گرامیداشت زادروز زرتشت؛ پیامبر ایرانی

هم‌زمان با فرارسیدن ششم فروردین‌ماه، زاد روز آشو زرتشت، پیامبر ایرانی و بنیانگذار آئین زرتشتی، مراسم گرامیداشت این روز در شهرهای مختلف ایران و سراسر جهان برگزار می‌شود. این آیین که یکی از کهن‌ترین مناسبت‌های فرهنگی و معنوی ایرانیان به شمار می‌رود، امسال نیز با حضور گسترده پیروان آیین زرتشتی، پژوهشگران، دوست‌داران فرهنگ ایران باستان و علاقه‌مندان میراث معنوی جهان همراه است.

زرتشت که بر اساس منابع تاریخی و اسطوره‌ای حدود سه تا چهار هزار سال پیش در سرزمین‌های شرقی فلات ایران ظهور کرد، به‌عنوان پیام‌آور «خِرَد» و «انتخاب آگاهانه میان نیکی و بدی» شناخته می‌شود. آموزه‌های او که در گاهان – کهن‌ترین بخش اوستا – ثبت شده، بر سه اصل بنیادین «پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک» استوار است؛ اصولی که همچنان در جوامع مختلف به‌عنوان الگوی اخلاقی و انسانی پذیرفته شده است.

در تهران، یزد و کرمان، همچون سال‌های گذشته، آتشکده‌ها و مراکز فرهنگی زرتشتی میزبان برنامه‌های سخنرانی، نیایش اوستایی، نمایشگاه‌های فرهنگی و نشست‌های پژوهشی هستند. در یزد، انجمن زرتشتیان اعلام کرده امسال برنامه‌ای ویژه با محور «زرتشت و میراث مشترک ایرانیان» برگزار می‌شود که هدف آن برجسته‌سازی نقش این پیامبر باستانی در شکل‌گیری هویت فرهنگی ایران است.

از سوی دیگر، جامعه زرتشتیان جهان – از بمبئی و تورنتو تا لس‌آنجلس و سیدنی – نیز آیین‌های نیایش و برنامه‌های فرهنگی خود را به‌صورت حضوری و آنلاین برگزار می‌کند. برخی مؤسسات بین‌المللی نیز این روز را فرصتی برای یادآوری اهمیت میراث معنوی زرتشت در شکل‌گیری ادیان بزرگ و اندیشه‌های اخلاقی جهان می‌دانند.

پژوهشگران حوزه تاریخ ادیان معتقدند آموزه‌های زرتشت نه‌تنها بنای نظام فکری ایران باستان را شکل داد، بلکه بر اندیشه‌های فلسفی و معنوی شرق و غرب نیز اثرگذار بود. مفهوم آزادی انسان در انتخاب میان نیکی و بدی، نقش خرد در تصمیم‌گیری و نگاه امیدبخش به آینده از جمله ارکان تفکر زرتشتی است که تا امروز الهام‌بخش بسیاری از جریان‌های فکری جهان باقی مانده است.

با فرارسیدن زادروز زرتشت، بسیاری از دوستداران فرهنگ ایرانی این روز را فرصتی برای یادآوری ارزش‌های انسانی مشترک می‌دانند؛ ارزش‌هایی که فراتر از دین و قومیت، بر اخلاق، مسئولیت‌پذیری و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز تأکید دارند.