قلعه ای زیبا در دل صخره های سنگی
خبرگزاری پانا: ماهنشان، قلعه بهستان قلعه ای زیبا در دل صخره های سنگی است که در شهرستان ماهنشان(استان زنجان) و در حاشیه رودخانه قزل اوزن واقع شده است
به گزارش سرویس خبر پانا ، قلعه بهستان (کهن دژ) یکی از ۲۰ قلعه تاریخی شهرستان ماهنشان است که قدمت آن به قرن پنجم هجری قمری تخمین زده می شود .
این مکان گردشگری قلعه ای منحصر به فرد استان زنجان است که به علت شرایط زمانی خاص آن دوره، حاکمان برای دفاع از خود و مردم، اقدام به ساخت این قلعه نموده اند .
متاسفانه به علت عدم توجه مسوولان میراث فرهنگی کشور و به خصوص استان زنجان این قلعه در آستانه تخریب است .
توجه به ساخت دیوارهای حائل در کنار رود خانه قزل اوزن برای حفاظت از این قلعه بسیار ضروری است .
طبقات بالای این قلعه جهت دفاع و طبقات پایین تر به عنوان زاغه و محل نگهداری آذوقه مردم مورد استفاده قرار می گرفت .
این قلعه که در دل کوهی از جنس خاک سفت و سخت به نام کنگلومرا بنا شده به علت وزش بادهای تند و فرسایش و هم چنین عبور رودخانه قزل اوزن از کنار قلعه، در حال تخریب است .
فضای کلی قلعه به سه دسته شامل اتاق ها، دالان ها و راه پله ها تقسیم می شده که گاه دارای سقفی تیزه دار و دارای محل هایی به شکل مثلث یا مدور روی دیوارها برای قرار گرفتن پیه سوز بوده است .
این دژ دارای راه پله های زیگزاگی در ضلع های غربی و شرقی است که روزگاری از پایینی ترین قسمت ضلع شمالی آن شروع می شده و حالا جز ویرانه ای تحمیل شده بر هسته اصلی قلعه به چیز دیگری شبیه نیست و به دلیل فرسایش طبقات زیرین آن، تردد در این مسیر خطرناک و تقریبا ناممکن است .
راه پله های ضلع شمال غربی قلعه به عنوان یکی از مناطق دست نخورده و سالم دژ بهستان است که بالای این پله ها، اتاقی به شکل طاق محراب های مسجد دوران اسلامی تزیین شده متعلق به دوره اسلامی وجود دارد و راه پله های زیاد با عرض یک متر نیز اقتباس از این سبک معماری است .
هم اکنون به دلیل تخریب زیاد تنها با عملیات کوهنوردی می توان بر بالای قلعه با تخته سنگ های عظیم مسطح آن رسید .
قسمت بالای قلعه با گچ اندوده شده و داخل آن حوضی با ابعاد هفت در سه متر و از جنس سنگ و ساروج قرار دارد که با استفاده از لوله های آب گلی نیم متری به اسم گنگ آب آن تامین می شده است .
برخی پیشینه این دژ را به زمان ماد نسبت می دهند. مادها از طریق مصب و کناره های رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی هم چون مادآباد در ۱۵ کیلومتری شهر ماهنشان مستقر شدند و وجود قلعه های دفاعی هم چون قلعه بهستان در ۱۲ کیلومتری ماهنشان معماری زیبا و هنرمندانه ای را به نمایش گذاشته است .
اما بر اساس پژوهش های باستان شناسی تاکنون پیشینه این دژ به دوره هخامنشیان به اثبات رسیده و این دژ در دوره پس از اسلام و تا قرن پنجم نیز پابرجا بوده و کاربرد داشته است .
قلعه بهستان به شماره ۱۴۵۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده ولی به علت بی توجهی و ناشناخته بودن و هم چنین عوامل انسانی و طبیعی در حال نابودی است .
ارسال دیدگاه