زلزله؛ آزمون آمادگی، مسئولیت و حکمرانی تربیتی

در چنین شرایطی، آنچه جان انسان‌ها را نجات می‌دهد صرفاً تجهیزات و امکانات نیست؛ بلکه «آمادگی ذهنی، مهارت عملی و انسجام اجتماعی» است.

امروز یکی از مهم‌ترین وظایف دستگاه‌های حاکمیتی، حرکت از مدیریت بحران به سمت «فرهنگ‌سازی پیشگیرانه» است. مدرسه در این مسیر، خط مقدم تربیت اجتماعی و مهارتی جامعه محسوب می‌شود و دانش‌آموزان می‌توانند به سفیران ایمنی در خانواده و محله تبدیل شوند.

سازمان دانش‌آموزی به‌عنوان یک نهاد تربیتی و میدانی، نقش مهمی در آموزش مهارت‌های امدادی، تقویت روحیه کار تیمی، مسئولیت‌پذیری، حفظ آرامش در بحران و آمادگی دانش‌آموزان برای مواجهه صحیح با حوادث دارد.

نسل امروز باید یاد بگیرد که در شرایط بحرانی، به‌جای اضطراب و آشفتگی، «تصمیم درست» بگیرد و «کنش مؤثر» داشته باشد.

در این میان، همکاری و هم‌افزایی دستگاه‌های استان از جمله مدیریت بحران، آموزش‌وپرورش، هلال احمر، اورژانس، آتش‌نشانی، صداوسیما و مجموعه‌های امدادی، یک ضرورت راهبردی است؛ زیرا کاهش مخاطرات، نیازمند مشارکت همگانی و حکمرانی هماهنگ است، نه اقدامات جزیره‌ای و نمایشی. انسان‌ها معمولاً بعد از هر حادثه چند روزی جدی می‌شوند و دوباره همه‌چیز را فراموش می‌کنند؛ حافظه جمعی بشر متأسفانه از بعضی ماهی‌های قرمز هم کوتاه‌تر عمل می‌کند.

در معارف دینی ما نیز بر آمادگی، عقلانیت، حفظ جان انسان‌ها و پیشگیری از آسیب تأکید فراوان شده است.

پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند:«اِعقِلها وَ تَوَکَّل»(سنن الترمذی : ۴/۶۶۸/۲۵۱۷)یعنی ابتدا تدبیر و آمادگی، سپس توکل.

توکل حقیقی هرگز به معنای رها کردن اصول ایمنی و بی‌توجهی به آموزش نیست. جامعه‌ای قوی است که هم ایمان دارد، هم مهارت؛ هم امید دارد، هم آمادگی.

بی‌تردید مانورهای ایمنی و زلزله، اگر از حالت تشریفاتی خارج شوند، می‌توانند به بستری واقعی برای تمرین زندگی در شرایط بحران تبدیل شوند؛ تمرینی برای نجات جان، حفظ آرامش و تقویت مسئولیت اجتماعی نسل آینده.