چهارشنبهسوری، نمادی از همبستگی اجتماعی
کیار (پانا) - چهارشنبهسوری، فراتر از یک جشن و نمادی از پیوند و همبستگی اجتماعی است که آداب خاصی را به خود اختصاص داده است.
چهارشنبهسوری، جشنی باستانی و پرشور در فرهنگ ایرانی است که در شب آخرین سهشنبه سال برگزار میشود. این جشن که به عنوان پیشدرآمدی بر نوروز شناخته میشود، نمادی از کهنالگوهای پاکسازی و نو شدن به شمار میرود. ریشههای این سنت به دوران ایران باستان بازمیگردد؛ در آن دوران، ایرانیان با افروختن آتش، نماد روشنایی و گرما به استقبال سال نو میرفتند و بدین ترتیب، تاریکی و سرما را از خود دور میساختند.
آیینهای کهن چهارشنبهسوری
سنت اصلی چهارشنبهسوری، پریدن از روی آتش است. مردم در این هنگام با خواندن عبارت «سرخی تو از من، زردی من از تو»، سلامتی و شادابی خود را از آتش طلب میکنند. آنها از آتش میخواهند تا بیماریها و ناخوشیهایشان را گرفته و در عوض، سرخی و گرما را به ایشان ببخشد. این رسم، نمادی از پاکسازی روحی و جسمی پیش از فرا رسیدن نوروز است.
یکی دیگر از رسوم رایج در این شب، «فالگوشی» است. در این رسم، افراد (که غالباً دختران جوان هستند) به پشت در خانهای رفته و به سخنان اولین افرادی که از آن خانه خارج میشوند، گوش فرا میدهند. تفسیر این سخنان به عنوان پیشگویی برای آینده تلقی میشود.
همچنین در برخی مناطق، رسم «قاشقزنی» رواج دارد. در این سنت، افراد (معمولاً کودکان و نوجوانان) چادری بر سر کشیده و با در دست داشتن قاشقی به در خانهها میروند و با قاشق خود بر ظرفی میزنند. صاحبخانه نیز به رسم هدیه، مقداری شیرینی یا آجیل به آنها تقدیم میکند. این رسم، نمادی از بخشندگی و خیررسانی است.
رسوم خوراکی و نمادین
خوردن آجیل مخصوص چهارشنبهسوری که ترکیبی از مغزهای مختلف است از دیگر رسوم این شب به شمار میرود. باور بر این است که خوردن این آجیل باعث رفع چشمزخم و افزایش رزق و روزی میشود. علاوه بر این برخی افراد در این شب، شاخنبات را که نمادی از شیرینی و دلخوشی است، همراه خود دارند و معتقدند که این امر باعث شیرینی و خوشی در طول سال خواهد شد.
چهارشنبهسوری؛ نماد پیوند اجتماعی و ضرورت احتیاط
چهارشنبهسوری، فراتر از یک جشن، نمادی از پیوند و همبستگی اجتماعی است. گردهمایی خانوادهها و دوستان در این شب به تقویت روابط انسانی و احساس تعلق به جامعه کمک شایانی میکند. این جشن، فرصتی ارزشمند برای دور ریختن کینهها و کدورتها و آغاز سال نو با دلی پاک و روحی تازه فراهم میآورد.
با وجود جذابیتهای این جشن باستانی متأسفانه در سالهای اخیر، برخی ناآگاهیها و بیاحتیاطیها در استفاده از مواد محترقه، منجر به حوادث ناگواری شده و ضروری است که در برگزاری این جشن، نهایت دقت و احتیاط را رعایت نماییم تا این سنت کهن با شادی و سلامتی برای همگان سپری شود.
ارسال دیدگاه