فاتح بادپروا: جشنواره مریوان امسال به جای رقابت، بر همدلی و همگرایی گروههای تئاتری متمرکز است
تهران (پانا) - دبیر نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان با اشاره به تغییر رویکرد این دوره از جشنواره و کنار گذاشتن فضای رقابتی، گفت: امسال تلاش کردهایم جشنواره را به بستری برای همدلی، همگرایی و گردهمایی گروههای تئاتری تبدیل کنیم تا هنرمندان در کنار یکدیگر، فارغ از رقابت، به تداوم و گسترش تئاتر خیابانی کمک کنند.
نشست خبری نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان با حضور فاتح بادپروا، دبیر جشنواره، آوات حسامی، دبیر اجرایی، رحیم عبدالرحیمزاده، دبیر علمی سمینار پژوهشی و روحالله ایرجی، مسئول بخش بینالملل برگزار شد و در آن، جزئیات بخشهای مختلف این دوره تشریح شد.
مریوان؛ شهری که تئاتر در آن به میان مردم میرود
فاتح بادپروا، دبیر نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان، در این نشست با اشاره به پیشینه شکلگیری تئاتر خیابانی در این شهر، اظهار کرد: از سال ۱۳۷۲ و با برگزاری پنج دوره تئاتر صحنهای، زمینه شکلگیری رویدادهای نمایشی در مریوان فراهم شد. پس از آن، با برگزاری یادواره تئاتر مریوان و اجرای نمایش «ضیافت» در روستاها، با اجازه و همراهی استاد بهرام بیضایی، ایده بردن تئاتر به میان مردم جدیتر شد و در ادامه، نخستین جشنواره سراسری تئاتر خیابانی شکل گرفت.
وی با تأکید بر اینکه نگاه مریوان به تئاتر، محدود به صحنههای متعارف اجرا نیست، افزود: تئاتر باید به میان مردم برود و در زندگی روزمره آنان حضور داشته باشد. یکی از ویژگیهای این جشنواره، گسترش اجراها در فضاهای مختلف شهری و اجتماعی است؛ بهگونهای که در دورههای مختلف، اجراهایی در پاساژها، پادگانها، روستاها و حتی زندان برگزار شده است.
بادپروا با بیان اینکه جشنواره تئاتر خیابانی مریوان ظرفیت تبدیل شدن به یکی از محورهای مهم گردشگری فرهنگی کشور را دارد، تصریح کرد: گردشگری و رونق اقتصادی از موضوعاتی است که همواره در چشمانداز این جشنواره مورد توجه بوده است. معتقدیم مریوان ظرفیت بالایی برای پیوند میان تئاتر، گردشگری و اقتصاد دارد و برگزاری جشنواره میتواند زمینه حضور گردشگران، شکلگیری تورهای گردشگری و افزایش گردش مالی در شهر را فراهم کند.
دبیر جشنواره با اشاره به جایگاه این رویداد در تقویم فرهنگی مریوان گفت: پس از نوروز، جشنواره تئاتر خیابانی مهمترین اتفاق فرهنگی و اجتماعی شهر است. استقبال مردم مریوان از اجراها و بازخوردی که به هنرمندان میدهند، برای ما اهمیت زیادی دارد. برای من بهعنوان یک مریوانی، افتخار بزرگی است که در چنین شهری متولد شدهام و امیدوارم مریوان بتواند جایگاه خود را بهعنوان پایتخت تئاتر خیابانی ایران در رویدادهای بینالمللی نیز تثبیت کند.
پایان رقابت؛ آغاز جشن همدلی گروههای تئاتری
وی درباره رویکرد متفاوت نوزدهمین دوره جشنواره توضیح داد: تمام دورههای گذشته جشنواره به شکل رقابتی برگزار شدهاند، اما امسال تصمیم گرفتیم فضای رقابت را کنار بگذاریم و بر وجه جشن، همبستگی و همگرایی گروههای تئاتری تأکید کنیم. میخواهیم هنرمندان بیش از هر چیز به فکر جشن و کنار هم بودن باشند؛ چراکه این رویکرد میتواند به پیشرفت و استمرار فعالیتهای تئاتری کمک کند.
بادپروا ادامه داد: برخلاف برخی نگرانیها مبنی بر اینکه شرایط موجود ممکن است باعث کاهش آثار ارسالی شود، امسال با استقبال قابل توجه گروههای نمایشی روبهرو شدیم و تعداد آثار ارسالی افزایش یافت. این موضوع نشان داد هنرمندان با وجود دشواریها همچنان پای تئاتر ایستادهاند و برای همراهی با این رویداد انگیزه دارند.
بحران آب، فرهنگ شهروندی و توجه به کودکان در محورهای جشنواره
دبیر نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان با اشاره به موضوعات مورد توجه این دوره گفت: بحران آب یکی از محورهای موضوعی جشنواره امسال است و تلاش کردهایم زمینه تولید و اجرای چندین اثر با تمرکز بر این مسئله فراهم شود. همچنین فرهنگ شهروندی از دیگر موضوعاتی است که در این دوره مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اشاره به شرایط دشوار اجتماعی و جنگ اخیر و تأثیر آن بر زندگی مردم، افزود: اتفاقاتی که در کشور و بهویژه برای کودکان رخ داده، نمیتواند از نگاه هنرمندان دور بماند. در همین راستا، توجه به کودکان و نوجوانان و آسیبهایی که شرایط بحرانی بر زندگی آنان تحمیل میکند، برای ما اهمیت دارد. موضوع مدرسه میناب نیز از جمله مسائلی است که در این نگاه مورد توجه قرار گرفته است.
بادپروا با تأکید بر اینکه جشنواره باید بتواند در شرایط مختلف اجتماعی زمینه همدلی را تقویت کند، اظهار کرد: هنرمندان سفیران فرهنگ و هنر این سرزمین هستند و حضور آنان در چنین رویدادی نشان میدهد که در هر شرایطی برای ارتقای فرهنگ و هنر تلاش میکنند.
پیوند تئاتر خیابانی با دانشگاه؛ از پژوهش تا شکلگیری رشته تخصصی
وی با اشاره به توجه ویژه جشنواره به بخش پژوهش گفت: امسال بخش پژوهشی را جدیتر دنبال کردهایم و با انتخاب دکتر رحیم عبدالرحیمزاده بهعنوان دبیر علمی سمینار، تلاش شده است ارتباط میان تئاتر خیابانی و فضای دانشگاهی تقویت شود. این سمینار در روزهای دوم و سوم آذرماه و در قالب برنامهای مستقل از اجراهای جشنواره برگزار خواهد شد.
دبیر جشنواره همچنین از برگزاری برنامههای فرهنگی و هنری جانبی خبر داد و افزود: نمایشگاه خوشنویسی با حضور هنرمندان شاخص از سوم تا ششم آذرماه برپا میشود. همچنین نمایشگاه صنایعدستی و محصولات غذایی با هدف معرفی ظرفیتهای بومی و کمک به رونق اقتصادی شهر در کنار اجراهای جشنواره برگزار خواهد شد.
وی با اشاره به استمرار فعالیتهای مکتوب جشنواره گفت: در سالهای گذشته هر دوره کتابی منتشر شده و امسال نیز کتاب شاخص جشنواره را خواهیم داشت.
بادپروا در ادامه به برنامههای جنبی جشنواره اشاره کرد و گفت: پس از اجراهای تئاتر، شبهای موسیقی کردستان برگزار میشود تا هنرمندان، مردم و مهمانان جشنواره بتوانند از اجراهای گروههای مختلف موسیقی نیز بهرهمند شوند. همچنین بخش کودک و نوجوان در مدارس مریوان اجرا خواهد شد تا دانشآموزان نیز سهمی از این رویداد فرهنگی داشته باشند و شور و نشاط اجتماعی در سطح شهر گسترش پیدا کند.
۴۰ گروه نمایشی و ۲۷۰ هنرمند در مریوان گرد هم میآیند
آوات حسامی، دبیر اجرایی نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان، نیز در این نشست با اشاره به نقش اصحاب رسانه در استمرار و اعتبار این رویداد گفت: یکی از ارکان اصلی جشنواره در تمام دورهها، اصحاب رسانه بودهاند و همراهی آنان در معرفی و انعکاس فعالیتهای هنرمندان اهمیت بسیاری دارد.
وی با اشاره به شرایط غیرمعمول کشور در یکی دو سال اخیر و تأثیر آن بر روند برگزاری جشنوارهها، اظهار کرد: تلاش کردهایم با همکاری هنرمندان و دستگاههای مسئول، نظم و انسجام جشنواره را حفظ کنیم و رویدادی در شأن نام مریوان برگزار کنیم.
حسامی با تشریح آمار آثار رسیده به دبیرخانه گفت: پس از انتشار فراخوان، ۳۱۷ اثر به دبیرخانه جشنواره ارسال شد. آثار در هشت بخش آزاد، فراگیر، کودک و نوجوان، ملل، آیینی و سنتی، برگزیدگان جشنوارهها و نیشتمان (وطن) بررسی شدند.
دبیر اجرایی جشنواره ادامه داد: پس از بررسی آثار از سوی هیأت داوران، ۱۱ اثر در بخش آزاد، سه اثر در بخش کودک و نوجوان، سه اثر در بخش آیینی و سنتی، سه اثر ایرانی در بخش ملل، پنج اثر در بخش نیشتمان و دو اثر از برگزیدگان جشنوارههای لاهیجان و تبریز انتخاب شدند. در بخش فراگیر نیز آثار برگزیده با همکاری سازمان بهزیستی و ادارهکل هنرهای نمایشی به جشنواره مریوان راه پیدا کردهاند.
وی با بیان اینکه در مجموع ۴۰ گروه نمایشی در این دوره حضور خواهند داشت، افزود: حدود ۲۷۰ هنرمند در قالب گروههای نمایشی در جشنواره شرکت میکنند و با احتساب مهمانان و سایر شرکتکنندگان، میزبان حدود ۳۵۰ نفر در شهر مریوان خواهیم بود.
استقبال از بخش پژوهش؛ ۱۴ مقاله برای ارائه انتخاب شد
رحیم عبدالرحیمزاده، دبیر علمی سمینار پژوهشی جشنواره، نیز با اشاره به ضرورت تقویت بنیانهای علمی تئاتر خیابانی گفت: جشنواره تئاتر خیابانی مریوان طی حدود یک دهه گذشته توجه جدیتری به موضوع پژوهش داشته است، اما همچنان در این حوزه با خلأهای نظری و علمی و محدودیت منابع مواجه هستیم. خوشبختانه در سالهای اخیر، توجه دانشگاهها و پژوهشگران به تئاتر خیابانی بیشتر شده و پایاننامهها، مقالات علمی و آثار ترجمهشده بیشتری در این زمینه تولید شده است.
وی افزود: در دورههای گذشته بخش پژوهش بهتدریج پررنگتر شده بود، اما امسال برای نخستین بار سمینار پژوهشی به شکل مستقل به جشنواره اضافه شده است تا ارتباط میان تئاتر خیابانی و دانشگاه تقویت شود.
عبدالرحیمزاده با اشاره به استقبال پژوهشگران از این فراخوان اظهار کرد: در مجموع ۶۱ چکیده مقاله در چهار محور تعریفشده دریافت کردیم. پس از بررسی اولیه، ۴۶ چکیده پذیرفته شد و در ادامه ۳۹ مقاله کامل به دبیرخانه رسید. پس از داوری و بررسی تخصصی آثار، با توجه به محدودیت زمانی، در نهایت ۱۴ مقاله برای ارائه در سمینار و ۶ اثر برای ارائه در قالب پوستر انتخاب شدند.
دبیر علمی سمینار پژوهشی ادامه داد: سه داور دانشگاهی و متخصص در این فرایند ما را همراهی کردند. همچنین دو استاد حوزه تئاتر دانشگاهی، مجید سرسنگی و محمدحسین ناصربخت، بهعنوان سخنران در جشنواره حضور خواهند داشت. پیش از برگزاری جشنواره نیز یک پیشنشست پژوهشی در تهران برگزار کردیم تا زمینه ورود جدیتر به مباحث علمی فراهم شود.
وی با اشاره به حضور پژوهشگران خارجی گفت: در بخش بینالملل پژوهش، دو مقاله از کشور هند بهصورت آنلاین ارائه خواهد شد و از اقلیم کردستان عراق نیز مقاله و سخنران خواهیم داشت.
عبدالرحیمزاده درباره اهداف بلندمدت این بخش تصریح کرد: هدف میانمدت ما این است که تئاتر خیابانی به شکل جدیتری وارد فضای دانشگاهی شود و در بلندمدت بتوانیم زمینه تأسیس رشتهای تخصصی در این حوزه را فراهم کنیم. در گام نخست نیز میتوان با اختصاص دو تا چهار واحد درسی به تئاتر خیابانی، زمینه آشنایی دانشجویان با این گونه نمایشی را گسترش داد. امروز صدها هنرمند بهصورت تخصصی در حوزه تئاتر خیابانی فعالیت میکنند و پیوند این ظرفیت با امکانات و زیرساختهای دانشگاهی میتواند اتفاقات مهمی را رقم بزند.
حضور گروههایی از روسیه، عراق و ترکیه در بخش بینالملل
روحالله ایرجی، مسئول بخش بینالملل جشنواره نیز با اشاره به تلاش برای حفظ کیفیت و دستاوردهای این بخش در شرایط دشوار کنونی گفت: تئاتر خیابانی مردمیترین گونه تئاتر است و تلاش کردهایم با وجود محدودیتها، حضور گروههای خارجی و تعاملات بینالمللی را در این دوره حفظ کنیم.
وی درباره برنامههای این بخش توضیح داد: از کشور روسیه یک گروه اجرایی در جشنواره حضور خواهد داشت که نمایشی تعاملی با تماشاگر و به مدت ۶۰ دقیقه اجرا میکند. همچنین یک گروه خیابانی بهعنوان مهمان ویژه از روسیه خواهیم داشت که در اروپا و آمریکا نیز فعالیت دارد. در دو روز ویژه، برنامههایی با تمرکز بر معرفی ظرفیتهای جشنواره و بررسی زمینههای حمایت مالی و نحوه پذیرش در جشنوارههای روسیه برگزار خواهد شد.
ایرجی ادامه داد: یک اثر مشترک میان ایران و ترکیه با موضوع آیینهای مشترک دو کشور در جشنواره اجرا میشود و دو اجرای نمایشی نیز از کشور عراق خواهیم داشت. در بخش پژوهشی بینالملل هم پژوهشگران و استادان دانشگاهی از هند و اقلیم کردستان عراق به شکل برخط و حضوری مشارکت خواهند کرد.
وی با اشاره به رویکرد محتوایی بخش بینالملل گفت: پیوند انسان، طبیعت و بحرانهای زیستمحیطی، بهویژه بحران آب، از موضوعاتی است که در انتخاب و برنامهریزی آثار این بخش مورد توجه قرار گرفته است.
اتابک نادری نیز که با تأخیر در این نشست حضور پیدا کرد، ضمن خداقوت به فاتح بادپروا و تیم اجرایی جشنواره، پذیرش مسئولیت برگزاری این رویداد در شرایط حساس و دشوار کنونی را اقدامی ارزشمند دانست و گفت: دوست هنرمندم در چنین شرایطی مسئولیت این جشنواره را پذیرفته و همراه با تیم اجرایی خود برای برگزاری آن تلاش میکند.
در بخش دیگری از نشست، فاتح بادپروا درباره اعتبارات نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان اعلام کرد: بودجه فعلی جشنواره ۱۵ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان است، اما با توجه به تغییر قیمتها و شرایط اقتصادی، رایزنیهایی برای افزایش این اعتبار در حال انجام است تا امکان برگزاری شایستهتر این رویداد فراهم شود.
نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان که برخلاف روال سالهای گذشته در مهرماه برگزار نشد، با تأخیر و در آذرماه میزبان گروههای نمایشی داخلی و خارجی خواهد بود؛ رویدادی که امسال علاوه بر اجراهای خیابانی، با برنامههای پژوهشی، موسیقایی، نمایشگاهی و فرهنگی تلاش دارد پیوند میان هنر، جامعه و ظرفیتهای گردشگری مریوان را تقویت کند.
ارسال دیدگاه