زنجیره نظارت و صیانت از سلامت امتحانات نهایی
تهران (پانا) - صیانت از سلامت آزمونها، بهعنوان یکی از مأموریتهای مهم و تخصصی حراست، در برگزاری امتحانات نهایی امسال با تکیه بر رویکرد پیشگیرانه، آموزش و توانمندسازی عوامل، نظارت مستمر و هماهنگی میان سطوح مختلف ستادی، استانی و منطقهای دنبال شد؛ رویکردی که با هدف پیشگیری از تخلف، حفظ عدالت آموزشی، صیانت از حقوق دانشآموزان و فراهمسازی محیطی امن، آرام و عادلانه برای برگزاری امتحانات در دستور کار قرار گرفت.
مجموعه اقدامات حفاظتی و نظارتی در فرایند برگزاری امتحانات نهایی، از آموزش و توجیه مسئولان حفاظت و عوامل اجرایی در استانها آغاز شد و با پایش مستمر حوزههای امتحانی، نظارت بر فرایندهای اجرایی و حفاظتی و کنترل مراحل پیش، حین و پس از آزمون در سطح استانها و مناطق ادامه یافت.
آموزش و آمادگی عوامل حفاظت؛ نخستین حلقه زنجیره صیانت از آزمون
در آستانه برگزاری امتحانات نهایی، نشستهای آموزشی و توجیهی مسئولان حفاظت مراکز آزمون در استانها برگزار شد و الزامات حفاظتی، شرح وظایف عوامل حفاظت و نکات مهم اجرایی با هدف پیشگیری از بروز تخلف و ایجاد محیطی ایمن و آرام برای دانشآموزان تبیین شد.
در استان قزوین، جلسه آموزشی مسئولان حفاظت مراکز آزمونهای نهایی با حضور «جواد زارعینژاد» معاون حفاظت اسناد مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش برگزار شد و در آن، آییننامههای حفاظتی، وظایف و الزامات عوامل حفاظت و نکات مهم اجرایی برای پیشگیری از تخلف مورد بررسی قرار گرفت.
در استان گیلان نیز در نشست مجازی ستاد آزمون با حضور مسئولان استانی و رؤسا و اعضای ستاد آزمون مناطق و نواحی، الزامات امنیتی و حفاظتی برگزاری آزمونها تبیین و بر هوشیاری عوامل اجرایی، اجرای دقیق پروتکلهای حفاظتی و پیشگیری از هرگونه آسیب به سلامت و عدالت آزمون تأکید شد.
این اقدامات، بخشی از رویکرد پیشگیرانه حراست در صیانت از آزمونهاست که بر اساس آن، آموزش، آگاهیبخشی و افزایش آمادگی عوامل اجرایی و حفاظتی، پیش از آغاز آزمون بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری از بروز آسیبها دنبال میشود.
از هماهنگی بینبخشی تا کنترل آمادگی حوزهها
در سطح استانها، هماهنگی میان حراست، سنجش، عوامل اجرایی و دستگاههای مرتبط، بخش دیگری از اقدامات انجامشده برای برگزاری مطلوب امتحانات نهایی بود.
در استان کردستان، ضمن ابلاغ مجدد دستورالعملهای برگزاری آزمون به مناطق و عوامل اجرایی، بر هماهنگی با نهادهای امنیتی، انتظامی و خدماترسان، بررسی تجهیزات فنی و لجستیکی و تأمین امنیت محیطی حوزهها تأکید شد.
در استان لرستان نیز با فعالیت ۱۹۴ حوزه امتحانی، بازبینی نهایی مراکز آزمون پیش از آغاز امتحانات در دستور کار قرار گرفت و بر کنترل حضوری امکانات، تجهیزات، سیستمهای سرمایشی و روشنایی، دوربینهای نظارتی، تجهیزات امنیتی و شرایط فیزیکی حوزهها تأکید شد.
همچنین در سطح حوزههای امتحانی، کنترل ورود و خروج داوطلبان، احراز هویت، نظارت بر فرایند تکثیر و توزیع سؤالات، کنترل تجهیزات الکترونیکی و ثبت مستند تخلفات احتمالی، از جمله اقدامات مورد توجه در چارچوب الزامات حفاظتی و اجرایی آزمونها بوده است.
نظارت مستمر و پایش میدانی؛ از اتاق وضعیت تا حوزههای امتحانی
نظارت بر فرایند برگزاری امتحانات، به اقدامات پیش از آزمون محدود نماند و با آغاز امتحانات، پایش مستمر وضعیت حوزهها در دستور کار ستادهای آزمون استانها قرار گرفت.
در همه استانها به ویژه چهار استان جنوبی کشور که در خط نبرد و شرایط جنگ هستند، همزمان با آغاز امتحانات حضوری پایههای یازدهم و دوازدهم، اتاق وضعیت ستاد امتحانات استان با هدف رصد لحظهای فرایند برگزاری، دریافت گزارش از حوزهها، بررسی آمادگی مراکز و پیگیری مسائل احتمالی فعال شد و روند اجرای آزمونها بهصورت مستقیم مورد پایش و ارزیابی قرار گرفت.
این سازوکار، امکان دریافت سریع گزارشها از حوزههای مختلف، هماهنگی مستمر میان ستاد استان و مناطق آموزشی و رسیدگی به مسائل احتمالی در کوتاهترین زمان را فراهم کرد.
همچنین نظارت بر فرایندهای اجرایی پیش، حین و پس از آزمون و اجرای کامل شیوهنامههای حفاظتی تأکید شد و رؤسای حوزهها و عوامل اجرایی موظف شدند تمامی مراحل آزمون را مطابق ضوابط ابلاغی اجرا و هرگونه رخداد احتمالی را بهصورت دقیق ثبت و از مسیرهای قانونی گزارش کنند.
نظارت بر فرایند پس از آزمون؛ تکمیل زنجیره صیانت
صیانت از سلامت آزمون با پایان جلسه امتحان خاتمه نمییابد و فرایند جمعآوری، انتقال، اسکن و بارگذاری پاسخبرگها نیز از اهمیت حفاظتی و نظارتی برخوردار است.
در استان سیستان و بلوچستان، بر جمعآوری، اسکن و بارگذاری اوراق با حداکثر دقت و تحت نظارت مستقیم ناظران تأکید شد و تنظیم صورتجلسات دقیق و شفاف از رویدادهای حوزهها نیز در دستور کار قرار گرفت.
در استان خوزستان نیز بر صحت اسکن پاسخبرگها، ثبت مستند رخدادها و اجرای دقیق فرایندهای پس از آزمون تأکید شد تا زنجیره صیانت از حقوق دانشآموزان تا پایان فرایند برگزاری و ثبت نتایج استمرار داشته باشد.
تمهیدات حفاظتی؛ از حفاظت فیزیکی تا رصد فضای مجازی
در کنار نظارت میدانی بر حوزههای امتحانی، مجموعهای از تمهیدات حفاظتی برای پیشگیری از ورود ابزارهای ارتباطی و مقابله با تخلفات احتمالی در نظر گرفته شده است.
استقرار عوامل حفاظت آزمون، نظارت مستمر حراست و بازرسی و بهرهگیری از تجهیزات کنترلی از جمله دستگاههای فلزیاب و سیگنالیاب، در کنار سایر سازوکارهای حفاظتی، با هدف پیشگیری از ورود وسایل ارتباطی و کاهش احتمال تخلف در حوزههای امتحانی دنبال شده است.
همچنین با توجه به بهرهگیری از سازوکارهای نوین در طراحی و حفاظت از سؤالات، از جمله قرنطینه طراحان، ارسال الکترونیکی فایلهای رمزگذاریشده و ارسال رمز بازگشایی در دقایق پیش از آغاز آزمون، تمهیدات لازم برای صیانت از سؤالات تا زمان برگزاری آزمون پیشبینی شده است.
در کنار این اقدامات، رصد فضای مجازی و دریافت گزارشهای مردمی نیز بهعنوان یکی از ظرفیتهای نظارتی مورد توجه قرار گرفته است تا در صورت مشاهده هرگونه تخلف یا انتشار غیرمجاز تصاویر سؤالات، موضوع در سریعترین زمان ممکن بررسی و پیگیری شود.
رویکرد پیشگیرانه؛ محور زنجیره صیانت از سلامت آزمون
بررسی مجموعه اقدامات انجامشده در سطوح ستادی، استانی و منطقهای نشان میدهد که حفاظت از سلامت امتحانات نهایی، فرایندی مستمر و چندلایه است که از آموزش و توجیه عوامل و آمادهسازی حوزهها آغاز میشود، با نظارت و پایش حین برگزاری ادامه مییابد و با کنترل فرایندهای پس از آزمون تکمیل میشود.
این رویکرد، در راستای سیاستهای اجرایی مرکز حراست وزارت آموزش و پرورش، بهویژه «تقویت نگاه پیشگیرانه و تقدم رویکرد ایجابی بر رویکرد سلبی»، «تعامل هوشمندانه، تصمیمساز، پیشگیرانه و اعتمادساز» و «توسعه مشارکت و اعتمادسازی بین ذینفعان» دنبال شده است.
در این چارچوب، حراست با تکیه بر هماهنگی میان مرکز، استانها و مناطق و با بهرهگیری از ظرفیت واحدهای سنجش، اجرایی، نظارتی و حفاظتی، تلاش کرده است ضمن پیشگیری از آسیبها و تخلفات، زمینه برگزاری آزمونهایی سالم، امن و عادلانه را فراهم کند؛ چراکه صیانت از سلامت آزمون، در نهایت صیانت از حقوق دانشآموزان و عدالت آموزشی است.
زهرا محمدپور
ارسال دیدگاه