مرور دیدگاههای لاریجانی در دوران ریاست بر صداوسیما/ تولید سریالهای دینی و نقد سیاستزدگی
تهران (پانا) - مرور سخنان و مواضع شهید علی لاریجانی در دوران ۱۱ ساله ریاست بر سازمان صدا و سیما نشان میدهد که وی با نگاهی فرهنگی و متوازن، مخالف رویکردهای سختگیرانه نسبت به هنرمندان بود، سیاستزدگی عرصه هنر را ظلم به فرهنگ کشور میدانست، به گسترش آثار دینی و معنوی در قالب سریال و انیمیشن اهتمام داشت و در عین حال معتقد بود رسانههای منطقهای باید با سلطهطلبی رسانههای غربی مقابله کنند.
این شهید والامقام در سال ۱۳۷۱ و در دوران ریاست جمهوری زندهیاد هاشمی رفسنجانی به دلیل استعفای سیدمحمد خاتمی، به مدت یک سال وزیر ارشاد شد. وی مسئولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را از ۲۰ مرداد ۱۳۷۱ تا ۲۶ بهمن ۱۳۷۲ برعهده داشت. از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۳ با حکم رهبری رئیس سازمان صدا و سیما شد و وضعیت رسانه ملی را را به لحاظ کمی و کیفی ارتقا داد.
در دوران ریاست او در صدا و سیما که حدوداً ۱۱ سال به طول انجامید، تغییرات متعددی در این سازمان رخ داد که از میان آنها میتوان به افزایش تعداد کانالهای تلویزیونی به عدد هفت، راهاندازی روزنامه «جامجم» و تأسیس شرکت تولید فیلمی به نام «سیمافیلم» اشاره کرد.
وی از مخالفان ممنوعیت خرید و فروش و نگهداری دستگاه ویدئو بود و در دوران کوتاه وزارتش، این ممنوعیت را با تأسیس مؤسسهای برای توزیع فیلمهای مجاز شکست.
در زمان ریاست علی لاریجانی در صدا و سیما شبکههای استانی زیادی راهاندازی شد. از جمله این شبکهها میتوان به شبکه رادیویی و تلویزیونی استانی قم، رادیو معارف، شبکه قرآن، العالم، الکوثر، شبکه خبر و شبکههای جهانی جام جم اشاره کرد.
در آن زمان مجموعه تلویزیونیهایی نظیر ولایت عشق، تنهاترین سردار، مردان آنجلس، مریم مقدس، روشنتر از خاموشی، شیخ بهائی، کیف انگلیسی، شب دهم، در چشم باد و سریال خانه سبز ساخته شد. همچنین همایش چهرههای ماندگار و تاسیس روزنامه جام جم نیز در آن دوران شکل گرفت.
مرکز پویانمایی صبا در سال ۱۳۷۴ با عنوان شرکت فرهنگی هنری صبا جهت تولیدات برنامه های انیمیشن به پیشنهاد شهید لاریجانی ریاست محترم وقت سازمان صداوسیما تاًسیس شد.
این مرکز با هدف تامین نیازهای فرهنگی و هنری و اجتماعی و اطلاعاتی و آموزشی و ارشادی و تربیتی جامعه علی الخصوص کودکان و نوجوانان و جوانان کشور و همچنین در زمینه تولید محصولات انیمیشن و پاسخگویی به نیازهای صدا و سیما و علاقمندان به هنر انیمیشن فعالیت می کند.
مرور دیدگاهها و اظهارنظرهای شهید علی لاریجانی در دوران ۱۱ ساله ریاست بر سازمان صدا و سیما نشان میدهد که او از چهرههایی بود که با نگاهی فرهنگی و ژرف، مخالف هرگونه سختگیری نسبت به هنرمندان و ورود سیاست به عرصه هنر بود.
لاریجانی هنر را میدانی برای تعالی فرهنگ و بروز خلاقیت دانسته و تأکید داشت که رسانه ملی باید در عین پایبندی به ارزشهای دینی و معنوی، فضای گفتوگو و آزادی اندیشه هنری را حفظ کند.
دغدغه او تولید آثار دینی، تربیتی و انیمیشنهای معرفتی برای نسل کودک و نوجوان بود و در کنار آن، بر ضرورت استقلال رسانههای منطقهای برای مقابله با خوی سلطهجویانه رسانههای غربی تأکید داشت. مجموعه این دیدگاهها تصویری از مدیریتی فرهنگی و آیندهنگر ارائه میدهد که هنر و دین را نه در تقابل، بلکه در پیوندی متعامل برای رشد جامعه میدید.
در ادامه بخشهایی از دیدگاههای شهید علی لاریجانی در دوران ریاست بر صدا و سیما در قالب سخنرانیها و پیام و مصاحبه آمده است.
انتقاد از از برخورد سخت گیرانه نسبت به هنرمندان
علی لاریجانی رئیس سازمان صداوسیما از برخورد سخت گیرانه نسبت به هنرمندان انتقاد کرد و گفت: نباید به هنرمندان سخت گرفت و باید با تحمل، اجازه داد تا آنان، آثار هنری خود را خلق کنند.
علی لاریجانی که در همایش تجلیل از دست اندرکاران سریال خواب و بیدار در مرکز همایش های بین المللی صداو سیما، سخن میگفت، هنرمندان را به افرادی تشبیه کرد که پا در وادی حیرت میگذارند و ناهشیار میشوند.
وی افزود: البته ناهشیاری به معنای نامعقولی نیست که بدین معناست که چنان ذهن آنها متمرکز در موضوعی میشود که به غیر از آن توجهی ندارند.
وی ناهشیاری را از خصلت فرهیختگان عنوان کرد و گفت: تمرکز و ناهشیاری هنرمندان، تواضع و فروتنی آنان را به همراه دارد. علی لاریجانی با اشاره به ساخت سریال «خواب و بیدار» آن را تجربهای موفق و جسارت آمیز عنوان کرد و گفت: ما در آینده سعی داریم در زمینه تولید آثار پلیسی فعالیت بیشتری کنیم هم به دلیل علاقه مردم و هم به دلیل نیازهای جامعه.
رئیس سازمان صداوسیما در پاسخ به اظهاراتی که از افزایش پخش سریالهای پلیسی از تلویزیون انتقاد میشود گفت: پخش این سریالها جنبه آرامضش بخشی برای جامعه و آثار تربیتی بسیاری دارد. همچنین باعث تخلیه هیجان در جوانان میشود.
وی در ادامه به تمجید از شخصیت مهدی فخیم زاده، کارگردان سریال خواب و بیدار پرداخت.
لاریجانی با اشاره به ایجاد موسسه ناجی هنر، ضرورت ایجاد این موسسه را هماهنگی بین هنرمندان و مسئولان انتظامی عنوان کرد و با اشاره به اینکه پلیس در هر کشوری مظهر اقتدار کشور است گفت: عرصه های هنری باید صلابت پلیس را به خوبی به نمایش بگذارند.
نشر اندیشه اصیل آسمانی
شبکه سیمای استانی قم با عنوان شبکه «نور» سوم خرداد سال ۱۳۸۲ با شعار رسالت دینی، اقتدار ملی، فرهنگ بومی آغاز به کار کرد.
در بخشی از پیام علی لاریجانی ریاست سازمان صدا و سیما به مناسبت افتتاح این شبکه آمده است : کار را آسان نگیرید که این میدانی است که امروز تمام کفر با تمام توش و توان خود به آن پای گذارد. و همه اهداف شیطانی را با فن آوری پیچیده و دست آوردهای علمی خود درآمیخته است که مغز آدمیان را همچنان در تصویر و سلطه خود نگاه دارد و طبیعی است کسانی که به هماوردی وی قیام می کنند باید در کنار اینان اندیشه اصیل آسمانی خود تصویری دقیق از شگردهای خاص حریفان را دارا بوده و سپس با زبانی به ابراز وجود بپرداند که ذائقه آشنا با تبلیغات جهانی در گام نخست به آن گوش و سپس دل سپارند و البته راهی است دشوار و دراز.
اهداف تاسیس «سیما فیلم»
فلسفه ایجاد «سیما فیلم» برای این بود که با بدنه هنرمندان کشور پیوند داشته باشیم. همه هنرمندان که در رادیو، تلویزیون نیستند. خب باید شرکتی بوجود بیاید که بتواند با تسهیلات راحتتری با بدنه هنرمندان کشور کار کند و از تمام استعدادها استفاده کند. ما به عنوان رادیو تلویزیون شخصیت حقوقی داریم و با آنها قرارداد میبندیم که سریال بسازند
همه چیز را نمیتوان از زاویه سیاست دید
یکی از معضلات کشور این است که گاه مسائل سیاسی بر همه عرصهها سایه میاندازد. ظلم به فرهنگ کشور است که چتر سیاست این قدر پهن است. ظلم به عرصه هنر کشور است که این قدر زیر چتر سیاست باشد. کمی کنار بکشید و بگذارید هنرمندان نفس بکشند.
همه چیز را نمیتوان از زاویه سیاست دید. سیاست هم مثل علم است. محدوده و ساحت خاصی دارد. (در پاسخ به نتایج تحقیق و تفحص از سازمان صداوسیما که روز چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۲ در صحن علنی مجلس شورای اسلامی قرائت شد.)
محصولات هنری باید دارای سمت و سوی دینی باشد
اگر صدا و سیما با دین مرتبط است ، محصولات هنری رسانه نیز نباید فقط جنبهی تفریح داشته باشد بلکه باید دارای سمت و سوی دینی باشد، مثلا موسیقی ما میتواند دارای سمت و سو باشد. همچون ساخت موسیقی در خصوص امام زمان(عج) یا امام خمینی(ره) و یا شهدا و هر ارزش دینی . موسیقی ما چه پاپ و چه سنتی میتواند دارای محتوی دینی باشد و همینطور در خصوص تئاتر و یا طنز.
نکتهی دیگر این است که ما باید در حوزهی کودک و نوجوان متمرکز باشیم و سرمایه گذاری ویژه برای کودکان و نوجوانان کنیم . مثلا چند سال، پیش کارتونهای خارجی وارد رسانه میشد اما ما تلاش کردیم و سرمایهگذاری کردیم و شرکتی تاسیس کردیم که انیمیشن در خصوص اولیا و پیامبران دینی تولید میکند.
ما میتوانیم توسعهی ملی داشته باشیم و در کنار این باید توسعهی منطقهای و محلی داشته باشیم یعنی بتوانیم در هر منطقه و در هر محله آداب و رسوم همان منطقه را پیاده کنیم . مسئلهی دیگر این است که ما باید ارزشهای دینی را تعریف و حد و حدود آن را معرفی کنیم . مثلا مسئله عدالت اجتماعی را میتوانیم در رسانه منعکس کنیم، مثلا سریال تفنگ سرپر که بخش اعظم آن را روحانیت تشکیل میدهد و به طوری از این بخش ، استفاده دینی میشود، یا دربارهی سریال کیف انگلیسی که در خصوص یک غرب گرا بود و در این سریال ضررهای غرب گرایی شناخته شد .
بحث دیگر معرفی الگوهای مکتبی است. ما باید در حیطهی معصوم ، برنامههایی را بسازیم و لازم نیست که تمام ابعاد معنوی معصوم را مورد بحث قرار بدهیم بلکه ما در حد خودمان باید از معصوم قدرشناسی کنیم و در حد خودمان معصوم را بشناسیم . محصولات بسیار در خصوص معصوم در رسانه ساخته شده، مثل سریالهای امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام رضا(ع) که ارایه شد و کارهای دیگر در خصوص امام حسین(ع) یا حضرت مهدی(عج) و ... یکی از نکات قوتی که سریال حضرت مریم (ع) و اصحاب کهف دارا بودند این بود که سناریوی دو سریال را، یک روحانی نوشت ، چون آگاه به تمام مسایل بود و ما میتوانیم از افراد با سواد و شایسته در این زمینه استفاده کنیم و این امر مشروط به همکاری حوزه با رسانه است .
نیش زدن به یک مسئول از ادب رسانهای به دور است
نباید در زمینهی اطلاع رسانی ، مخفی کاری صورت گیرد هر چند که من موافق حرکات یاس آور و نیش زن از سوی تلویزیون نیستم چون دعوت از یک مسوول و نیش زدن به او از ادب رسانهای به دور است ولی معنایش این نیست که ما مشکلات مردم را بازگو نکنیم.
مقابله با خوی سلطهطلبانه رسانههای غربی
اتحادیه رادیو و تلویزیونهای اسیا واقیانوسیه میتواند با ایجاد همگرائی میان رسانههای این مناطق تاثیرگذاری بر مردم دنیا را افزایش دهد.
تبادل خبر و تصویر میان رسانههای این کشورها اطلاعرسانی شفاف را موجب میشود و خوی سلطهطلبانه رسانههای غربی را محدود میکند.
این رسانههای منطقهای هستند که میتوانند حقائق را به دنیا منتقل کنند چون رسانههای بیگانه در جریان جنگ اخیر نشان دادند که تصاویر کشتار و مظلومیت کشورهای مورد تهاجم را به نمایش نخواهند گذاشت.
رسانهها منطقه آسیا - اقیانوسیه امروز رسالت بزرگی بر دوش دارند تا بتوانند از فرهنگ شرقی و ملی خود دفاع کنند و هم بتوانند حقائق را در اختیار مردم دنیا قرار دهند. (مراسم افتتاحیهی هفتاد و چهارمین اجلاس شورای عالی اجرائی اتحادیه رادیو تلویزیونهای آسیا و اقیانوسیه ABU در سال ۱۳۸۲)
فاطمه آبروش
ارسال دیدگاه