معلم؛محور تولید علم و فناوری

در چنین شرایطی، دیگر نمی‌توان آموزش را صرفا انتقال اطلاعات دانست؛ آموزش بیش از هر زمان دیگری به فرایندی برای فهم جهان، تحلیل تغییرات و توانایی سازگاری با آن تبدیل شده و در این میان، نقش معلم همچنان مرکزی و تعیین‌کننده باقی مانده است.

 ورود هوش مصنوعی یک نقطه عطف مهم محسوب می‌شود. این فناوری از یک طرف امکاناتی فراهم کرده که تا چند سال پیش تصورش هم دشوار بود؛ از‌جمله شخصی‌سازی یادگیری، دسترسی سریع‌تر به منابع‌ و کمک به تحلیل دقیق‌ وضعیت یادگیری دانش‌آموزان. در بسیاری از موارد، حتی بخشی از کارهای تکراری و اداری معلمان را هم ساده‌تر کرده است.

اما از سوی دیگر، این تحول بدون چالش نیست. تجربه برخی نظام‌های آموزشی نشان می‌دهد‌ اگر استفاده از این فناوری بدون چارچوب باشد، می‌تواند به وابستگی بیش از حد به ابزارها، کاهش ارتباط انسانی در کلاس و حتی ضعف در تفکر مستقل منجر شود. مسئله نابرابری دسترسی به امکانات دیجیتال نیز همچنان یکی از نگرانی‌های جدی بوده و همین‌جا نقش معلم دوباره پررنگ‌تر می‌شود؛ چون این معلم است که می‌تواند میان فناوری و تربیت انسانی تعادل ایجاد کند.

واقعیت این است که هوش مصنوعی می‌تواند «دستیار و کمک‌کننده» باشد، اما نمی‌تواند جایگزین درک انسانی، انگیزه‌بخشی و ایجاد شوق شود. این معلم است که به یادگیری معنا می‌دهد؛ اوست که داده‌ها را به فهم تبدیل می‌کند و میان اطلاعات و حکمت، پیوند برقرار می‌‌کند

با‌این‌حال، انتظار ایفای چنین نقش گسترده‌ای بدون توجه به جایگاه واقعی معلم، واقع‌بینانه نیست.

اگر قرار است آموزش با این سطح از پیچیدگی پیش برود، باید شرایط معلمان نیز متناسب با آن تغییر کند. بهبود وضعیت معیشتی، ایجاد امنیت شغلی، آموزش‌های مستمر در حوزه فناوری‌های نو‌ و مهم‌تر از همه ارتقای جایگاه اجتماعی معلم، از ضرورت‌های انکارناپذیر امروز است

 در عصر هوش مصنوعی، این معلمان هستند که تعیین می‌کنند نسل آینده صرفا مصرف‌کننده فناوری باشد یا بتواند آن را بفهمد، نقد کند و در مسیر درست به کار بگیرد. همین‌جاست که آموزش، به توسعه گره می‌خورد و معلم، بی‌اغراق، به معمار واقعی آینده تبدیل می‌شود.