مهم‌ترین وظیفه امروز مقابله با اخلال‌های هویتی و تمدنی و برساخته‌های غیرواقعی است

‌علی زینی‌وند، معاون سیاسی وزیر کشور، در اختتامیه همایش فصلی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تشریح وضعیت کشور در شرایط کنونی گفت: کشور در یک وضعیت خاص و پیچیده قرار دارد و مهم‌ترین مسئله در این شرایط، حفظ انسجام نخبگانی و اجتماعی است.

وی با بیان اینکه انسجام نخبگانی مقدمه انسجام اجتماعی است، افزود: در صورتی که در سطح نخبگان و تصمیم‌گیرندگان انسجام وجود نداشته باشد، انسجام اجتماعی نیز به دلیل تشدد در سطح نخبگان دچار اختلال خواهد شد. با وجود بحران‌های سنگین و حوادث متعدد، از جمله شهادت برخی شخصیت‌های مهم کشور، ساختار ریشه‌دار و عمیق سیاسی و اجتماعی ایران دچار اختلال نشده است.

معاون سیاسی وزیر کشور با اشاره به انتخاب به‌موقع و قانونی رهبری جدید و نقش آن در ایجاد آرامش عمومی تصریح کرد: تسلط و اشراف رهبری بر کشور موجب شد ساختارهای امنیتی، حاکمیتی و تصمیم‌گیری دچار اخلال نشود و انسجام نخبگانی نیز حفظ گردد.

وی همچنین عملکرد دولت در دوره بحران را مورد اشاره قرار داد و گفت: دولت از ابتدای فعالیت خود تاکنون در شرایط عادی آغاز به کار نکرده و از ابتدا با بحران‌های متعدد مواجه بوده است؛ از جمله رخدادهای امنیتی، تحولات سیاسی، حوادث انباشته‌شده و جنگ‌های مختلف از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر. با این حال، دولت دچار ناکارآمدی یا اختلال جدی نشده و ساختار اجرایی کشور کارکرد خود را حفظ کرده است.

معاون سیاسی وزیر کشور افزود: در برخی مقاطع اولیه جنگ ۱۲ روزه، اختلالات لحظه‌ای در هماهنگی‌ها وجود داشت، اما در جنگ اخیر با توجه به پیش‌بینی‌ها، تفویض اختیار به استانداران و تقویت ساختار مدیریت بحران، کشور غافلگیر نشد و تاب‌آوری اقتصادی نیز حفظ شد.

زینی‌وند با تأکید بر نقش مردم در عبور از بحران‌ها اظهار کرد: مردم با حضور و پشتیبانی خود، انسجام اجتماعی را تقویت کردند و نیروهای نظامی نیز بدون وقفه به وظایف خود عمل کردند و حتی دشمن در برخی موارد غافلگیر شد و زمان واکنش کشور به‌طور قابل توجهی کاهش یافت.

زینی‌وند با اشاره به تحلیل‌های راهبردی برخی کشورها از جمله آمریکا و رژیم صهیونیستی گفت: راهبرد آنان ایجاد اخلال در انسجام نخبگانی، تضعیف دولت، کاهش تاب‌آوری اقتصادی و انتقال بحران از میدان نبرد به خیابان‌هاست، اما این محاسبات تاکنون به نتیجه نرسیده و حتی آثار معکوس داشته است.

وی ادامه داد: برخی تحلیل‌ها مبنی بر اینکه کشور در پایان جنگ قرار دارد، نادرست است و به‌نظر می‌رسد در ابتدای یک مواجهه طولانی‌مدت قرار داریم، زیرا طرف مقابل به هیچ‌یک از اهداف خود نرسیده است.

معاون سیاسی وزیر کشور در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع مذاکرات اشاره کرد و گفت: بررسی روند مذاکرات گذشته نشان می‌دهد طرف‌های مقابل به‌دنبال تفاهم واقعی و مصالحه در این مقطع نبوده‌اند، هرچند دیپلماسی باید به‌عنوان بخشی از قدرت ملی ادامه یابد.

وی همچنین با اشاره به برخی آسیب‌های اقتصادی و اجتماعی، به‌ویژه در حوزه گردشگری، گفت: این بخش از اقتصاد کشور در شرایط فعلی آسیب دیده و نیازمند برنامه‌ریزی مشترک میان دولت و استان‌ها برای جلوگیری از آسیب به معیشت مردم است.

زینی‌وند مهم‌ترین نقطه آسیب‌پذیر کشور را «انسجام اجتماعی» عنوان کرد و افزود: اگر این انسجام دچار اختلال شود، مدیریت سایر حوزه‌ها نیز دشوار خواهد شد. به همین دلیل باید با همکاری مشترک، راهکارهای عملی برای تقویت همبستگی اجتماعی و جلوگیری از سوءاستفاده دشمنان تدوین شود.

وی با اشاره به نقش عناصر هویتی در تقویت انسجام ملی گفت: ایران دارای ظرفیت‌های عمیق تمدنی است و مفهوم «ایران فرهنگی» می‌تواند نقش مهمی در تقویت هویت جمعی ایفا کند. نوروز نیز یکی از مؤلفه‌های مهم این هویت است که باید به‌عنوان عامل انسجام، نشاط اجتماعی و تقویت هویت ملی مورد توجه قرار گیرد.

معاون سیاسی وزیر کشور با تأکید بر لزوم بازتعریف و تقویت هویت ملی اظهار کرد: تهدید اصلی امروز، «تهدید هویتی» است. بخشی از ادراک جامعه به‌صورت دستکاری‌شده و برساخته شکل گرفته و این موضوع نیازمند بازسازی و اصلاح است.

به گفته وی، هویت ملی باید بر سه پایه «ایرانی، اسلامی و انقلابی» استوار باشد.

زینی‌وند با اشاره به تنوع فرهنگی و اجتماعی کشور گفت: حکومت وظیفه دارد برای همه اقشار جامعه، با هر نوع گرایش و سلیقه، بسترهای لازم برای زیست اجتماعی، فرهنگی و نشاط عمومی را فراهم کند.

وی با تأکید بر لزوم بازسازی ادراکات اجتماعی و تقویت انسجام فرهنگی گفت: امروز ادراک‌های دستکاری‌شده قابل اصلاح هستند و این فرصت تاریخی برای شنیده شدن و اقدام مشترک فراهم شده است و می‌توان در این مسیر اقدامات مؤثری انجام داد.

‌وی با اشاره به روابط فرهنگی در منطقه خلیج فارس و میان اعراب و ایرانیان اظهار کرد: شناخت تاریخی از روابط عرب و عجم همواره وجود داشته و برخی ادبیات تاریخی باعث ایجاد فاصله میان ملت‌ها شده است. 

‌معاون سیاسی وزیر کشور افزود: در حالی که حکومت‌ها از هم جدا هستند، گاهی به آنها «حکومت‌های عاریتی» و «امنیت عاریتی» نسبت داده می‌شود و همین موضوع موجب فاصله گرفتن ملت‌ها از یکدیگر شده است؛ در حالی که دشمن نیز به این اختلافات دامن می‌زند.

‌زینی‌وند ادامه داد: در برخی مقاطع، موضوع تجدد و عقب‌افتادگی نیز به‌عنوان ابزار ایجاد تضاد میان ملت‌ها مطرح شده است؛ در حالی که می‌توان با تمرکز بر مشترکات فرهنگی، این فاصله‌ها را کاهش داد. 

‌وی تأکید کرد: امروز ملت‌های منطقه در حال تجربه تحول هستند و فرصت مناسبی برای بازنگری در این ادراکات فراهم شده است.

‌معاون سیاسی وزیر کشور با اشاره به گفت‌وگوهای خود با برخی فعالان اقتصادی و تجربه‌های میدانی در منطقه گفت: تحولات اجتماعی در منطقه قابل مشاهده است و می‌توان از این تجربیات برای تقویت فهم مشترک میان ملت‌ها استفاده کرد.

‌وی همچنین با اشاره به موضوع مدیریت در استان‌های مختلف کشور اظهار کرد: در برخی مناطق حساس، لازم است مدیران با نگاه ملی و حاکمیتی عمل کنند و از رفتارهای قومیتی و مذهبی پرهیز شود، زیرا در غیر این صورت ممکن است بخشی از مردم احساس فاصله از حاکمیت پیدا کنند.

‌زینی‌وند با تأکید بر تجربه‌های خود در حوادث سال ۱۴۰۱ گفت: دیدگاه‌های رهبر شهید در این زمینه با رویکردی فراگیر و ملی همراه بوده و تأکید بر آن بود که حکومت متعلق به همه مردم است و نباید گروهی از دایره آن خارج تلقی شوند.

‌وی افزود: دشمن در سال‌های گذشته تلاش کرده است با سیاست‌های «غیریت‌سازی»، جامعه ایران را به دسته‌های مختلف تقسیم کند، اما به دلیل استحکام هویت ملی، این تلاش‌ها به نتیجه نرسیده است. 

‌معاون سیاسی وزیر کشور گفت: حتی در میان گروه‌هایی که هدف سازماندهی قرار گرفته بودند، بدنه اجتماعی گسترده‌تر همراهی نکرده است.

‌زینی‌وند تأکید کرد: مهم‌ترین وظیفه امروز، مقابله با اخلال‌های هویتی و تمدنی و برساخته‌های غیرواقعی است که در فضای اجتماعی ایجاد شده است. 

‌وی افزود: اگر این موضوع به‌درستی فهم و برنامه‌ریزی شود، می‌توان ظرفیت‌های فرهنگی مانند موسیقی محلی، لباس‌های سنتی و آیین‌های بومی را به‌عنوان عناصر تقویت‌کننده هویت ملی به کار گرفت.

‌ زینی‌وند تصریح کرد: آنچه می‌تواند به‌عنوان تهدید یا فرصت دیده شود، به نوع نگاه حاکمیتی بستگی دارد و آیین‌هایی مانند نوروز، موسیقی و سنت‌های محلی می‌توانند به جای تهدید، به ابزار تقویت انسجام ملی تبدیل شوند.

‌وی در پایان با اشاره به قانون اساسی و دیدگاه‌های امامین انقلاب و رهبری جدید گفت: رویکرد حاکمیت بر فراگیری و توجه به همه اقوام و گروه‌های اجتماعی استوار است و امروز فرصت مناسبی برای بازسازی هویت ملی و تقویت انسجام فرهنگی در کشور فراهم شده است.