هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی آذرماه در کرمان؛ از اجرا در روستاها تا دعوت از گروه‌های خارجی
تهران (پانا) - هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران از ۹ تا ۱۴ آذرماه در کرمان برگزار می‌شود؛ رویدادی که با هدف معرفی هنرمندان پیشکسوت و جوان، اجرای موسیقی در روستاها و مناطق عشایری، مستندسازی میراث موسیقایی اقوام ایران و گسترش ارتباطات فرهنگی بین‌المللی برنامه‌ریزی شده است. برگزارکنندگان این جشنواره همچنین بر مردمی‌شدن برنامه‌ها، گسترش عدالت فرهنگی، حفظ اصالت موسیقی نواحی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های آن برای توسعه گردشگری و اقتصاد فرهنگ تأکید دارند.
نشست مطبوعاتی هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی دوشنبه ۲۰ مهرماه با حضور مهدی شفیعی (معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، بابک رضایی (مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، محمدعلی طالبی (استاندار کرمان)، حسین اسحاقی (مدیرکل ارشاد استان کرمان) و پیروز ارجمند (دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی) در سالن کنفرانس دفتر موسیقی برگزار شد.
محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، در نشست مطبوعاتی هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، موسیقی نواحی را صدای هویت ایران دانست و گفت: این موسیقی بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگ شفاهی کشور است و آیین‌ها، زبان‌ها و شیوه زندگی مردم در مناطق مختلف ایران با آن ارتباطی نزدیک دارد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و جغرافیایی کرمان برای میزبانی این رویداد اظهار کرد: تنوع جغرافیایی استان از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب، کرمان را به ایران کوچکی تبدیل کرده است و این تنوع فرهنگی در موسیقی محلی استان نیز بازتاب دارد.
طالبی با تأکید بر ضرورت فراتر رفتن جشنواره از چند روز اجرای موسیقی افزود: انتظار داریم این رویداد به جریانی فرهنگی و ماندگار برای شناسایی، ثبت، معرفی و انتقال میراث موسیقی نواحی به نسل جدید تبدیل شود.
اجرای جشنواره در شهرستان‌ها و مناطق کمتر برخوردار
استاندار کرمان با تأکید بر ضرورت توجه به عدالت فرهنگی گفت: نمی‌خواهیم جشنواره صرفاً به مرکز استان و چند شهر بزرگ محدود شود، بلکه بخشی از برنامه‌ها باید در شهرستان‌ها و مناطقی برگزار شود که پیشینه موسیقی محلی دارند تا مردم این مناطق نیز احساس کنند در این رویداد سهم دارند.
وی با اشاره به تلاش برای تثبیت میزبانی کرمان از جشنواره موسیقی نواحی و گسترش ابعاد بین‌المللی آن اظهار کرد: در کنار این موضوع، به دنبال ایجاد فرصت‌های اقتصادی، به‌ویژه در حوزه گردشگری، از طریق برگزاری جشنواره هستیم. رویکرد کلی ما تبدیل کرمان به مقصدی رویدادمحور است.
طالبی با اشاره به میزبانی استان از رویدادهای فرهنگی و ورزشی ملی و بین‌المللی افزود: جشنواره‌های فرهنگی می‌توانند در توسعه اقتصاد کرمان و رونق گردشگری نقش مؤثری ایفا کنند.
بازگشت جشنواره به کرمان با رویکرد مردمی
حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان، نیز با اشاره به سیاست‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در توجه به ظرفیت‌های استانی گفت: رویکرد این وزارتخانه و شعار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر اینکه «ایران فقط تهران نیست»، اتفاقات خوبی را در استان‌ها رقم زده است.
وی افزود: یکی از محورهای توسعه استان کرمان در دوره مدیریت فعلی، توجه به فرهنگ و هنر بوده است و طی دو سال گذشته برنامه‌هایی با هدف تبدیل کرمان به استانی رویدادمحور در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و هنری دنبال شده است.
اسحاقی با اشاره به فراز و نشیب‌های برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در سال‌های اخیر اظهار کرد: با تأکید استاندار کرمان و پیگیری مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از جمله در دوره سرپرستی معاونت امور هنری و با حمایت بابک رضایی، زمینه بازگشت جشنواره به کرمان فراهم شد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان در پاسخ به پرسشی درباره تحقق وعده مردمی‌بودن جشنواره گفت: تلاش کرده‌ایم بخشی از برنامه‌ها را به شهرستان‌های مختلف استان ببریم تا مردم استان‌های همجوار نیز امکان حضور در این رویداد را داشته باشند.
وی ادامه داد: بخشی از برنامه‌ها در شهرستان بم برگزار می‌شود تا مردم سیستان و بلوچستان بتوانند به دلیل نزدیکی به این شهرستان در جشنواره حضور پیدا کنند. همچنین برنامه‌هایی در کهنوج برای دسترسی آسان‌تر مردم هرمزگان پیش‌بینی شده است.
اسحاقی افزود: شهرستان سیرجان به دلیل نزدیکی به استان فارس و شهرستان رفسنجان به دلیل همجواری با استان یزد نیز میزبان بخش‌هایی از جشنواره خواهند بود. یکی از بخش‌های اصلی جشنواره امسال، حضور مردم است و تلاش داریم این رویداد را به‌صورت کاملاً مردم‌محور برگزار کنیم.
معرفی جوانان و پیشکسوتان در کنار حفظ اصالت موسیقی
مهدی شفیعی، معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تشریح اهداف این دوره از جشنواره گفت: حضور پیشکسوتان موسیقی نواحی، کشف و معرفی جوانان فعال این حوزه که ضرورت دارد مردم بیشتر با آن‌ها آشنا شوند، حضور گروه‌های توانمند موسیقی اقوام و مناطق مختلف کشور و بهره‌گیری از ظرفیت این هنرمندان در برنامه‌های موسیقی، از اهداف اصلی جشنواره است.
وی با اشاره به میزبانی کرمان از دوره پیشین جشنواره اظهار امیدواری کرد که با حمایت مدیریت استان، هجدهمین دوره این رویداد از نظر میزبانی و تنوع گروه‌های موسیقی نواحی با شکوه برگزار شود.
اجرای موسیقی در روستاها و مناطق عشایری
پیروز ارجمند، دبیر هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، نیز با تشریح برنامه‌های این رویداد گفت: برنامه‌های جشنواره در محورهای متنوعی طراحی شده است که در کنار اجراهای صحنه‌ای، بخش‌های ویژه پیشکسوتان، جوانان، نگاه نو، پژوهش، بین‌الملل، مستندسازی و تولید محتوا را شامل می‌شود.
وی درباره اجراهای خارج از سالن‌های رسمی جشنواره اظهار کرد: در یکی از بخش‌ها، هنرمندان به روستاهای دارای جمعیت قابل توجه می‌روند و در کنار موسیقی‌دانان بومی همان مناطق به اجرای برنامه می‌پردازند.
ارجمند افزود: این اجراها با رویکرد مشارکتی طراحی شده‌اند تا هنرمندان هر منطقه در کنار یکدیگر موسیقی اجرا کنند. روستاهای کرمان و مناطق عشایری نیز در این برنامه‌ها میزبان هنرمندان موسیقی نواحی خواهند بود.
دبیر جشنواره با اشاره به اهمیت حفظ اصالت موسیقی نواحی گفت: در بخش اصلی اجراهای صحنه‌ای تلاش می‌کنیم مقام‌ها، دستگاه‌ها و ویژگی‌های موسیقایی هر منطقه با توجه به اصالت‌های آن معرفی شوند. هنرمندان این بخش از طریق فراخوان و فرایند انتخاب آثار معرفی خواهند شد.
وی توضیح داد: موسیقی نواحی در شکل‌های اصیل خود اغلب با تک‌خوانی، دونوازی یا همراهی خواننده و نوازنده اجرا می‌شد و گروه‌های بزرگ ارکسترال در آن نقش پررنگی نداشتند. در سال‌های اخیر، گرایش به اجراهای بزرگ‌تر و تغییر در شیوه‌های اجرایی افزایش یافته است؛ ازاین‌رو، جشنواره تلاش دارد زمینه معرفی ویژگی‌های اصیل موسیقی مناطق مختلف را فراهم کند.
مذاکرات برای حضور پنج گروه خارجی در جشنواره
ارجمند درباره بخش بین‌الملل جشنواره گفت: این بخش با توجه به پیوند تاریخی مسیر تجارت ادویه و ارتباطات فرهنگی میان مناطق مختلف طراحی شده است. کرمان نیز یکی از مراکز مهم این مسیر تجاری بوده است.
وی با اشاره به مذاکرات برای دعوت از گروه‌های موسیقی خارجی افزود: پیگیری‌هایی برای حضور هنرمندانی از کشورهایی مانند هند، پاکستان، افغانستان، ارمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، عراق و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس انجام شده است.
دبیر جشنواره ادامه داد: با توجه به شرایط موجود، امکان حضور گروه‌ها و نوازندگان از مسیرهای مختلف، از جمله مسیر زمینی، در حال بررسی است و امیدواریم در نخستین گام بتوانیم میزبان پنج گروه خارجی باشیم.
حمایت از استعدادهای جوان و تجربه‌های نو
ارجمند با اشاره به بخش ویژه جوانان اظهار کرد: در سال‌های اخیر شاهد افزایش علاقه جوانان به موسیقی هویتی و بومی خود بوده‌ایم و در این دوره از جشنواره توجه ویژه‌ای به این هنرمندان خواهیم داشت.
وی افزود: تلاش می‌کنیم پس از پایان جشنواره نیز از این هنرمندان حمایت کنیم؛ از جمله از طریق مستندسازی فعالیت‌های آنان و معرفی آثار و توانایی‌هایشان در رسانه‌ها.
دبیر جشنواره با اشاره به بخش «نگاه نو» گفت: برخی گروه‌های موسیقی در سال‌های اخیر تجربه‌های نوآورانه‌ای را در آثار خود دنبال کرده‌اند. در این جشنواره تلاش کرده‌ایم با احترام به دیدگاه‌ها و رویکردهای مختلف، فضایی برای معرفی تجربه‌های تازه فراهم کنیم تا هنرمندان بتوانند برداشت‌ها و نگاه‌های جدید خود را در چارچوبی متناسب با هویت موسیقی نواحی ارائه دهند.
مستندسازی روایت‌های پیشکسوتان و ثبت تاریخ شفاهی
ارجمند با اشاره به بخش ویژه پیشکسوتان بیان کرد: در این بخش از استادان برجسته و شناخته‌شده موسیقی نواحی دعوت می‌شود تا به اجرای برنامه بپردازند. در کنار اجراهای این هنرمندان، مستندسازی و ثبت روایت‌ها و خاطرات آنان نیز انجام خواهد شد تا تجربه‌های ارزشمندشان برای نسل‌های آینده باقی بماند.
وی با تأکید بر اهمیت ثبت تاریخ شفاهی موسیقی نواحی گفت: بسیاری از هنرمندانی که در دوره‌های نخست جشنواره حضور داشته‌اند، دیگر در میان ما نیستند. اگر در گذشته مستندسازی گسترده‌تری انجام می‌شد، امروز می‌توانستیم روایت‌های بیشتری از زندگی و فعالیت این استادان در اختیار داشته باشیم.
دبیر جشنواره همچنین از برنامه‌ریزی برای نمایش فیلم‌های مستند موسیقی نواحی ایران که از دهه ۱۳۴۰ تولید شده‌اند و برپایی نمایشگاه عکس با موضوع موسیقی نواحی خبر داد و افزود: این آثار فرهنگی کمتر دیده شده‌اند و نمایش آن‌ها می‌تواند به شناخت بیشتر مخاطبان از موسیقی نواحی کمک کند.
پژوهش درباره اصالت و نوآوری در موسیقی نواحی
ارجمند با اشاره به بخش پژوهش جشنواره اظهار کرد: حفظ اصالت‌ها و بررسی نسبت آن با نوآوری از محورهای مورد توجه در این بخش خواهد بود و تلاش می‌کنیم مقالات و پژوهش‌هایی را مورد توجه قرار دهیم که زمینه بررسی علمی تحولات موسیقی نواحی را فراهم می‌کنند.
وی از انتشار کتاب جشنواره نیز خبر داد و با اشاره به برنامه‌های مستندسازی و تولید محتوا گفت: علاوه بر فیلم‌برداری از اجراها، مستندسازی جداگانه‌ای برای ثبت سازها، خاطرات و روایت‌های هنرمندان انجام خواهد شد.
دبیر جشنواره افزود: پخش زنده اجراهای سالن اصلی از طریق پلتفرم شیدا پیش‌بینی شده است و رسانه‌های مختلف نیز می‌توانند برنامه‌های جشنواره را پوشش دهند. هدف این است که محتوای تولیدشده صرفاً به روزهای برگزاری جشنواره محدود نماند و پس از پایان آن نیز در دسترس مخاطبان قرار گیرد.
تداوم فعالیت‌های موسیقی نواحی در طول سال
ارجمند با تأکید بر ضرورت استمرار فعالیت‌های مرتبط با موسیقی نواحی گفت: نگاه ما این است که جشنواره در طول سال نیز فعال باشد و برنامه‌های کوچک‌تر، فعالیت‌های پژوهشی، تحلیل آثار و شناسایی ظرفیت‌های موسیقی نواحی ادامه پیدا کند.
وی افزود: یکی از اهداف مورد نظر، ایجاد بستری مطالعاتی در کرمان برای فعالیت‌های مرتبط با موسیقی نواحی است تا پژوهش‌ها، مستندات و اطلاعات هنرمندان در یک مجموعه گردآوری و نگهداری شود.
دبیر جشنواره همچنین از برنامه‌ریزی برای اهدای نشان جشنواره به استادان، پژوهشگران، ناشران و افرادی خبر داد که در زمینه معرفی، ثبت و حفظ موسیقی نواحی فعالیت کرده‌اند.
پیوند موسیقی نواحی با اقتصاد فرهنگ و گردشگری
ارجمند با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری کرمان گفت: در کنار برنامه‌های موسیقایی، تلاش شده است زمینه معرفی جاذبه‌های گردشگری استان نیز فراهم شود. در این زمینه، برنامه‌هایی برای ارائه بسته‌های گردشگری و همکاری با آژانس‌های فعال در کرمان و تهران در نظر گرفته شده است.
وی افزود: تولید محتوای مرتبط با جشنواره و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری استان می‌تواند به افزایش توجه مخاطبان به کرمان کمک کند.
بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز با تأکید بر نقش موسیقی فرهنگی در جامعه گفت: یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های حاکمیت و به‌تبع آن دفتر موسیقی وزارت فرهنگ، توجه به موسیقی فرهنگی است.
وی با اشاره به حضور هنرمندان موسیقی نواحی در برنامه‌های اجتماعی کشور اظهار کرد: در روزهایی که مردم بیش از هر زمان دیگری به آرامش و تاب‌آوری در برابر ناملایمات نیاز داشتند، هنرمندان موسیقی نواحی در کنار مردم و در میدان‌ها حضور پیدا کردند و اجراهای مختلفی داشتند.
رضایی افزود: در ۱۵ تا ۱۶ ماه گذشته، دفتر موسیقی و انجمن موسیقی ایران بیش از دوره‌های پیشین میزبان هنرمندان موسیقی نواحی بوده‌اند و از حضور آنان در رویدادها و برنامه‌های مختلف حمایت کرده‌اند. امیدواریم اوج این توجه را در هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در کرمان شاهد باشیم.
وی با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای برگزاری جشنواره گفت: با همکاری انجمن موسیقی ایران و دفتر موسیقی و حمایت معاونت امور هنری، برنامه‌ریزی‌های لازم انجام شده است و امیدواریم جشنواره امسال رویدادی متفاوت و رو به رشد باشد.
رضایی همچنین با اشاره به انتخاب پیروز ارجمند به‌عنوان دبیر جشنواره گفت: ارجمند علاوه بر فعالیت هنری و تجربه مدیریت در حوزه موسیقی، اصالتاً کرمانی است و با وجود سال‌ها تحصیل و فعالیت در تهران، ارتباط خود را با کرمان حفظ کرده است.
حمایت نمایندگان کرمان از برنامه‌های فرهنگی
شهباز حسن‌پور، نماینده مجلس استان کرمان، نیز با تأکید بر ضرورت تولید محتوای فرهنگی درباره مشاهیر این استان گفت: چند سال قبل از استاد ارجمند درخواست کردم که بیشتر به موضوع تولید محتوا، به‌ویژه درباره مشاهیر کرمان، بپردازیم. شاید من هم به‌عنوان کسی که نزدیک به ۴۰ سال در این استان مسئولیت داشته‌ام، باید اعتراف کنم که در این زمینه کوتاهی کرده‌ایم.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده درباره خواجوی کرمانی افزود: کاری که امروز با حمایت دولت و به‌ویژه آقای پورمحمدی، معاون سازمان برنامه و بودجه، درباره خواجوی کرمانی در حال انجام است، اقدامی ارزشمند به شمار می‌رود. ظرفیت‌های فرهنگی کرمان گسترده است و باید برای معرفی جایگاه و ارزش‌های این استان اقدامات بیشتری انجام شود.
حسن‌پور با اعلام حمایت مجمع نمایندگان استان کرمان از اقدامات فرهنگی اظهار امیدواری کرد که با هماهنگی و همراهی مسئولان، این برنامه‌ها با قوت بیشتری ادامه پیدا کند.
جشنواره‌ای برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی ایران
هجدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران از ۹ تا ۱۴ آذرماه در شهر کرمان برگزار می‌شود. این رویداد با مجموعه‌ای از برنامه‌های اجرایی، پژوهشی، بین‌المللی و مستندسازی، علاوه بر معرفی موسیقی اقوام ایران، به دنبال تقویت ارتباط نسل جوان با میراث موسیقایی، ثبت تجربه‌های پیشکسوتان و گسترش حضور مردم در برنامه‌های فرهنگی است.
ارسال دیدگاه