مسئول اورژانس اجتماعی شهرستان خاتم :
هیچ دانش‌آموزی نباید در مواجهه با مشکلات احساس تنهایی کند
عباس محمودی ،مسئول اورژانس اجتماعی شهرستان خاتم، از راهکارهای پیشگیری از خودکشی، نقش خانواده و مدرسه و ظرفیت‌های اورژانس اجتماعی و طرح «نماد» برای حمایت از دانش‌آموزان گفت.
خاتم (پانا) - مسئول اورژانس اجتماعی شهرستان خاتم ، در گفت‌وگویی تفصیلی، ضمن تشریح خدمات اورژانس اجتماعی و شماره ۱۲۳، درباره راه‌های پیشگیری از خودکشی، نقش خانواده و دوستان و همچنین ظرفیت‌های طرح «نماد» برای مراقبت اجتماعی از دانش‌آموزان توضیح داد.
هر دانش‌آموزی ممکن است در مسیر زندگی و تحصیل با مشکلات و بحران‌هایی روبه‌رو شود؛ مسائلی که اگر به‌موقع دیده و شنیده نشوند، می‌توانند زمینه‌ساز آسیب‌های اجتماعی شوند. در این میان، گفت‌وگوی صمیمانه خانواده و مدرسه با دانش‌آموزان، شناسایی به‌موقع نشانه‌های هشدار و دسترسی به خدمات تخصصی، نقش مهمی در پیشگیری و حمایت از نوجوانان دارد.
لطفاً ابتدا خودتان را معرفی کنید و درباره فعالیت اورژانس اجتماعی شهرستان خاتم توضیح دهید.
عباس محمودی، مسئول اورژانس اجتماعی شهرستان خاتم هستم. اورژانس اجتماعی با هدف کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی فعالیت می‌کند و در شرایط بحرانی در کنار افراد و خانواده‌ها قرار می‌گیرد. مواردی مانند کودک‌آزاری، همسرآزاری، اختلافات و بحران‌های خانوادگی و سایر آسیب‌های اجتماعی از جمله موضوعاتی است که اورژانس اجتماعی در آن‌ها مداخله و حمایت تخصصی ارائه می‌دهد.
دانش‌آموزان در صورت مواجهه با یک مشکل یا بحران چگونه می‌توانند از اورژانس اجتماعی کمک بگیرند؟
دانش‌آموزان و خانواده‌ها می‌توانند در شرایط بحرانی با شماره ۱۲۳ تماس بگیرند. اگر دانش‌آموزی خودش دچار مشکل شده یا درباره یکی از دوستانش نگرانی دارد، می‌تواند موضوع را با والدین، معلم، مشاور مدرسه یا یک فرد مورد اعتماد مطرح کند و در صورت نیاز از خدمات اورژانس اجتماعی کمک بگیرد.
یکی از موضوعات مهم در حوزه آسیب‌های اجتماعی، پیشگیری از خودکشی است. مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از این آسیب چیست؟
مهم‌ترین موضوع، شناسایی به‌موقع و جدی گرفتن مشکلات فرد است. نوجوان ممکن است به دلیل فشارهای تحصیلی، مشکلات خانوادگی، احساس تنهایی، مشکلات ارتباطی یا عوامل دیگر دچار ناامیدی و بحران شود. در این شرایط نباید او را سرزنش یا قضاوت کنیم. باید با آرامش به حرف‌هایش گوش دهیم و در صورت نیاز او را برای دریافت کمک تخصصی به افراد و مراکز مربوط ارجاع دهیم.
چه نشانه‌هایی در رفتار دانش‌آموزان باید برای والدین و معلمان جدی گرفته شود؟
تغییرات محسوس در رفتار دانش‌آموز باید مورد توجه قرار گیرد؛ برای مثال گوشه‌گیری و انزوای ناگهانی، قطع ارتباط با دوستان و خانواده، افت تحصیلی، تغییرات شدید خلق‌وخو، ناامیدی، بی‌علاقگی نسبت به فعالیت‌های مورد علاقه و صحبت‌هایی که نشان‌دهنده احساس بی‌ارزشی یا ناامیدی از آینده است. البته هیچ‌کدام از این موارد به تنهایی به معنای وجود خطر قطعی نیست، اما می‌تواند نشانه‌ای باشد که فرد به توجه و حمایت بیشتری نیاز دارد.
خانواده‌ها در مواجهه با این تغییرات چه اقدامی باید انجام دهند؟
نخستین کار، ایجاد یک فضای امن برای گفت‌وگو است. والدین باید بدون سرزنش و قضاوت به صحبت‌های فرزندشان گوش دهند و احساسات او را بی‌اهمیت تلقی نکنند. اگر نگرانی جدی وجود دارد، بهتر است خانواده از مشاور، روان‌شناس یا مراکز تخصصی کمک بگیرد و موضوع را به گذشت زمان واگذار نکند.
آیا صحبت کردن با نوجوان درباره مشکلات و احساساتش می‌تواند در پیشگیری از خودکشی مؤثر باشد؟
گفت‌وگوی صمیمانه و بدون قضاوت بسیار مهم است. نوجوان باید بداند که می‌تواند درباره نگرانی‌ها و مشکلاتش صحبت کند و کسی وجود دارد که به حرف‌های او گوش می‌دهد. با این حال، اگر شرایط بحرانی باشد، گفت‌وگو به تنهایی کافی نیست و باید از متخصصان کمک گرفت.
دوستان و همکلاسی‌ها چه نقشی در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دارند؟
دوستان معمولاً از نزدیک با یکدیگر ارتباط دارند و ممکن است زودتر از دیگران متوجه تغییر رفتار همکلاسی خود شوند. اگر دانش‌آموزی متوجه شود دوستش حال روحی مناسبی ندارد، باید موضوع را جدی بگیرد، با آرامش به او گوش دهد و یک فرد بزرگسال مورد اعتماد مانند والدین، معلم یا مشاور را در جریان قرار دهد. دانش‌آموز نباید تصور کند که خودش به تنهایی می‌تواند مشکل دوستش را حل کند.
اگر یک دانش‌آموز از دوستش قول بگیرد که موضوع را با کسی در میان نگذارد، چه باید کرد؟
اگر موضوع مربوط به سلامت و جان دانش‌آموز باشد، نباید آن را مخفی نگه داشت. در چنین شرایطی حفظ جان و سلامت فرد اهمیت بیشتری دارد. دانش‌آموز باید موضوع را با یک بزرگسال قابل اعتماد یا فرد متخصص در میان بگذارد تا اقدامات لازم انجام شود.
مدرسه چه نقشی در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دانش‌آموزان دارد؟
مدرسه علاوه بر آموزش، محیط مهمی برای رشد اجتماعی و عاطفی دانش‌آموزان است. مدیران، معلمان و مشاوران به دلیل ارتباط مستمر با دانش‌آموزان می‌توانند تغییرات رفتاری را شناسایی کنند. ایجاد فضای امن برای گفت‌وگو، آموزش مهارت‌های زندگی، توجه به سلامت روان و ارجاع به‌موقع دانش‌آموزان نیازمند حمایت، از اقدامات مهم مدارس است.
طرح «نماد» چیست و چه هدفی دارد؟
«نماد» مخفف نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان است و با هدف پیشگیری و کنترل آسیب‌های اجتماعی در جامعه دانش‌آموزی اجرا می‌شود. در این طرح تلاش می‌شود دانش‌آموزانی که در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار دارند، به‌موقع شناسایی شوند و متناسب با شرایطشان خدمات آموزشی، حمایتی و تخصصی دریافت کنند.
آیا طرح نماد فقط برای شناسایی دانش‌آموزان در معرض آسیب است؟
خیر. شناسایی یکی از مراحل این طرح است. در کنار آن، آموزش و پیشگیری، حمایت، مداخله و ارجاع به خدمات تخصصی نیز اهمیت دارد. هدف این است که اگر دانش‌آموزی با یک مشکل مواجه است، پیش از اینکه مشکل او به یک بحران جدی تبدیل شود، شناسایی و حمایت شود.
دانش‌آموزان چگونه باید با طرح نماد ارتباط برقرار کنند؟
دانش‌آموز می‌تواند مشکل خود را با معلم، مدیر یا مشاور مدرسه مطرح کند. در صورت نیاز، موضوع از مسیرهای تخصصی پیگیری و به مراکز مربوط ارجاع می‌شود. مهم این است که دانش‌آموز بداند مطرح کردن مشکل به معنای تنبیه یا سرزنش نیست، بلکه هدف اصلی، حمایت و کمک به اوست.
خانواده‌ها چه نقشی در موفقیت طرح نماد دارند؟
خانواده نقش بسیار مهمی دارد. والدین باید ارتباط خود را با فرزندان تقویت کنند، تغییرات رفتاری آن‌ها را جدی بگیرند و در صورت مشاهده مشکل، به جای انکار یا سرزنش، برای دریافت کمک اقدام کنند. همکاری خانواده با مدرسه و مشاوران نیز می‌تواند در شناسایی و حل به‌موقع مشکلات مؤثر باشد.
مهم‌ترین اشتباه خانواده‌ها در مواجهه با مشکلات نوجوانان چیست؟
کم‌اهمیت دانستن مشکلات نوجوان، مقایسه کردن او با دیگران، سرزنش و تحقیر یا گفتن جملاتی مانند «این مشکل که چیزی نیست» می‌تواند باعث شود نوجوان بیشتر از خانواده فاصله بگیرد. والدین باید تلاش کنند شنونده خوبی باشند و در صورت نیاز از خدمات تخصصی استفاده کنند.
اگر دانش‌آموزی احساس کند دیگر نمی‌تواند مشکلاتش را تحمل کند، چه کاری باید انجام دهد؟
مهم‌ترین توصیه این است که تنها نماند و حتماً با یک فرد قابل اعتماد صحبت کند. می‌تواند با پدر و مادر، معلم، مشاور مدرسه یا یکی از اعضای خانواده که به او اعتماد دارد صحبت کند. در شرایط بحرانی نیز می‌توان با اورژانس اجتماعی به شماره ۱۲۳ تماس گرفت. هیچ دانش‌آموزی نباید احساس کند برای حل مشکلاتش تنهاست.
و در پایان، پیام شما به دانش‌آموزان شهرستان خاتم چیست؟
به همه دانش‌آموزان عزیز می‌گویم اگر با مشکلی روبه‌رو شدید، سکوت نکنید و از کمک خواستن نترسید. ممکن است یک مشکل در نگاه شما بسیار بزرگ به نظر برسد، اما با کمک گرفتن از خانواده، معلم، مشاور و افراد متخصص می‌توان برای آن راه‌حل پیدا کرد. کمک خواستن نشانه ضعف نیست؛ نشانه اهمیت دادن به خود و زندگی است.
ارسال دیدگاه