کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی شهرستان شهرکرد:
جنگنامهکشم،شکوهخلیجفارس را به تصویر کشید
شهرکرد(پانا)- کارشناسارشدزبانوادبیاتفارسیشهرستان شهرکرد بهمناسبتروزملیخلیجفارس، بر اهمیت دو منظومه حماسی «جروننامه» و «جنگنامهٔ کشم» کهازمعدودمنابعایرانی درباره اخراج پرتغالیها میباشد به عنوان به تصویر کشیدن شکوه خلیج فارس تاکید کرد .
امیرعباس پرتو، کارشناسارشد زبان و ادبیات فارسی، در گفتوگو با خبرنگار پانا تصریح کرد: روز ملی خلیج فارس را گرامی میداریم. این روز سالروز اخراج پرتغالیها از خلیج فارس در دوره شاه عباس صفوی است؛ رخدادی که نهتنها در تاریخ سیاسی منطقه، بلکه در حافظه فرهنگی ایرانیان نیز جایگاه ویژهای دارد.
وی اشاره کرد: از نظر تاریخی، این واقعه در اسناد اروپایی آمده است، اما منابع ایرانی که این رویداد را نقل کرده باشند بسیار محدود هستند. در واقع، خلأ منابع فارسی سبب میشود روایتها تا حد زیادی بر پایه گزارشهای خارجی شکل بگیرد. در همین چارچوب، دو منظومه حماسی جنگنامه کشم و جروننامه از معدود اسناد تاریخی به شمار میآیند که به این موضوع پرداختهاند. به تعبیر کارشناسان، این دو متن را میتوان نخستین آثار ضد استعماری در ادبیات فارسی دانست؛ آثاری که رویداد را از زاویه نگاه ایرانی و در چارچوب روایت بومی بازمیگویند و ارزش آنها فقط در گزارش تاریخی خلاصه نمیشود.
پرتو بیان کرد: بهمناسبت روز خلیج فارس، درباره دو منظومه حماسی تاریخی جروننامه و جنگنامه کشم صحبت خواهد شد؛ همچنین جایگاه این منظومهها در ادبیات حماسی و نقش تاریخی آنها بررسی میشود. این منظومهها نشان میدهند که چگونه جامعه ایرانی با زبان شعر و روایت، از یک رخداد بزرگ تاریخی در برابر بیگانگان دفاع کرده و آن را در ذهن و زبان مردم ماندگار ساخته است.
او در ادامه افزود: در این بررسی، بیشتر به چگونگی حضور و نقش ایرانیان در حمله به جزایر هرمز و قشم و سپس اخراج پرتغالیها پرداخته میشود. پرسش مهم این است که ایرانیان چگونه توانستهاند این حادثه را پوشش دهند، آن را به شکل روایی ثبت کنند و به گونهای انتقال دهند که از میان رفتن یا فراموشی آن اتفاق نیفتد. همچنین تاکید میشود که ارزش تاریخی این دو متن چقدر زیاد است؛ زیرا میتوان از خلال آنها به اطلاعات تکمیلی دست یافت و تصویر دقیقتری از چگونگی رخدادها و نوع نگاه ایرانیان به آنها به دست آورد. در مقابل، منابع اروپایی در این زمینه فراوانتر است، اما منابع ایرانی در قیاس با آنها بسیار محدود بوده و همین موضوع اهمیت جروننامه و جنگنامه کشم را دوچندان میکند. این دو سند برای ما بسیار مهم هستند و میتوانند در کنار منابع دیگر، به فهم جامعتری از تاریخ منطقه کمک کنند.
پرتو در پایان تاکید کرد: اگر این منابع وجود نداشتند، ما دچار یک مشکل تاریخی میشدیم؛ چون منابع اروپایی عموما از زاویه نگاه خود اروپا نوشته شدهاند و روایت ایرانیها با روایت اروپاییها تفاوت دارد. بنابراین، داشتن متون ایرانی، تنها به معنای تکمیل یک پرونده تاریخی نیست، بلکه باعث میشود بتوانیم حقیقت ماجرا را از چند زاویه بهتر ببینیم و روایت بومی را نیز در کنار گزارشهای بیرونی جدی بگیریم.
ارسال دیدگاه