی خاص دست کم در ارتباط با برخی شاخه های هنری از جمله تئاتر یک سرمایه ارزشمند است و نه تنها نباید به برهم زدن تعادل و یکدستی آن دامن زد، بلکه باید تلاش داشت تا عامه گرایی در عین حفظ چارچوب ها و ساختار های اصیل نمایش به بدنه تئاتر کشور تزریق شود.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار