هفته کتاب و کتابخوانی؛
انقلاب خاموش در مسیر تفکر نقادانه؛ بسترسازی فرهنگی برای جهش دانش ملی
رشت(پانا)- با فرا رسیدن ۲۴ آبانماه، هفته کتاب و کتابخوانی رسماً آغاز به کار کرد و برنامههای ملی به گونهای طراحی شدهاند که کتاب را از حوزهی صرفاً فرهنگی به عنصری کلیدی در توسعه مهارتهای حیاتی روزمره تبدیل کنند. تأکید اصلی بر این است که مطالعه عمیق، سنگ بنای اصلی پرورش شهروندانی است که قادرند در برابر پیچیدگیها و انبوه اطلاعات، با ابزار تفکر نقادانه مجهز باشند و این امر از طریق اقدامات حمایتی گسترده در سراسر کشور محقق خواهد شد.
در دنیایی که سرعت انتشار اخبار و محتوا گاه بر کیفیت و صحت آن غلبه میکند، کتاب به مثابهی لنگری برای ذهن انسان عمل مینماید. مطالعه یک کتاب، خواه یک اثر علمی باشد یا یک رمان عمیق، نیازمند خویشتنداری شناختی است؛ یعنی توانایی نادیده گرفتن محرکهای لحظهای و تعمق در یک استدلال واحد برای مدت زمان طولانی. این تمرین مستمر، مستقیماً قوهی تحلیل و درک روابط علت و معلولی را در فرد تقویت میکند. در واقع، هر صفحهای که خوانده میشود، دیوارهایی مستحکمتر در برابر سطحینگری میسازد و فرد را از مصرفکننده منفعل محتوا به یک تحلیلگر فعال و منتقد تبدیل میکند. این زیربنای فکری نه تنها در تصمیمگیریهای شخصی، بلکه در مشارکت مدنی و ارتقای سطح گفتمان عمومی نیز نقشی حیاتی ایفا مینماید.
از منظر عملیاتی، امسال برنامههای هفته کتاب به طور مشخصی بخشهای مختلف اکوسیستم نشر را درگیر کردهاند. ناشران بزرگ و کوچک با تشویقهای دولتی، تخفیفهای چشمگیری را اعمال کردهاند تا اطمینان حاصل شود که هیچ مانع اقتصادیای بر سر راه دسترسی مردم به منابع ارزشمند قرار نگیرد؛ این اقدامات شامل تسهیلاتی در خرید کتابهای مرجع، تخصصی و کمکدرسی نیز میشود. همزمان، نمایشگاههای کتاب استانی به سکوهایی برای گفتوگوی مستقیم تبدیل شدهاند؛ جایی که نویسندگان جوان میتوانند مستقیماً با مخاطبان خود تبادل نظر کنند و بازخورد لازم برای تولید آثار مرتبطتر با نیازهای روز جامعه را به دست آورند. این چرخه بازخورد، تضمینکنندهی پویایی مداوم ادبیات ملی است.
توجه ویژهای نیز به بُعد آموزشی داده شده است؛ چرا که نهادینهسازی این فرهنگ باید از سالهای ابتدایی زندگی آغاز شود. وزارت آموزش و پرورش با همکاری انجمنهای فرهنگی، برنامههایی را برای تجهیز کتابخانههای مدارس و تشویق دانشآموزان به مشارکت فعال در نقد کتابهای درسی و غیردرسی طراحی کرده است. برگزاری مسابقات قصهخوانی با محوریت کتابهای ایرانی و اهدای بسته کتاب به کتابخانههای عمومی مناطق کمتر برخوردار، تلاشی است برای برقراری عدالت فرهنگی و اطمینان از اینکه فرصت مطالعه برای همه فراهم باشد. در نهایت، این هفته یادآور این حقیقت است که سلامت فکری یک ملت، مستقیماً به میزان خواندن و اندیشیدن آن گره خورده است؛ بنا. براین، مشارکت هر فرد در خرید و مطالعه یک کتاب، در واقع سهمی در تقویت بنیانهای فکری و فرهنگی کل جامعه محسوب میشود.
ارسال دیدگاه