در گفتوگوی پانا با یک کارشناس انرژی بررسی شد:
ناترازی روزانه ۲۰ میلیون لیتری بنزین در کشور؛ افزایش قیمت راهکار حل مشکل است؟
تهران (پانا) - یک کارشناس حوزه انرژی با اشاره به ناترازی بنزین در کشور، گفت که تولید روزانه بنزین در کشور، حدود ۱۱۰ تا ۱۱۵ میلیون لیتر و مصرف حدود ۱۳۰ تا ۱۳۵ میلیون لیتر است. کسری ۲۰ میلیون لیتری در روز از طریق واردات تأمین میشد، اما اکنون به دلیل شرایط جنگ، امکان واردات وجود ندارد و مجموعه دستگاههای دستاندکار افزایش قیمت را به عنوان راهکاری برای کنترل مصرف در نظر گرفتهاند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، به تازهگی در جمع خبرنگاران با اشاره به آخرین وضعیت قیمتگذاری سوخت اعلام کرد: «قیمت بنزین سهمیهای تغییر نمیکند و تاکنون هیچ تصمیم نهایی برای افزایش قیمت بنزین غیرسهمیهای اتخاذ نشده است».
وی همچنین تأکید کرد که موضوع مدیریت مصرف سوخت به صورت مستمر در حال بررسی و کارشناسی است و «هر زمان درباره قیمت بنزین جایگاهها به جمعبندی نهایی برسیم، پیش از اجرای هرگونه تصمیم، آن را به صورت شفاف به اطلاع مردم خواهیم رساند»
با وجود این اطمینانبخشی رسمی، واقعیتهای میدانی و آمارهای انرژی نشاندهنده فشار بیسابقه بر تراز سوخت کشور است. هماکنون اختلاف معناداری میان میزان تولید روزانه بنزین در پالایشگاههای داخلی و نرخ مصرف فعلی وجود دارد که کشور را ناگزیر به واردات بنزین برای جبران کسری عرضه کرده است.
این در حالی است که با توجه به شرایط خاص اقتصادی، محدودیتهای ارزی و تحریمهای بینالمللی، تداوم جریان پایدار واردات سوخت در حجم مورد نیاز با دشواریهای اجرایی جدی مواجه است و بسیاری از کارشناسان هشدار میدهند که در صورت عدم اصلاح الگوی مصرف یا اتخاذ راهکارهای جایگزین، تضمین تأمین سوخت در ماههای پیشرو با چالشهای فزایندهای روبهرو خواهد شد؛ چالشی که حتی بدون تغییر قیمت، مدیریت آن به یکی از اولویتهای فوری دولت تبدیل شده است.
مرتضی بهروزیفر، کارشناس انرژی در گفتوگو با پانا در خصوص وضعیت ناترازی بنزین و افزایش قیمت، راهکار کوتاهمدت و بلندمدت اظهار کرد: «متأسفانه ناترازی بنزین در کشور وجود دارد و شکی در آن نیست. تولید روزانه ما حدود ۱۱۰ تا ۱۱۵ میلیون لیتر و مصرف حدود ۱۳۰ تا ۱۳۵ میلیون لیتر است؛ یعنی حدود ۲۰ میلیون لیتر در روز کسری داریم که قبلاً از طریق واردات تأمین میشد.»
این کارشناس حوزه انرژی در ادامه گفت: «اما اکنون با توجه به شرایط جنگ، امکان واردات وجود ندارد و حتی در تأمین میعانات گازی در خلیج فارس نیز با مشکلاتی مواجه شدهایم که تولید را کاهش داده است.»
افزایش قیمت بنزین راهکار ناترازی نیست
وی با اشاره به اینکه افزایش قیمت بنزین نمیتواند مشکل ناترازی را حل کند، گفت: «این باور که با افزایش قیمت بنزین به ۱۰ هزار تومان میتوان مشکل ناترازی را حل کرد، اشتباه است. صرفاً با افزایش قیمت نمیتوان این مشکل را حل کرد.»
بهروزیفر ادامه داد: «در شرایط تورمی فعلی، افزایش قیمت بنزین فشار بیشتری به اقتصاد و معیشت مردم وارد میکند و نه تنها درآمد واقعی دولت افزایش نمییابد چون تورم هزینههای دولت را نیز بالا میبرد، بلکه نارضایتی عمومی را نیز تشدید خواهد کرد.»
راهکارهای کوتاهمدت برای مدیریت مصرف
کارشناس حوزه انرژی با اشاره به راهکارهای کوتاهمدت برای مدیریت مصرف خاطرنشان کرد: «در کوتاهمدت، تنها راهکارهای محدودی وجود دارد؛ استفاده حداکثری از ظرفیت CNG خودروهای گازسوز و جایگاههای CNG، ترغیب مردم به استفاده از حمل و نقل عمومی و بهبود مدیریت آن زمانبندی مناسب، کاهش مشکلات روزمره، و بهینهسازی مصرف از طریق فرهنگسازی و مدیریت سفرهای غیرضرور از جمله این راهکارها است.»
وی در ادامه با تاکید بر این مسئله که اجرای راهکارهای بیان شده نمیتواند مشکل فعلی انرژی را در کوتاه مدت مرتفع کند اظهار کرد: «این راهکارها تأثیر محدودی دارند و نمیتوانند مشکل اساسی را در کوتاهمدت حل کنند.»
راهکارهای بلندمدت برای حل ساختاری ناترازی
کارشناس حوزه انرژی با اشاره به راهکارهای بلندمدت برای حل ساختاری ناترازی گفت: «برای حل ریشهای مشکل، باید به سمت راهکارهای ساختاری حرکت کرد. بهینهسازی پالایشگاههای موجود و افزایش ظرفیت پالایشی کشور، تحول در صنعت خودروسازی و خارج کردن آن از وضعیت فعلی و تولید خودروهای باکیفیت و بهروز، واردات خودروهای روز دنیا با تعرفههای تشویقی به ویژه خودروهای هیبریدی و برقی، توسعه حمل و نقل عمومی و بهبود زیرساختهای ریلی و جادهای، و رساندن قیمت بنزین به قیمتهای جهانی، اما این کار باید آخرین حلقه از زنجیره حل مسئله باشد، نه اولین حلقه.»
یارانه بنزین و واریز به حساب سرپرست خانوار؛ راهکاری بیاثر در کوتاهمدت
بهروزیفر با اشاره به بیاثری طرحهای یارانهای در کوتاهمدت گفت: «طرحهایی مانند واریز یارانه بنزین به حساب سرپرستان خانوار یا پرداخت به خانوارهای بدون خودرو، در کوتاهمدت تأثیری بر کاهش مصرف یا حل ناترازی ندارد.»
وی همچنین افزود: «تجربه حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی در دولت قبل نشان داد که چنین اقداماتی فقط باعث افزایش سطح عمومی قیمتها میشود و عملاً تأثیر مثبتی بر معیشت مردم ندارد. این راهکارها صرفاً توهمی برای حل مشکل هستند و نباید به آنها دل بست.»
کارشناس حوزه انرژی در جمعبندی این موضوع گفت: «مشکل ناترازی بنزین یک مسئله ساختاری است که باید در بلندمدت با اصلاحات اساسی در صنعت پالایش، خودروسازی، حمل و نقل عمومی و زیرساختها حل شود. در کوتاهمدت، تنها میتوان با بهینهسازی مصرف و استفاده از ظرفیتهای موجود، فشار را کاهش داد، اما راهکار جادویی و فوری برای این مشکل وجود ندارد.»
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه