فعال شدن ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار

به گزارش  وزارت راه و شهرسازی، عبدالرضا گلپایگانی در گفت‌وگویی با بیان اینکه در ۵ سال گذشته رشد شتابان شهری در کشور رخ داد گفت: در فاصله ۵۰ سال گذشته، جمعیت شهری از ۱۷ میلیون نفر در سال ۱۳۵۵ به رقم ۷۰ میلیونی در سال جاری رسیده است و رشد ۴ تا ۵ درصدی داشته است. همچنین تعداد شهرها نیز در طی این مدت از ۳۲۰ شهر به بیش از ۱۲۰۰ شهر رسیده است و کلانشهرها نیز از یک شهر به ۱۰ شهر رسیده است. این در حالی است که رشد کلانشهرها منطبق بر اسناد آمایشی و سند توسعه آمایش سرزمین نبوده است.

معاون وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر اینکه تمرکز دولت در موضوع بازآفرینی شهری، توجه به کالبد و ارتقای آن در کنار توانمندسازی ساکنان این محلات است، گفت: برنامه ریزی شده، ۳۳۰ محله در طول برنامه هفتم بازآفرینی شوند.

مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران با بیان اینکه بخشی از دلایل تخطی و انحراف رشد شهری از سند آمایش سرزمین با دلایل مختلفی انجام شد، توضیح داد: فرآیند شتابنده شهرنشینی و تغییر ساختار جمعیتی سبب شد تا آنچه که در خور نیاز مردم از نظر سرانه‌های خدماتی و کیفیت فضای شهری است فراهم نشود و بدین ترتیب شکل گیری بافت‌های ناکارآمد را شاهد هستیم.

ضرورت ساماندهی ۲۰ میلیون نفر ساکن در بافت‌های ناکارآمد شهری

گلپایگانی در بیان دسته‌بندی بافت‌های ناکارآمد با اعلام اینکه هم اکنون ۲۰ میلیون نفر در این بافت‌ها زندگی می‌کنند، گفت: بافت‌های فرسوده، بافت‌های حاشیه‌ای و سکونتگاه های غیررسمی، بافت های تاریخی و بافت‌های در پهنه و معرض خطر، بافت‌هایی هستند که در زمره بافت های ناکارآمد هستند.

به گفته وی، بافت های فرسوده بافت هایی ناپایدار هستند و بافت‌های تاریخی نیز به دلیل فاصله گرفتن از مقاوم سازی به سمت ناکارآمدی رفته اند و بافت های در پهنه خطر نیز بافت هایی هستند که عمدتا در حریم گسل، رودخانه ها و در جوار کابل های فشار قوی هستند که نیاز است با مجموعه راهبردهایی از ناکارآمدی خارج شوند.

بازتنظیم و ارتقای کیفیت و فضای شهری، هدف بازآفرینی شهری است

معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه در ۳۰ سال آینده معضلات و مشکلات با شرایط کنونی تفاوت عمده‌ای خواهد یافت، توضیح داد: به نظر می‌آید ۳۰ سال آینده مشکل ما رشد جمعیت نیست، بلکه بازتنظیم شهرهایی است که ایجاد شده‌اند و بازتنظیم این شهرها تحت‌عنوان بازآفرینی شناخته می‌شود.

گلپایگانی با تاکید بر اینکه بازآفرینی یعنی شناخت ظرفیت ذاتی در شهرها و شکوفا کردن شهرها گفت: باز تنظیم، ارتقای کیفت و فضای شهری، تغییر فضای ساختار رفت و آمدی بر مبنای نیاز عملکردی با هدف بهتر کردن حال مردم انجام می‌شود.

جزئیات جمعیت ساکن در بافت های ناکارآمد

وی در بخش دیگری از گفت و گوی خود به جمعیت ساکن در بافت‌های ناکارآمد پرداخت و توضیح داد: هم اکنون ۱۱ میلیون نفر در بافت فرسوده ساکن هستند که ۵۰ درصد خانه هایشان از سال ۸۲ و بعد از زلزله بم مقاوم سازی شده اند. حدود ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در مناطق حاشیه‌ای و سکونتگاه های غیررسمی، ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در بافت تاریخی و ۲۵۰ هزار نفر در معرض در پهنه معرض خطر هستند که باید به پهنه های امن منتقل شوند.

موفقیت برنامه‌های بازآفرینی در همراهی نهادهای مجری و دیگر وزارتخانه‌ها

معاون وزیر راه و شهرسازی موفقیت در برنامه‌های بازآفرینی شهری را همراهی و قرارگیری در کنار نهادهای مجری از جمله شهرداری‌ها عنوان کرد و افزود: وزارت راه و شهرسازی به عنوان متولی مدیریت زمین و توسعه شهر در کنار نهادهای مجری قرار می‌گیرد.

به گفته وی، متولی اصلی در شهرها و سکونتگاه‌های غیررسمی، مدیریت شهری است که در حل معضلات این بافت‌ها، بازآفرینی در کنار مدیریت شهری و بعضا وزارت نیرو، قرار می‌گیرد. در بافت‌های تاریخی نیز متولی وزارت میراث فرهنگی است که در این بافت‌ها نیز بازآفرینی در کنار این وزارتخانه برای حل مشکلات این بافت‌ها برای تامین سرانه‌های خدماتی و تامین کیفیت قرار می‌گیرد و همکاری می‌کند.

مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران با تاکید بر اهمیت بازگویی مساله بازآفرینی توضیح داد: بر اساس آماری که به تازگی اخذ شده است، حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار واحد مسکونی هستند که در بافت های ناکارآمد خارج از روال مهندسی ساخته شده است. چنانچه امکان نوسازی و بهسازی این واحدها ایجاد شوند کل نیاز به مسکن کشور تامین خواهد شد.

گلپایگانی گفت: آمارها حاکی است که حدود ۳۲ میلیون واحد مسکونی و ۲۷ میلیون خانوار در کشور وجود دارد و با آمار ارایه شده حدود ۵ میلیون خانه مازاد بر خانوارهاست. این در حالی است که بخشی از جامعه هنوز سابقه مالکیت ندارند. بنابراین این بدان معناست که خانه احداث شده است اما به هدف اصابت نکرده و نیاز به مسکن بخشی از خانوارهای کشور تامین نشده است.

معاون وزیر راه و شهرسازی تصریح کرد: اگر ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار واحدی که خارج از روال مهندسی احداث شدند، نوسازی می‌شدند و برنامه کلان مسکن در همین بافت ها برنامه‌ریزی می‌شد، شاهد ارتقای کیفیت و تامین نیاز به مسکن کشور محقق می شد.

تحقق ۹۶ درصدی نوسازی بافت فرسوده در سال اول برنامه هفتم پیشرفت

گلپایگانی در بخش دیگری از گفتگوی خود به برنامه احداث ۵۰۰ هزار واحد مسکونی در طول برنامه هفتم در بافت‌های هدف بازآفرینی شهری اشاره کرد و در بیان تحقق این اهداف توضیح داد: سال ۱۴۰۳، معادل ۷۶ هزار واحد مسکونی در بافت های فرسوده پروانه گرفتند که معادل ۹۶ درصد برنامه در سال نخست برنامه هفتم را شامل می‌شود. امسال با توجه به رخدادهایی که داشتیم از جمله جنگ ۱۲ روزه، آمار به شدت پایین است و حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد تحقق یافته است.

گلپایگانی بخشی از عدم تحقق نوسازی بافت‌های فرسوده را همراهی نکردن سیستم بانکی عنوان کرد و افزود: در سنوات گذشته، آمار و ارقام خوبی برای وام نوسازی در بافت‌های فرسوده تامین شد. اما در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ این ارقام بسیار پایین بوده، به طوریکه در سال ۱۴۰۳ که حدود ۳۰ هزار نفر به سیستم بانکی معرفی شدند حدود ۴ هزار نفر توانستند تسهیلات را دریافت کنند.

تمرکز دولت بر ارتقای کالبدی در کنار توانمندسازی ساکنان محلات ناکارآمد است

وی همچنین بخشی از اهداف مجموعه وزارت راه و شهرسازی را در حوزه بازآفرینی، اجرای پروژه‌های کوچک با اثرگذاری بزرک عنوان کرد و بر ارتقای شانیت محله و ارتقای زیستی محلات، تاکید کرد.

به گفته گلپایگانی، فعال کردن خیرین، سرمایه گذاران و ترغیب آنها به سرمایه‌گذاری در این بافت‌ها، و همکاری نهادهای و سازمان‌های دولتی می تواند بخشی از اهداف بازآفرینی را تامین کند، کمااینکه در برخی از پروژه‌ها نیز این شیوه دنبال شده است.