پانا گزارش میدهد؛
دخانیات در کمین نسل جوان؛ رشد بیسابقه مصرف در میان زنان
تهران (پانا) - افزایش بیش از ۱۳۰ درصدی گرایش دختران جوان به مصرف انواع دخانیات در سالهای اخیر، نگرانی کارشناسان و مسئولان حوزه سلامت را برانگیخته است؛ روندی که حاصل تغییر سبک زندگی، کاهش قبح اجتماعی و فشارهای روانی نسل جدید است و میتواند پیامدهای بلندمدتی برای جامعه به همراه داشته باشد.
رشد چشمگیر مصرف دخانیات در دختران جوان: معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی با استناد به آمارهای رسمی اعلام کرده که مصرف دخانیات (شامل سیگار و دیگر انواع) در میان دختران ۱۸ تا ۲۵ سال طی سالهای اخیر حدود ۱۳۵ درصد افزایش یافته است رشدی باورنکردنی که نگرانی جدی کارشناسان سلامت را برانگیخته است.
افزایش مصرف قلیان در زنان: علاوه بر سیگار، مصرف قلیان در میان زنان نیز طی همین دوره با افزایش حدود ۵۷ درصدی همراه بوده است، که نشاندهنده تغییر الگوی مصرف و استقبال بیشتر از انواع دخانیات است.
مسئولان هشدار دادهاند که فروپاشی «قبح اجتماعی» مصرف دخانیات در نسل جوان میتواند پیامدهای منفی سنگینی داشته باشد، از جمله افزایش ریسک وابستگی به مواد مخدر و ورود به چرخه اعتیاد، بهویژه اگر در سنین پایین آغاز شود.
این آمار در حالی منتشر میشود که مصرف دخانیات یکی از عوامل اصلی مرگهای زودرس و بیماریهای مزمن در سراسر جهان شناخته میشود طبق گزارشهای بینالمللی، سالانه میلیونها نفر بر اثر مصرف دخانیات جان خود را از دست میدهند.
امید عبداللهی، معاون اجتماعی ستاد فرهنگی اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی اخیرا از رشد ۱۳۵ درصدی مصرف دخانیات در دختران ۱۸ تا ۲۵ ساله خبر داد و گفت: در شرایطی که در حوزههایی مانند دارو با تحریم روبرو هستیم، شرکتهای بزرگ به صورت رسمی در کشور شعبه زده و اقدام به تولید سیگار میکنند.
عبداللهی با اشاره به افزایش نگرانکننده مصرف سیگار و قلیان بهویژه در میان جوانان، نوجوانان و زنان، اظهار کرد: در گذشته، مصرف دخانیات در میان نوجوانان و جوانان پنهانی و دور از چشم خانوادهها بود، اما امروز قبح این مساله شکسته شده و جوانان هیچ ابایی از مصرف جمعی و علنی آن ندارند.
وی با استناد به آمارهای رسمی اعلام کرد که مصرف دخانیات در میان دخترانِ ۱۸ تا ۲۵ سال، حدود ۱۳۵ درصد افزایش یافته است. براساس پژوهشهای انجام شده نیز، در گروههای سنی مختلف زنان، حدود ۸۸ درصد افزایش مصرف دخانیات بین سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲، ثبت شده، اما نگرانکنندهتر از مصرف سیگار، مصرف قلیان است که عمدتاً مصرف گروهی دارد.
به گفته معاون اجتماعی ستاد فرهنگی اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی، مصرف قلیان در میان زنان در بازه پنجساله، با رشد ۵۷ درصدی همراه بوده و این در حالیست که این نرخ در مردان با رشد ۱۷ درصدی همراه بوده است. این آمار نشان میدهد که مصرف دخانیات، بهویژه قلیان، در میان زنان با سرعت بیشتری در حال گسترش است که بیشترین شیوع این الگو نیز در بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال دیده میشود.
امیر طیبی کارشناس حوزه اجتماعی در گفتوگو با پانا دلایل متعددی را برای افزایش مصرف دخانیات در میان دختران و زنان جوان دانست و گفت: «تغییر سبک زندگی، افزایش فشارهای روحی و روانی، و تلاش برای همگامشدن با جمعهای دوستانه از مهمترین عوامل گرایش به سیگار و قلیان است.»
وی افزود: «در سالهای اخیر قبح اجتماعی مصرف دخانیات در میان دختران تا حد زیادی کاهش یافته و حضور پررنگ قلیان و سیگار در فضاهای تفریحی مانند کافهها و دورهمیهای دوستانه، این رفتار را عادیسازی کرده است. از سوی دیگر، تبلیغات غیرمستقیم در شبکههای اجتماعی و نمایش مصرف دخانیات در برخی محصولات فرهنگی نیز بیتأثیر نبوده است.»
این کارشناس همچنین به نقش استرسهای تحصیلی، نگرانیهای شغلی و مشکلات اقتصادی اشاره میکند و گفت: «بخشی از جوانان به اشتباه مصرف دخانیات را راهی برای کاهش اضطراب یا کسب آرامش موقت میدانند، در حالی که این موضوع در بلندمدت میتواند وابستگی و آسیبهای جدی جسمی و روانی ایجاد کند.»
وی تاکید کرد: «نبود آموزشهای پیشگیرانه مؤثر در سنین پایین و دسترسی آسان به محصولات دخانی نیز از دیگر دلایل قابل توجه در رشد آمار مصرف است؛ مسائلی که به گفته وی نیازمند برنامهریزی جدی فرهنگی و آموزشی از سوی نهادهای مسئول است.
در مجموع، روند افزایشی مصرف دخانیات در میان دختران و زنان جوان به موضوعی فراتر از یک نگرانی فردی تبدیل شده و ابعاد اجتماعی و فرهنگی گستردهای پیدا کرده است؛ موضوعی که به اعتقاد کارشناسان نیازمند مداخله جدی آموزشی، فرهنگی و نظارتی است. اهمیت این مسئله زمانی پررنگتر میشود که حتی در اظهارات برخی نمایندگان «خانه ملت» نیز به رشد حدود ۱۳۰ درصدی مصرف دخانیات در میان دختران اشاره شده است؛ آماری که نشان میدهد این پدیده دیگر یک هشدار محدود نیست، بلکه به یک دغدغه ملی در حوزه سلامت عمومی بدل شده و بیتوجهی به آن میتواند تبعات بلندمدتی برای جامعه به همراه داشته باشد.
ارسال دیدگاه