هنرمندان تئاتر شایسته وضعیتی بسیار بهتر هستند

سیروس کهوری‌نژاد، اسفند سال گذشته مشغول اجرای نمایش «چهل گیس» بود که اجرای آن به دلیل جنگ تحمیلی سوم نیمه‌کاره ماند.

او از هشتم اردیبهشت امسال بار دیگر اجرای این نمایش را در تالار چهارسو مجموعه تئاترشهر از سر گرفت.

کهوری‌نژاد که خود جنوبی است و سابقه سال‌ها همکاری با گروه تئاتر «بازی» به سرپرستی آتیلا پسیانی را دارد، در این اجرا از آیین‌های جنوب کشور بهره برده است.

وی از مشکلات تئاتر سخن گفت و در عین حال تماشاگران فعلی تئاتر کشور را افرادی مبارک خواند.  

کهوری‌نژاد درباره اجرای نمایش در شرایط فعلی که مشکلات متعددی پیش‌روی گروه‌های نمایشی است، گفت: مشکلات همیشه هست و تنها به امروز تعلق ندارد. هنر در دهه‌های گذشته هم همواره با مسائل گوناگون رو به رو بوده است و با وجود تاثیرات شگرفی که بر جامعه دارد، وجهه لازم را برای آن قائل نشده‌اند.

این کارگردان و بازیگر تئاتر ادامه داد:گروهی که می‌خواهد نمایشی روی صحنه ببرد، با مشکلات عدیده از سوی مسئولان و حتی خود هنرمندان رو به رو می‌شود. گویی دوستان ما هیچ آشنایی با مقوله تئاتر ندارند و از مشکلات آن بی‌خبر هستند. بنابراین وقتی گروهی آغاز به کار می‌کند، با اینکه در تلاش است تا فعالیتی فرهنگی انجام بدهد و به تولید اندیشه بپردازد، انگار باید هزاران سنگ را از پیش پای خود بردارد.

کهوری‌نژاد در پاسخ به اینکه با وجود همه این مشکلات چه انگیزه‌ای سبب می‌شود که یک گروه اجرایی روی صحنه برود، توضیح داد: بعضی می‌گویند عشق به هنر است که یک گروه را به صحنه می‌کشاند ولی وقتی شما دلبسته فرهنگ و خواهان انجام کاری برای مردم باشید، حاضرید رنج و مرارتی را بپذیرید که دیگران شاید تحمل آن را نداشته باشند. اما شخصا هدف من از اجرای تئاتر این است که تماشاگر بعد از تماشای کار احساس کند ۱۰ کتاب ارزشمند را مطالعه کرده است.

او با اشاره به کوشش‌های مداوم افرادی چون شاملو و نیما برای ارتقای فرهنگ جامعه افزود: وقتی هم‌عصر چنین کسانی باشیم، شخصا نمی‌توانم در برابر رنج‌های آنان بی‌اعتنا باشم و بگویم این رنج را نمی‌پذیرم و کار نمی‌کنم. بنابراین به اندازه مطالعه خود، احساس وظیفه می‌کنم که انسان باشم و در قبال انسان‌های دیگر، کاری انجام بدهم همان گونه که اجتماع من برای ادامه حیات، کار می‌کند. من به نوبه خود حس می‌کنم باید تلاش‌های فرهنگی را که پیش‌تر انجام شده، جدی بگیرم و بکوشم به کمبودهایی که در جامعه وجود دارد، پاسخ بدهم.

کهوری‌نژاد که در نمایش «چهل گیس» توجه خاصی به آیین‌های جنوب کشور دارد، در پاسخ به پرسشی درباره معرفی آیین‌های بومی از طریق تئاتر توضیح داد: ما هرگز نمی‌توانیم جدا از آیین باشیم چراکه آیین در کل زندگی ما دخالت مستقیم دارد. آیین‌ها از سلام و احوالپرسی روزانه تا مواردی مانند احترام به پدر و مادر و مناسبات بین اعضای خانواده آغاز می‌شود. همه این قانون‌های اجتماعی برگرفته از آیین است و باید به آن احترام بگذاریم.

او اضافه کرد: آیین در تمام وجوه جامعه و فرهنگ ما وجود دارد و گویی ناخودآگاه به آن عمل می‌کنیم. حال وقتی اینها را در رنگ‌بندی خاصی در قالب تئاتر به نمایش می‌گذاریم، گویی آنها را زیر ذره‌بین قرار می‌دهیم. آیین آنچنان با فرهنگ بشریت آمیخته شده که به طور نامحسوس کار خود را انجام می‌دهد و به شکل ناخودآگاه در زندگی همه ما کارکرد خود را اعمال می‌کند. حال در مناسباتی مانند ازدواج یا آیین‌های تدفین به سبب بزرگی این اتفاقات در زندگی ما، خیلی بارزتر خود را نشان می‌دهد. همچنانکه عشق‌ورزی هم خود یک آیین است.

او با اشاره به کوشش‌های مداوم افرادی چون شاملو و نیما برای ارتقای فرهنگ جامعه افزود: وقتی هم‌عصر چنین کسانی باشیم، شخصا نمی‌توانم در برابر رنج‌های آنان بی‌اعتنا باشم و بگویم این رنج را نمی‌پذیرم و کار نمی‌کنم. بنابراین به اندازه مطالعه خود، احساس وظیفه می‌کنم که انسان باشم و در قبال انسان‌های دیگر، کاری انجام بدهم همان گونه که اجتماع من برای ادامه حیات، کار می‌کند. من به نوبه خود حس می‌کنم باید تلاش‌های فرهنگی را که پیش‌تر انجام شده، جدی بگیرم و بکوشم به کمبودهایی که در جامعه وجود دارد، پاسخ بدهم.

کهوری‌نژاد که در نمایش «چهل گیس» توجه خاصی به آیین‌های جنوب کشور دارد، در پاسخ به پرسشی درباره معرفی آیین‌های بومی از طریق تئاتر توضیح داد: ما هرگز نمی‌توانیم جدا از آیین باشیم چراکه آیین در کل زندگی ما دخالت مستقیم دارد. آیین‌ها از سلام و احوالپرسی روزانه تا مواردی مانند احترام به پدر و مادر و مناسبات بین اعضای خانواده آغاز می‌شود. همه این قانون‌های اجتماعی برگرفته از آیین است و باید به آن احترام بگذاریم.

او اضافه کرد: آیین در تمام وجوه جامعه و فرهنگ ما وجود دارد و گویی ناخودآگاه به آن عمل می‌کنیم. حال وقتی اینها را در رنگ‌بندی خاصی در قالب تئاتر به نمایش می‌گذاریم، گویی آنها را زیر ذره‌بین قرار می‌دهیم. آیین آنچنان با فرهنگ بشریت آمیخته شده که به طور نامحسوس کار خود را انجام می‌دهد و به شکل ناخودآگاه در زندگی همه ما کارکرد خود را اعمال می‌کند. حال در مناسباتی مانند ازدواج یا آیین‌های تدفین به سبب بزرگی این اتفاقات در زندگی ما، خیلی بارزتر خود را نشان می‌دهد. همچنانکه عشق‌ورزی هم خود یک آیین است.

کهوری‌نژاد با اشاره به شتاب و مناسبات زندگی امروزه افزود: امروز آنچنان درگیر روزمره شده‌ایم که گویی به آیین‌ها اعتنا نداریم و اگر در تئاتر به آنها بها می‌دهیم و آنها را شاخص‌تر می‌کنیم، به این دلیل است که باید اینها را دیدنی کرد و از روزمرگی بیرون آورد و به وضعیتی نمایشی تبدیل‌شان کرد تا انسانِ امروز کارکرد آن را درک کند و به شکل آگاهانه آنها را به کار ببرد. ما باید امروز با تفکر و انتخاب، عمل کنیم.

وی در ادامه درباره بازخورد اجرای این نمایش در میان مخاطبان گفت: واقعیت این است که موقعیت تئاتر اصلا خوب نیست و به شدت نابسامان و شرایط هنرمندان آن بسیار وخیم است. حال آنکه هنرمندان تئاتر ما شایسته موقعیتی بسیار بهتر از موقعیت فعلی هستند.

کهوری‌نژاد با اشاره به حضورش در پروژه‌های تصویری اضافه کرد: ممکن است ما هم کارهای سینمایی یا سریال داشته باشیم ولی باعث نمی‌شود خود را از بچه‌های تئاتری جدا بدانیم. رشته تحصیلی من تئاتر است و با آن زندگی کرده و جان گرفته‌ام اما متاسفانه در شرایط فعلی، اجراهای تئاتر آن طوری که باید باشد، نیست. زمانی، حضور تماشاگران در اجراها آنچنان پررنگ بود که در سالن اجرا، جایی برای نشستن پیدا نمی‌شد ولی حالا شرایط اجتماعی تغییر کرده و انتخاب گروهی از مردم این است که تئاتر نبینند و در مقابل، گروهی دیگر به تماشای نمایش‌ها می‌آیند.

این هنرمند تئاتر تاکید کرد: ما برای صحنه و تئاتر کار می‌کنیم. حتی اگر یک تماشاگر در سالن حضور داشته باشد، تاثیرگذاری بر او برای ما بسیار مهم است. ما مشقات بسیاری کشیده‌ایم و البته این وضعیت در کشورهای دیگر هم وجود دارد و در خارج از کشور هم تئاتر با مشکلات متعددی رو به رو است ولی تاکید هنرمندان در تمام جهان، تاثیرگذاری بر جامعه است.

کهوری‌نژاد با تاکید بر ارزشمند بودن تماشاگران تئاتر در ایران خاطرنشان کرد: همین ۲۰ تماشاگری که اجرای ما را برای تماشا انتخاب می‌کنند، افراد بسیار مبارکی هستند. در جامعه‌ای که تعدادی از افراد به کارهای ناشایستی مانند کلاهبرداری روی می‌آورند، باید قدر چنین تماشاگرانی را بدانیم. تعداد آنها برای ما مهم نیست. ما برای اجرای نمایش ساعت‌های متمادی تمرین می‌کنیم؛ برای چشمان و ذهن آنان ارزش قایل هستیم چراکه می‌دانیم تماشای تئاتر، کاری باری به هر جهت نیست و کسی که تئاتر را انتخاب می‌کند، نمی‌خواهد وقت خود را به هدر بدهد بلکه می‌خواهد آن را گرانبهاتر کند و ما قدر چنین افرادی را می‌دانیم.

نمایش «چهل گیس» نوشته محمد چرم‌شیر و کار سیروس کهوری‌نژاد با بازی سیروس ‌کهوری ‌نژاد، حمید ‌رمضانی، زهره ‌محمودی، کیانا نامدار، هیوا ‌پورشفیقی، محدثه ‌امیریان، سید ‌محمد ‌حسین ‌صالحی، رضا ‌بهنامی، نیلوفر ‌زمانی، بهنام ‌زرستونیا، مریم ‌بابائی، مرضیه ‌دهقانپور، باریتا ‌حاجی ‌پناه، سیمین ‌زاهدنمازی، صحیفه ‌رنگرز، صبا ‌حسن ‌پور، راضیه ‌اسماعیلی، نرگس ‌درخواه، محمد ‌ترابی ‌کنجین، علیرضا ‌واحدی اجرا می‌شود.

در خلاصه داستان این نمایش آمده: 

دختری بود چهل گیس‌نام، دیو برای بردن او به دهکده‌اش حمله کرد. مردم دهکده برای رهایی از شر دیو و ناپدید شدن چهل گیس به ناچار دختری را به جهان آن سو بردند و تا با دیو ازدواج کند ولی...

این اثر نمایشی هر شب ساعت ۱۸ و به مدت ۸۰ دقیقه در تالار چهارسو مجموعه تئاترشهر روی صحنه می‌رود.