شاهنامه؛ پلی برای پیوند فرهنگی ایران و تاجیکستان
لردگان (پانا) - شاعر و نویسنده تاجیکستانی با حضور در اقامتگاه بومگردی بلوط شهرستان لردگان و اجرای شاهنامهخوانی، از جایگاه فردوسی و شاهنامه در فرهنگ فارسیزبانان گفت و تأکید کرد: شاهنامه میراثی مشترک است که میتواند زمینهساز تقویت پیوندهای فرهنگی میان ایران و تاجیکستان باشد.
شاهمنصور خواجهاف، شاعر، نویسنده و شاهنامهخوان تاجیکستانی، در گفتوگو با پانا با اشاره به حضور خود در شهرستان لردگان و اقامتگاه بومگردی بلوط، شاهنامه را یکی از مهمترین جلوههای پیوند فرهنگی میان ایران و تاجیکستان دانست و گفت: «حضور در لردگان برای من بسیار خوشایند و خاطرهانگیز است. وقتی در چنین فضایی و در میان مردم علاقهمند به فرهنگ و ادبیات فارسی قرار میگیرم، احساس میکنم در جمعی آشنا و صمیمی هستم. شاهنامه یکی از مهمترین آثار مشترک فرهنگی ما فارسیزبانان است و برگزاری چنین برنامههایی میتواند این میراث را بیشتر به نسل امروز معرفی کند.»
وی با اشاره به جایگاه شاهنامه در میان مردم تاجیکستان اظهار کرد: «شاهنامه برای مردم تاجیکستان جایگاه بسیار مهمی دارد. ما فردوسی و شاهنامه را بخشی از میراث بزرگ زبان فارسی میدانیم. فردوسی با سرودن این اثر ماندگار، داستانها، اسطورهها، پهلوانان و ارزشهای انسانی را برای نسلهای بعد حفظ کرد. شاهنامه برای ما تنها یک کتاب نیست؛ بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی فارسیزبانان است.»
این شاهنامهخوان تاجیکستانی درباره اهمیت خوانش زنده شاهنامه نیز گفت: «شاهنامه باید خوانده شود و شنیده شود. وقتی ابیات فردوسی در جمع مردم و بهصورت زنده خوانده میشود، مخاطب ارتباط عمیقتری با داستانها و شخصیتهای شاهنامه برقرار میکند. لحن، موسیقی کلام و فضای حماسی اشعار فردوسی زمانی که زنده اجرا میشود، تأثیر بیشتری بر شنونده میگذارد.»
خواجهاف افزود: «بهخصوص برای نسل جوان، شاهنامهخوانی میتواند راهی برای آشنایی با زبان فارسی و فرهنگ و تاریخ گذشته باشد. در شاهنامه مفاهیمی مانند خرد، شجاعت، جوانمردی، وفاداری، میهندوستی و ایستادگی در برابر سختیها وجود دارد و این مفاهیم محدود به یک دوره تاریخی نیستند و میتوانند برای انسان امروز نیز قابل توجه باشند.»
وی با اشاره به پیوند فرهنگی ایران و تاجیکستان تصریح کرد: «ایران و تاجیکستان پیوندهای فرهنگی و زبانی بسیار عمیقی دارند و زبان فارسی یکی از مهمترین پایههای این ارتباط است. فردوسی و شاهنامه در این میان جایگاه ویژهای دارند؛ چرا که این اثر در طول قرنها در میان مردم فارسیزبان حفظ شده و از نسلی به نسل دیگر انتقال پیدا کرده است.»
شاهنامهخوان تاجیکستانی ادامه داد: «وقتی از شاهنامه سخن میگوییم، در واقع از یک میراث فرهنگی مشترک صحبت میکنیم. داستانهای رستم، سهراب، سیاوش و دیگر پهلوانان شاهنامه فقط متعلق به یک جغرافیا نیستند؛ این داستانها بخشی از حافظه فرهنگی فارسیزبانان هستند.»
خواجهاف درباره نقش رسانهها در معرفی شاهنامه به نسل جوان نیز گفت: «رسانهها نقش بسیار مهمی در شناساندن شاهنامه دارند. اگر شاهنامه و ادبیات کلاسیک با شیوهای جذاب و متناسب با زبان و فضای ذهنی نسل جوان معرفی شود، میتوان علاقه بیشتری در میان جوانان ایجاد کرد. شاهنامهخوانی، گفتوگو با شاعران و شاهنامهپژوهان و تولید محتوای ادبی در فضای مجازی میتواند در این زمینه بسیار مؤثر باشد.»
وی خطاب به جوانان علاقهمند به ادبیات فارسی گفت: «شاهنامه را فقط یک کتاب قدیمی نبینند. اگر با دقت و حوصله آن را بخوانند، با دنیایی از داستان، شخصیت، حکمت و تجربه انسانی روبهرو میشوند. فردوسی درباره انسان، انتخاب، خرد، شجاعت و پیامد تصمیمهای انسان سخن گفته است و بسیاری از این مفاهیم همچنان برای زندگی امروز ما معنا دارند.»
شاهمنصور خواجهاف در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان این محفل فرهنگی و علاقهمندان شاهنامه در لردگان، بر ضرورت تداوم برنامههای ادبی میان ایران و تاجیکستان تأکید کرد و گفت: «فرهنگ و ادبیات مرز نمیشناسد. شاهنامه یکی از زیباترین پلهایی است که میتواند دلهای فارسیزبانان را به یکدیگر نزدیک کند و یاد فردوسی و زبان فارسی را در میان نسلهای امروز و آینده زنده نگه دارد.»
حضور شاهمنصور خواجهاف در اقامتگاه بومگردی بلوط لردگان و اجرای شاهنامهخوانی، فرصتی برای بازخوانی بخشی از میراث حماسی زبان فارسی بود؛ محفلی که در آن، شاهنامه نه فقط بهعنوان یک اثر ادبی، بلکه بهعنوان میراثی زنده و مشترک میان فارسیزبانان ایران و تاجیکستان روایت شد.
ارسال دیدگاه