/آموزش و پرورش سایر کشورها/

نیم نگاهی به نظام آموزش و پرورش مصر

خبرگزاری پانا: مصر به عنوان یکی از پر جمعیت ترین کشورهای جهان اسلام با فرهنگی بسیار قدیمی تاثیر بسیاری بر جهان اسلام گذاشته است حال به بررسی نظام اموزشی این کشور می پردازیم.

کد مطلب: ۲۰۵۸۶۳

شنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۳ ۰۹:۱۸

لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش پانا، کشور مصر با ۴۵۰/۹۹۵ كیلومتر مربع وسعت (بیست و هشتمین كشور جهان) در نیمكره شمالی، نمیكره شرقی، در شمال شرقی قاره آفریقا، در كنار دریاهای مدیترانه و سرخ و در همسایگی كشورهای لیبی در غرب ، سودان در جنوب و فلسطین اشغالی (اسرائیل) در شمال شرقی واقع شده است. مصر روی هم رفته سرزمینی كم ارتفاع بوده و ارتفاعات آن عمدتاً در نواحی شرقی و جنوب غربی واقع شده‌اند. جلگه های آن نیز در اطراف رود نیل و دلتای آن قرار گرفته‌اند. بیابان‌ها قسمت اعظم کشور را پوشانده و رود نیل با (۶,۶۷۱ كیلومتر) مهمترین و طویلترین رود آن به شمار می آید. آب و هوای کشور مصر در صحراها گرم و خشك و در سایر نواحی گرم و مرطوب است. بلندترین نقطه مصر «جبل كترینه» با (۲,۶۴۲ متر) در صحرای سینا قراردارد.

*آموزش

آموزش پایه عبارتست از آموزش اجباری و رایگان كه براساس قانون اساسی مصر برای کلیه كودكان رده های سنی۶ تا ۱۵ سال در نظر گرفته شده است. طول این دوره ۹ سال بوده و خود بر۲ مرحله مشتمل می گردد:

*ساختار آموزشی

مرحله اول (آموزش ابتدائی ۶ ساله)

مرحله دوم (آموزش مقدماتی متوسطه ۳ ساله)

ُسند «مصر و قرن بیست و یكم» که در تاریخ ۱۹۹۷/۳/۱۵ از سوی هیأت دولت منتشر گردید، بر اهمیت آموزش سطوح مختلف جامعه و شهروندان مصری تأكید فراوانی دارد. این سند همچنین مبین تعهد قاطع دولت در توسعه جامع فرایند آموزش، آنچان كه بتوان در پرتو چنین سیستم آموزشی‌ كیفیت آموزشی و دسترسی همگانی به تجارب آموزشی مفید و ضروری جهت رفع نیازهای فعلی و آتی آنان را تضمین نمود، از طریق سیستم آموزش نوین می‌باشد. به عبارت دیگر سند مذكور بیانگر مفهوم جدیدی از آموزش، بعنوان«امنیت ملی» است (همان مفهومی كه در سند معروف به «مبارك و آموزش، نگاهی به آینده» منتشره به سال۱۹۹۲ مورد تأكید فراوان قرار گرفته بود)

در سند فوق الذكر، از آموزش تحت عنوان طرح ملی مصر تا پایان دهه ۹۰ یاد می گردد.

*آموزش پیش دبستانی

سیاستهای آموزشی

از اوائل دهه ۱۹۹۰ مرحله آموزش پیش دبستانی در كانون توجهات مسئولان مصر قرار گرفت.

در این رابطه سند موسوم به (مبارك و آموزش) كه به سال ۱۹۹۲ منتشر شد، نقطه عطف بسیار مهمی محسوب می‌گردد. این سند بر اهمیت و ضرورت تعیین برخی از كلاسها در مدارس جدید به عنوان كلاس های آموزش پیش دبستانی تأكید دارد. این مرحله از آموزش در واقع مهمترین و كارسازترین مرحله زندگی كودك به شمارمی‌رود. آنچه كه در این رابطه از ضرورت و اهمیت خاصی برخوردار است، این است كه این مرحله مهم و حساس باید تحت نظارت و حمایت دولت قرار گیرد.

۱ - اعطای اولویت خاص به اجرای پروژه‌های آموزشی دوران كودكی

۲ - اعمال تلاش های مستمر و پیگیر در جهت كاهش نرخ مرگ و میر كودكان به طور اعم و كاهش نرخ مرگ و میر نوزادان به طور اخص و همچنین كاهش نرخ مرگ و میر مادران

۳ - انجام فعالیتهای مستمر در جهت حفظ و تأمین زندگی مطلوب كودكان در سایه تحقق اهداف تعیین شده تا سال ۲۰۰۳

۴ - افزایش آگاهی جامعه در ارتباط با اهمیت بكارگیری فنون پیشرفته در زمینه‌های مربوط به مراقبت از كودكان و خدمات بهداشتی تا رسیدن به یك زندگی بهتر برای تمامی كودكان

۵ - فراهم سازی آموزش پایه برای کلیه كودكان مصری و تضمین كاهش نرخ بی سوادی

۶ - مشارکت متعادلانه کلیه كودكان در فعالیتهای فرهنگی - اجتماعی

۷ - فراهم سازی امکان دسترسی همگانی کودکان به فعالیتهای ورزشی در رشته‌های مناسب و تشویق به سرگرمی های مختلف در جهت تقویت خلاقیت کودکان

۸ - ارائه خدمات مراقبتی ویژه اجتماعی، بهداشتی و روان شناختی به كودكان استثنائی

*ساختار آموزشی

آموزش پیش دبستانی مربوط به كودكان رده های سنی ۴ تا ۶ سال است كه قبل از ورود به دوره پایه آن را تجربه می‌كنند. دوره آموزشی فوق در جهت رشد و توسعه همه جانبه و كامل كودكان مصری، ضمن توجه به تفاوت های فردی آنان در نظر گرفته شده است. هدف اصلی این دوره آموزشی، آماده سازی كودكان برای پذیرش آشنائی با فعالیت منظم تحصیلی در دوره آموزش پایه است. به عبارت دیگر، می توان گفت که دوره پیش دبستانی در کشور مصر، مقدمه و لازمه ورود به مقطع آموزش پایه است.

*آموزش پیش دانشگاهی

*اهداف آموزشی

وزارت آموزش و پرورش مصر با اتخاذ سیاستی جدید درصدد توسعه همه جانبه آموزش در مقاطع ابتدائی، مقدماتی و متوسطه می‌باشد تا بتواند در پرتو آن زمینه لازم جهت دستیابی به آینده‌ای بهتر و تحقق اهداف بنیادین كنفرانس ملی را فراهم نماید. این اهداف كه مورد تأیید و پذیرش شورایعالی آموزش پیش دانشگاهی است ، به شرح ذیل می‌باشد:

توسعه و بهبود مستمر برنامه‌های آموزشی و شیوه‌های آموزش در مقاطع ابتدائی به منظور برآورده سازی نیازها و ضرورتهای نوین آموزشی و همگامی با پیشرفتهای علمی و تكنولوژیك

۲ - محدود سازی تعداد كتب آموزشی مقطع ابتدایی و به حداقل رساندن حجم و مقدار اطلاعات و مطالب آموزشی این کتب

۳ - تاکید عمیق بر فراگیری زبان مادری و خارجی، ریاضیات و آموزش مذهبی

آمار و ارقام مندرج در جدول ذیل حكایت از تلاش گسترده دولت در جهت فراهم كردن زمینه دستیابی به آموزش همگانی اجباری می‌كند.

*آموزش معلمان

سیاستهای آموزشی

از جمله مهمترین سیاستهای آموزشی که در جهت ارتقاء سطوح آموزشی معلمان و انسجام منابع تربیتی و آموزشی آنان اتخاذ گردیده است، می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

اجراء پروژه‌های زمان بندی شده در جهت ارتقاء سطح توانائی‌های معلمین ابتدائی بواسطه ارتقاء استانداردهای موجود دانشگاهی.

گفتنی است که در این راستا، سالیانه از بالغ بر۱۱ هزار معلم در ۱۵كالج آموزشی ثبت نام به عمل می آید.

تأسیس دپارتمان‌های جدید آموزش معلمان جهت ارتقاء سطح توانائی‌ معلمین حاضر در كالج‌های آموزشی

تأسیس كالج‌های تخصصی آموزشی جهت آموزش معلمین هنر و موسیقی

افزایش شمار برنامه‌های آموزش معلمان، سازمان یافته از سوی وزارت آموزش و پرورش

تدارك آموزش‌های ویژه در خصوص ارزشیابی عملکرد معلمان توسط مركز ملی امتحانات

تدارك آموزش مستمر از راه دور از طریق كلاس‌های ویدئو-كنفرانس برای معلمین سراسر كشور

بذل توجه خاص نسبت به ارتقاء سطح فرهنگی معلمین از طریق ارائه پیشرفت‌های نوین آموزشی.

سیاستهای حمایتی

معلمین شالوده نوآفرینی آموزشی، توسعه و اصلاحات در کشور مصر به شمار می‌آیند. بر این اساس ارتقاء جایگاه معلمین عامل اصلی و عمده ایجاد انگیزش و تحرك در فرایند آموزشی است. اتخاذ سیاستهای ذیل حكایت از تعهدات وزارت آموزش مصر در قبال معلمین کشور دارد:

پیشرفت و ارتقاء حرفه‌ای معلمین و حمایت از فعالیت‌ها و توانائی‌های آنان

۲ - حمایت‌های مالی از معلمین

۳ - بذل عنایت و توجه به معضل ركورد شغلی معلمین

۴ - افزایش پاداش‌ها و مزایای شغلی معلمین در قبال مشاركت آنان در آزمون‌ها

۵ - افزایش اعتبارات بهداشتی، اجتماعی و رفاهی و فرهنگی معلمین

*آموزش معلمان در خارج از كشور

از سپتامبر سال ۱۹۹۳ وزارت آموزش و پرورش مصر، به اعزام گروهی از داوطلبین رشته معلمی جهت تحصیل در رشته‌های علوم، ریاضیات، زبان انگلیسی و زبان فرانسه به خارج از كشور مبادرت نموده است. در این راستا، در سال ۹۴/۹۳ بالغ بر ۳۳۹ معلم جهت گذراندن دوره‌های آموزشی به خارج از كشور اعزام شدند. از آن زمان تاكنون شمار معلمین خارج رفته سال به سال رو به افزایش نهاده است، به گونه‌ای كه این رقم طی سال ۱۹۹۹ بر ۱۳۵۵ نفر بالغ گردید که نسبت به سال ۹۴/۹۳، ۱۰۱۶ نفر (معادل %۹/۲۹) افزایش داشته است. گفتنی است که معلمین طی سه ماه سال (ماههای ژانویه، آوریل و سپتامبر) به خارج اعزام شده و با همكاری و مساعدت دفاتر فرهنگی مصر مستقر در دانشگاههای معتبر انگلستان، ایالات متحده آمریكا، فرانسه و ایرلند آموزش می‌بینند.

*اولویتهای آموزشی

از جمله اهم اولویت هایی كه وزارت آموزش مصر به اجراء آنها همت گمارده است، می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

۱ - حمایت و دفاع از نقش معلمین بعنوان شخصی كه مستقیماً در فرایند آموزشی سهیم و دخیل بوده و صرفاً به عنوان حامل و ناقل فرهنگ و دانش فعالیت نمی نمایند.

۲ - نگریستن به معلمین به عنوان شالوده شكل گیری مفهوم جامع توسعه فرایند آموزشی

۳ - اشتیاق و حساسیت نسبت به تجهیز معلمین به شیوه‌های نوین آموزشی و ابزار و اسبابی كه سبب هم نوائی آنان با پیشرفت روز گردد.

۴ - حصول اطمینان از وجود سیاست آموزشی روشن و استوار در حوزه آموزش معلمین در قالب نگرش واقع بینانه به گونه‌ای كه تمامی جنبه‌ها و نیازهای آموزش معلمین را در بر گیرد.

۵ - گزینش دقیق و درست و جامع معلمین

۶ - تأسیس شورای ویژه مهیا سازی و رفاه معلمین

۷ - پافشاری بر اهمیت و ضرورت برخورداری کلیه مراكز آموزشی معلمین از پایه دانشگاهی

۸ - حصول اطمینان از آموزش تخصصی تمامی معلمین در تمامی رشته‌ های مختلف

۹ - حصول اطمینان از انتخاب درست پرسنل آموزش در مراكز آموزش معلمین

۱۰ - فراهم سازی مدارس آزمایشی و كارآموزی برای تمامی مراكز آموزش معلمین

۱۱ - تدوین و پیاده سازی برنامه‌های كار ورزی برای معلمینی که به تازگی فارغ‌التحصیل شده اند.

۱۲ - تدوین نظام اعطاء مدرك به منظور تأئید صلاحیت معلمین تازه فارغ‌التحصیل جهت شروع به كار

۱۳ - راه اندازی سیستم ارتقاء پایه معلمین بر اساس آموزش مستمر و دسترسی به مدارج تخصصی

۱۴ - راه اندازی سیستم‌ های رفاه معلمین به منظور ارتقاء پایگاه اجتماعی و اقتصادی آنان

۱۵ - راه اندازی سیستم آموزش چند رسانه‌ای ضمن خدمت برای معلمین به منظور ارتقاء سطح كارآمدی و تسهیل در امر دسترسی به نو آوری‌های جدید در حوزه تخصصی آنان

۱۶ - راه اندازی سیستم آموزش از راه دور به منظور ارتقاء سطح معلمین مقطع پایه و فنی و حرفه‌ای

۱۷ - راه اندازی سیستم آموزشی بر اساس معیارهای ملی و بین‌المللی به گونه‌ای كه دسترسی به نو آوری‌های به وجود آمده در كشورهای توسعه یافته، میسر گردیده و معلمین به شیوه‌های جدید حوزه آموزش دست یابند.

۱۸ - فراهم سازی تسهیلات و خدمات فرهنگی برای معلمین از طریق فراهم سازی نوآوری‌های علمی و آموزشی

۱۹ - انتشار۱۳ كتاب تحت عنوان «چشم‌اندازهای حوزه آموزش» توسط مركز ملی تحقیقات و توسعه آموزشی

۲۰ - فراهم سازی آموزش ضمن خدمت با بكارگیری امكانات جدید و نوآورانه در جهت دسترسی بهترین شیوه آموزش معلمین با تخصص‌های مختلف

۲۱ - فراهم سازی زمینه مناسب جهت اعزام معلمین به خارج از كشور در راستای ارتقاء سطح مهارتی معلمین از طریق به كارگیری تكنولوژهای پیشرفته آموزشی و آشنایی معلمین با پیشرفت‌های نوین در حوزه‌های آموزشی كشورهای پیشرفته‌ای چون انگلستان، ایالات متحده و فرانسه

۱۸ - فراهم سازی تسهیلات و خدمات فرهنگی برای معلمین از طریق فراهم سازی نوآوری‌های علمی و آموزشی

۱۹ - انتشار۱۳ كتاب تحت عنوان «چشم‌اندازهای حوزه آموزش» توسط مركز ملی تحقیقات و توسعه آموزشی

*آموزش گروه‌های هدف از طریق مراكز آموزش از راه دور یا ویدئو كنفرانس

بهره گیری از ماهواره‌ها و فیبرهای نوری جهت عملی سازی آموزش درمناطق دور افتاده کشور

برقراری مشارکت میان مركز توسعه برنامه‌های آموزشی، مركز ملی توسعه تحقیقات آموزشی، و كالج‌های آموزش همگانی در جهت اجراء برنامه‌های آموزشی با مساعدت وزارت آموزش

خبرگزاری پانا