گشایش موزه عروسکی ماریونت با روایت ۲۳ سال هنر عروسکی ایران
تهران (پانا) - آیین گشایش موزه عروسکی ماریونت تالار فردوسی با حضور جمعی از مدیران فرهنگی و هنری، هنرمندان، استادان و اهالی رسانه برگزار شد؛ موزهای که بخشی از عروسکها، لباسها، عناصر صحنه و آثار مرتبط با بیش از دو دهه فعالیت گروه تئاتر عروسکی آران بهروز غریبپور را در خود جای داده و تلاش دارد بخشی از تجربه هنر عروسکی معاصر ایران را برای نسلهای آینده حفظ و روایت کند.
این آیین شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ در تالار فردوسی واقع در خیابان استاد شهریار، روبهروی تالار وحدت برگزار شد و در جریان آن مجوز موزه از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به مسئولان مجموعه اهدا شد. در ادامه نیز حاضران از بخشهای مختلف موزه بازدید کردند و بخشهایی از اپرای عروسکی «عشق» برای آنان اجرا شد.
بهروز غریبپور، بنیانگذار گروه تئاتر عروسکی آران، در این مراسم با اشاره به روند تکمیل موزه گفت: «پس از افتتاح اولیه موزه، طبیعی بود که مجموعه باید کاملتر شود. با مذاکراتی که با آقای عیاری و دیگر دوستان انجام دادیم، خوشبختانه بخشهای مختلف این مجموعه قابلیت پیدا کرد تا قسمت عمدهای از عروسکهای ما در آن به نمایش گذاشته شود.»
وی افزود: «امروز ثبت موزه را جشن میگیریم و امیدوارم پس از ثبت، دانشجویان و دانشآموزانی که در سن انتخاب شغل و حرفه قرار دارند، از اینجا بازدید کنند. موزه خصلتهای مختلفی دارد و یکی از مهمترین آنها آموزش است. بازدیدکننده در اینجا علاوه بر دیدن عروسکها، با ساخت آنها و شیوه اجرای نمایش عروسکی آشنا میشود.»
غریبپور با اشاره به سابقه ۲۳ ساله فعالیت گروه آران ادامه داد: «در این سالها دهها نفر آموزش دیدهاند و روی صحنه رفتهاند. افتخار ما این است که به گنجینه ادبیات ایران و آثار شاعرانی مانند فردوسی، عطار، حافظ، سعدی و دیگر بزرگان پرداختهایم و تلاش کردهایم نسل جدید را با فرهنگ و هنر ایران آشنا کنیم.»
وی درباره مجموعه آثار موجود در موزه اظهار کرد: «امروز نزدیک به ۸۰۰ عروسک در موزه به نمایش گذاشته شده است، اما صدها قطعه دیگر نیز داریم که به دلیل محدودیت فضا امکان نمایش همه آنها فراهم نشده است. امیدواریم با توسعه فضا بتوانیم آثار بیشتری از هنرمندانی را که طی این سالها در این جریان هنری فعالیت کردهاند، به نمایش بگذاریم.»
بنیانگذار گروه تئاتر عروسکی آران با تأکید بر نقش استمرار در شکلگیری این مجموعه گفت: «قرار نیست همه سنگها صاف و هموار شوند تا کاری انجام شود. این موزه در شرایط سخت و در سایه استقامت، صبوری و عشق شکل گرفته و اگر همکاری مدیران بنیاد فرهنگی هنری رودکی، همکاران فنی و دیگر عزیزان نبود، این بخش از کار به نتیجه نمیرسید.»
وی همچنین از هنرمندان و عوامل گروه که در طول سالهای فعالیت آران در تولید آثار و تکمیل موزه همکاری داشتهاند، قدردانی کرد و درباره برنامه بازدید از موزه توضیح داد: «در طراحی مسیر بازدید تلاش کردهایم مخاطب از همان ابتدا با عروسکها و ویترینها آشنا شود، سپس شیوه بازی دادن عروسکها و پشت صحنه را ببیند و در ادامه با تاریخچه نمایش عروسکی و اپراهای عروسکی گروه آران آشنا شود.»
غریبپور افزود: «در سالن شماره دو نیز تلاش شده بخشی از تاریخ فعالیت گروه، از خیمهشببازی و نمایش مدرن عروسکی تا اپراهای عروسکی، به مخاطب معرفی شود. بخشی از اجراهای گروه نیز در نمایشگرهای موزه پخش خواهد شد و نام هنرمندان و عوامل این آثار در آنها ثبت شده است.»
وی در پایان گفت: «خدا را شاکرم که در طول این ۲۳ سال یک کار اساسی در این مملکت صورت گرفته است و امیدوارم بتوانیم باز هم به گنجینههای فرهنگی کشور اضافه کنیم.»
موزهای با ظرفیت میراث ناملموس
خسروی، مدیرکل موزههای کشور، نیز در این مراسم با اشاره به ثبت موزه عروسکی ماریونت گفت: «امروز اتفاق مهمی برای جامعه موزهداری کشور رقم خورده است. این موزه با بسیاری از موزههای دیگر تفاوت دارد و در مرز میان هنر نمایش، ادبیات، موسیقی و روایتگری شکل گرفته است.»
وی افزود: «این همان چیزی است که ما در حوزه میراث فرهنگی از آن به عنوان میراث ناملموس یاد میکنیم. این موزه میتواند برای کودکان و نوجوانان به یک پاتوق فرهنگی و هنری تبدیل شود تا آنان را با روایتهای تاریخی و میراث ناملموس کشور آشنا کنیم.»
خسروی با قدردانی از بهروز غریبپور و دیگر عوامل شکلگیری موزه اظهار کرد: «آقای غریبپور برای این موزه بسیار زحمت کشیدهاند و آقای مردمی نیز برای دریافت مجوز و نحوه ایجاد این موزه صادقانه پیگیری کردند. امیدوارم این مجموعه ماندگار و پویا باشد.»
در ادامه مراسم، مجوز موزه عروسکی ماریونت تالار فردوسی از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به مسئولان مجموعه اهدا شد.
موزهای برای انتقال حافظه هنر ایران
شفیعی، معاون امور هنری، در این مراسم با اشاره به سابقه فعالیت موزه گفت: «یکی از اتفاقات خوب حوزه فرهنگ و هنر، شکلگیری چنین موزهای است. اهمیت این مجموعه زمانی بیشتر روشن میشود که تجربه موزههای معتبر جهان در حوزه عروسک را نیز ببینیم.»
وی افزود: «من حداقل از یکی دو موزه معتبر جهان در حوزه عروسک بازدید کردهام. وقتی درباره ایران جستوجو میکردم، ردپای گروه آران و بهروز غریبپور نیز دیده میشد. این موضوع نشان میدهد که این جریان هنری توانسته بخشی از هنر عروسکی ایران را در خارج از کشور نیز معرفی کند.»
شفیعی با تأکید بر اینکه موزه فراتر از محل نگهداری اشیاست، گفت: «موزه فقط جایی برای نگهداری اشیا نیست. موزه حافظه یک ملت است؛ جایی که گذشته در آن به پایان نمیرسد، بلکه به آینده منتقل میشود.»
وی ادامه داد: «هر عروسک، هر لباس، هر نشانه صحنه و هر شیء موجود در این مجموعه میتواند بخشی از داستان یک دوره از هنر ایران را روایت کند. اهمیت این موزه در این است که بخشی از مسیر تحول هنر عروسکی ایران را نیز به نمایش میگذارد.»
معاون امور هنری با اشاره به فعالیت بهروز غریبپور در زمینه اپرای عروسکی اظهار کرد: «غریبپور زمانی که بسیاری نمایش عروسکی را در حاشیه هنرهای نمایشی میدیدند، به ظرفیتهای بزرگ این هنر باور داشت و عروسک را به عرصه روایت فرهنگ و ادبیات ایران آورد. شاهنامه، مولانا، عاشورا، خیام، حافظ و نظامی در تجربه او به صحنه آمدند و عروسک توانست با شعر، موسیقی و ادبیات فارسی گفتوگو کند.»
وی افزود: «تجربه آران از یک گروه نمایشی به یک جریان هنری شناختهشده تبدیل شد و اهمیت آن در این است که میان میراث فرهنگی و زبان معاصر هنر ارتباط برقرار کرده است. غریبپور به جای اینکه صرفاً میراث را بازگو کند، آن را با زبان موسیقی و نمایش عروسکی بازآفرینی کرده است.»
شفیعی با اشاره به ضرورت ثبت تجربه هنرمندان گفت: «بخشی از فرایند آفرینش، اسناد و تجربههای هنرمندان در طول زمان از میان رفته است. اگر میخواهیم تاریخ هنر ایران را برای آیندگان روایت کنیم، باید امروز آن را ثبت کنیم. موزهها، آرشیوها، گنجینهها و مراکز اسناد هنری، زیرساختهای حافظه فرهنگی کشور هستند.»
وی در پایان اظهار کرد: «امیدوارم این مجموعه در ادامه به مرکزی برای آموزش نسل جوان، پژوهش در هنر عروسکی، مستندسازی، انتقال تجربه میان نسلها و توسعه همکاریهای بینالمللی تبدیل شود و تجربه آن الگویی برای ثبت و نگهداری میراث دیگر هنرمندان و گروههای هنری کشور باشد.»
آیین گشایش موزه عروسکی ماریونت تالار فردوسی در ادامه با بازدید حاضران از بخشهای مختلف مجموعه و اجرای بخشهایی از اپرای عروسکی «عشق» همراه شد. در این موزه، بخشی از عروسکها و عناصر صحنه آثار گروه تئاتر عروسکی آران در کنار اسناد و تصاویر مرتبط با فعالیت این گروه قرار گرفته است تا مخاطبان ضمن مشاهده آثار، با روند شکلگیری و اجرای اپراهای عروسکی نیز آشنا شوند.
رها اردشیری
ارسال دیدگاه