کمبود ارز به مازاد عرضه بدل‌ شد

 سید علی مدنی زاده در پایان نشست شورای گفت‌ وگوی دولت و بخش خصوصی اظهار کرد: هیچ فعال اقتصادی نبود که در خصوص لزوم حذف ارز ترجیحی و یکسان‌سازی نرخ ارز اظهار نظر نکند، با این حال تلاش می‌کنیم تا مجددا منجر نشود که یکپارچگی نرخ ارز از بین برود.

وی با بیان اینکه تعدد ارزهای کنونی برای دوره گذار است، گفت: ما در وسط توربولانس اقتصادی هستیم و مدیریت فرمان اقتصادی در شرایط بین‌المللی کنونی سخت است اما تلاش می‌کنیم دوباره نرخ‌ها یکپارچه شود؛ این سیاست به نفع تولید است و صادرات‌محور خواهد بود و ارزآوری در پی دارد.

مدنی زاده ادامه داد: این روند به اصلاحات بعدی اقتصاد می‌انجامد تا بتوانیم هدف اصلی برنامه هفتم که حذف قیمت‌گذاری دستوری است، اجرا شود.

وزیر اقتصاد بیان کرد: در ماه‌های آتی آثار اجرای این طرح را خواهیم دید، همچنین به ارتقای عدالت اجتماعی می‌انجامد. ما در حال توزیع عادلانه فقر نیستیم بلکه در حال توزیع عادلانه ثروت هستیم چون دهک‌های بالا قبلا بیش از دهک‌های پائین از منافع یارانه بهره‌مند می‌شدند و اکنون دهک‌های بالا قدرت خریدشان کاهش می‌یابد ولی برای هشت دهک اول اثر رفاهی دارد؛ تا پیش از این دهک‌های زیادی زیر خط فقر رفته بودند ولی طرح کالابرگ به قدرت خرید اضافه کرد.

مدنی زاده ادامه داد: این اقدام وابستگی کالاهای اساسی به ارز نفتی را قطع کرد. تا قبل از این وابسته به این بودیم که چه قدر نفت فروش می‌رفت تا آن را به واردات کالای اساسی بدهیم و به مکانیزمی برای قفل کردن اقتصاد تبدیل شده بود. بحث تغییر رویکرد دولت به سمت تامین حداقل‌های معیشتی هم از آثار این طرح است؛ سیاستی که محقق شده، تامین سرانه معیشتی مردم نیست؛ ما در ارز ترجیحی هم قرار نبود حداقل کالری را تامین کنیم بلکه بخشی از کالری مورد نیاز مردم باید تامین می‌شد لذا با افزایش درآمدهای دولت در سال‌های آینده به این سمت می‌رویم که حداقل‌های معیشتی را جبران کند. قطعا این یک‌ میلیون تومان نمی‌تواند حداقل‌های معیشتی را تامین کند ولی در زمان ارز ترجیحی هم این اتفاق نمی‌افتاد.

وی گفت: لازمه موفقیت این طرح اجرای سیاست‌های مکمل است که همکاری مشترک دولت و بخش خصوصی را می‌طلبد. ما از این دوره یک ماهه توربولانس اقتصادی که در دولت درگیر آن بودیم گذشتیم و از این به بعد بیشتر سراغ بخش خصوصی می‌رویم و تضمین می‌کنم که بدهی‌های دولت را تقویم و بازپرداخت می‌کنیم اما طی یک برنامه زمان‌بندی خواهد بود.

وزیر اقتصاد همچنین درباره سیاست تامین نقدینگی غیر تورمی، افزود: بحث بسته ۷۰۰ همتی را اجرا می‌کنیم؛ با بانک‌ها جلسه گذاشته‌ایم و نقدینگی تولید تامین می‌شود تا بانک‌ها به زودی تسهیلات سرمایه در گردش را پرداخت کنند. بحث ضمانت نامه گمرک را هم اجرا می‌کنیم؛ در زمینه مالیات و تامین اجتماعی هم موضوع بخشودگی جرایم مالیاتی را تصویب کرده‌ایم و تا ۲۸ بهمن اعلام می‌شود که تا سقف ۲۸ میلیون تومان جرایم مالیاتی بخشیده می‌شود. امکان تقسیط بیشتر مالیات و بیمه تامین اجتماعی را خواهیم داشت. اولویت اول ما تامین سرمایه در گردش و نقدینگی است اما به طور غیر تورمی؛ مراقب کسری بودجه هم هستیم و اجازه نمی‌دهیم این طرح به کسری بودجه منجر شود ولی از آن سو نباید تولید بخوابد لذا در شرایط سختی هستیم بین تنظیم پدال‌های اقتصاد که همزمان نه تولید بخوابد و نه تورم ایجاد شود.

وی در ادامه به طرح اعتبار ملی ایرانیان برای تامین نقدینگی اشاره کرد و گفت: باید حجم زیادی از مقررات دست و پاگیر حذف شود. مسأله کنترل تورم در اولویت ما است. تورمی که این ماه اتفاق افتاد کاملا با پیش‌بینی‌های ما منطبق بود و امیدواریم از ماه سوم به بعد تورم‌های ماهانه کاهش یابد؛ کنترل تورم در اولویت اول ما است.

وزیر اقتصاد تأکید کرد: فراموش نکنید در چه شرایطی این طرح اجرا شد و چه آثاری را تحمل می‌کنیم. رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس گفت که این طرح خوبی است اما زمان آن بد بود ولی در شرایطی بودیم که دلار تا ۱۵۰ هزار تومان رسید و ما زمان را انتخاب نکردیم. برنامه ما این بود که این طرح تدریجی طی چند ماه و آرام آرام اجرا شود ولی در عمل انجام شده قرار گرفتیم که سبب تولد زودهنگام این نوزاد شد، ارز ۱۵۰ هزار تومانی در کشور اتفاق افتاد و آثار اقتصادی که می‌بینیم مربوط به این طرح نیست. ارز ۱۵۰ هزار تومانی بار تورمی سنگینی ایجاد می‌کرد ولی وقتی این طرح اجرا شد ارز شکسته شد و ریخت و در روزهای آخر تقاضای ارز ۵ تا ۶ برابر عرضه شد و بعد از اجرای طرح باعث شد عرضه ارز ۴ برابر تقاضا شود و این اتفاق کمک کرد تا بازی کلا برگردد و جریان ورود ارز به کشور تامین شد و کشور از گردنه عبور کرد.

وی تصریح کرد: اگر این زمان را انتخاب نمی‌کردیم حتما شرایط بدتر می‌شد؛ شاید اگر خیلی اتفاقات دیگری نمی‌افتاد برنامه ۴ ماهه حذف ارز ترجیحی اجرا می‌شد، اما شرایطی رخ داد که چاره‌ای جز اجرای این طرح نداشتیم؛ وقتی درآمد ارزی کشور به طرز قابل توجهی افت می‌کند، آثار آن در اقتصاد نمایان نمی‌شود؟ اما از این مرحله عبور خواهیم کرد.