روایت جنگ، بخشی از تاریخ ماست و نمی‌توان از آن گذشت

بهناز ضرابی‌زاده  نویسنده کتاب «دختر شینا»،  با اشاره به اینکه کودکان در دوران جنگ بسیاری از تجربه‌های طبیعی خود از جمله بازی را از دست داده‌اند، افزود: بچه‌های ما در جنگ، بازی‌هایشان را از دست دادند و خیلی از این مسائل را به زبان نمی‌آورند و بزرگ‌ترها هم گاهی توجهی به آن ندارند. این بازی‌ها تأثیر زیادی بر روحیه کودکان دارد. حوزه کاری من روان‌شناسی نیست، اما کسانی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، باید به این موضوع توجه داشته باشند و اقدامات لازم را پس از جنگ انجام دهند تا بچه‌ها دوباره به آرامش برگردند.

این نویسنده ادامه داد: درد و رنجی که به خانواده‌های دانش‌آموزان رسیده و همچنین خانواده‌هایی که فرزندانشان را از دست داده‌اند، بخشی از مصیبت‌های پس از جنگ است. هرچند شاید در شهر ما کمتر اتفاق افتاده باشد، اما در شهرهای دیگر این مصیبت‌ها بسیار بیشتر بوده است. همان‌طور که ما جنگ هشت‌ساله دفاع مقدس را پشت سر گذاشتیم، هنوز هم آثار آن پس از چند دهه در من وجود دارد و ادامه دارد.

ضرابی‌زاده با تأکید بر اینکه روایت جنگ بخشی از تاریخ کشور است، تصریح کرد: بخشی از این اتفاق‌ها جزئی از تاریخ ما و تاریخ کشور شده‌اند و نمی‌توان از آن‌ها گذشت. روایت این جنگ بسیار مهم است. نوشتن کار سختی است و با یک جلسه نمی‌توان نویسنده شد. نویسندگی یاددادنی نیست؛ اگر علاقه، پشتکار و شور نوشتن داشته باشید، می‌توانید بنویسید.

وی با بیان اینکه مطالعه و مداومت، از الزامات نویسندگی است، گفت: شیوه‌های نوشتن متفاوت است و نویسنده باید بسیار مطالعه کند. نمی‌شود کتابی نخوانده باشید و بعد داستان بنویسید. باید کتاب‌های خوب و ارزشمند را بخوانید. در این جهان همه‌چیز دست‌یافتنی است، به‌شرط آنکه برای آن تلاش کنید، مطالعه داشته باشید و دنبالش بروید.

بهناز ضرابی‌زاده با اشاره به منشأ ایده‌های نویسندگی اظهار کرد: وقتی می‌پرسند ایده‌ها را از کجا بیاوریم، باید گفت سوژه درون خود شماست. راه دوری نروید. اگر می‌خواهید بنویسید، دنبال ایده‌هایی نباشید که حتماً اکشن و پرحادثه باشند. گاهی ساده‌ترین چیزها زیباترین سوژه‌ها هستند. کتاب دختر شینا که من نوشته‌ام، شاید برای صدها نفر این داستان اتفاق افتاده باشد، اما چرا شما ننوشته‌اید؟ چون احساس می‌کنند چون این موضوع در زندگی آنهاست و هر روز آن را می‌بینند، جالب نیست؛ در حالی‌که این‌گونه نیست.

وی با تأکید بر تفاوت نگاه نویسنده با افراد عادی، افزود: تفاوت نویسنده با یک آدم معمولی در این است که به همه‌چیز بیشتر توجه می‌کند و بهتر می‌بیند و مبتلا به روزمرگی نمی‌شود. باید ساعت‌هایی برای خیال‌پردازی و رویاپردازی داشته باشید. انسان برای اینکه به انسان خوبی تبدیل شود، نیاز به خیال‌پردازی دارد و بخشی از زندگی ما باید هنر و ادبیات باشد.

ضرابی‌زاده همچنین تصریح کرد: برای نوشتن باید خلاق باشید و نگاه متفاوتی به سوژه‌ها داشته باشید. هنر مساوی با خلاقیت است و هنرمند نمی‌تواند خلاق نباشد؛ چون کسی که خلاق است، هنرمند می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به روایت‌گری جنگ گفت: ما هشت سال جنگیدیم و شهدایی مثل شهید محمدحسین فهمیده، شهید بهنام محمدی و هزاران نوجوان دیگر بودند که شناسنامه‌هایشان را دستکاری می‌کردند و راهی جبهه می‌شدند. متأسفانه کتاب خوبی درباره جنگ هشت‌ساله دفاع مقدس برای کودکان نداریم، در حالی که می‌شد هزاران داستان برای کودکان و نوجوانان نوشت.

بهناز ضرابی‌زاده با اشاره به ظرفیت‌های مغفول‌مانده در روایت‌های جنگ افزود: از ماجرای میناب و مدرسه شجره طیبه می‌توان صدها داستان نوشت، اما برای نوشتن آن باید به میناب سفر کرد. نباید شتاب‌زده عمل کرد؛ باید وقت گذاشت و با تمام احساس و وجود نوشت. آثاری در میان مردم ماندگار می‌شوند که نویسنده بخشی از وجود خود را در آن‌ها گذاشته باشد.

این نویسنده درباره تجربه نگارش دختر شینا نیز گفت: نیمی از وجود من در دختر شینا است. وقتی این کتاب را می‌نوشتم، با راوی ارتباط کامل برقرار کردم و با او زندگی کردم؛ احساساتش شد احساسات من، علاقه‌هایش شد علاقه‌های من، دغدغه‌هایش شد دغدغه‌های من، غصه‌هایش غصه‌های من شد و شادی‌هایش شادی‌های من. من تبدیل به قدم‌خیری دیگر شدم و آن قدم‌خیری که برای من روایت شده بود، دیگر روبه‌روی من نبود؛ خودم قدم‌خیر بودم و داشتم زندگی خودم را می‌نوشتم.

وی در پایان تأکید کرد: اگر بخواهید خوب روایت کنید و خوب بنویسید، باید تمام وجود خود را در اثر بگذارید. نویسنده موفق کسی است که در آثار خود بخشی از وجود خود را بگذارد.