نهمین جشنواره خانه کتاب و ادبیات ایران در ارمنستان برگزار شد

نهمین جشنواره بین‌المللی کتاب ایروان از چهارم تا ششم سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۳ تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۵) در میدان جمهوری ایروان و با اجرای برنامه‌هایی در مراکز فرهنگی و ادبی این شهر برگزار می‌شود.

 

این رویداد یکی از مهم‌ترین رویدادهای ادبی و فرهنگی ارمنستان به شمار می‌رود و  فرصتی برای گسترش همکاری‌ های ادبی و ترجمه‌ ای ایران و ارمنستان امسال با حضور نویسندگان، ناشران، مترجمان و فعالان صنعت نشر از کشورهای مختلف همراه است.

جشنواره بین‌المللی کتاب ایروان که از سال ۲۰۱۷ به صورت سالانه برگزار می‌شود در نهمین دوره خود طی سه روز میزبان بیش از ۲۵۰ نویسنده، متخصص حوزه ادبیات و میهمانان بین‌المللی از بیش از ۱۵ کشور است.

 

همچنین بیش از ۵۰ انتشارات و مجموعه فعال در صنعت نشر در بخش نمایشگاهی آن حضور دارند. این جشنواره در دوره‌ های اخیر با استقبال گسترده مخاطبان همراه بوده و سالانه حدود ۴۰ هزار نفر از آن بازدید کرده و بیش از ۱۸ هزار جلد کتاب در جریان برگزاری آن به فروش می‌رسد.

«زبان»؛ محور اصلی نهمین دوره جشنواره موضوع محوری نهمین جشنواره بین‌المللی کتاب ایروان، «زبان به‌عنوان حامل حافظه جمعی بشر و تداوم فرهنگی» است. برنامه‌ های امسال با تمرکز بر ادبیات چند زبانه، ترجمه ادبی، حفظ زبان‌ های در معرض خطر، جایگاه زبان مادری و تحول زبان در عصر دیجیتال برگزار می‌شود.

برگزارکنندگان جشنواره بر این دیدگاه تأکید دارند که زبان‌ ها نباید عامل ایجاد مرز میان ملت‌ ها باشند، بلکه می‌توانند به‌عنوان پلی برای ارتباط و گفت‌وگوی میان فرهنگ‌ ها عمل کنند. توجه ویژه به زبان ارمنی و میراث ادبی آن نیز از محورهای مهم برنامه امسال است.

برگزاری ۵۴ برنامه فرهنگی و ادبی در نهمین دوره این جشنواره، ۵۴ برنامه فرهنگی و ادبی در نظر گرفته شده است. این برنامه‌ ها نشست‌ های ادبی، معرفی و رونمایی کتاب، دیدار با نویسندگان ارمنی و بین‌المللی، میزگرد های تخصصی، مسترکلاس، برنامه‌ های نمایشی و موسیقایی و نشست‌ های حرفه‌ ای حوزه نشر را شامل می‌شود.

در کنار بخش نمایشگاهی، برنامه بین‌المللی ناشران و طرح فلوشیپ(Fellowship) نیز با هدف ایجاد ارتباط میان ناشران و فعالان صنعت نشر کشور های مختلف برگزار می‌شود و زمینه را برای شکل‌ گیری همکاری‌ های جدید در حوزه ترجمه، انتشار و تبادل ادبی فراهم می‌کند.


حضور مجموعه‌ های ایرانی در جشنواره خانه کتاب و ادبیات ایران نیز به نمایندگی از معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نهمین دوره جشنواره بین‌المللی کتاب ایروان حضوری فعال دارد. حضور مجموعه‌ های مختلف فرهنگی و نشر ایران در این رویداد، زمینه‌ ای برای معرفی آثار و ظرفیت‌های ادبی و نشر کشور، عرضه کتاب‌ های ایرانی و برقراری ارتباط مستقیم با ناشران، نویسندگان، مترجمان و فعالان صنعت نشر ارمنستان و دیگر کشور های حاضر در جشنواره فراهم کرده است.

همچنین با توجه به محوریت «زبان و ترجمه» در این دوره از نمایشگاه کتاب ایروان، حضور ایران می‌تواند فرصت مناسبی برای گسترش همکاری‌ های ترجمه‌ ای میان فارسی و ارمنی و معرفی آثار نویسندگان ایرانی به ناشران و مخاطبان ارمنی باشد.

با توجه به جایگاه جشنواره ایروان به عنوان یکی از مهم‌ترین رویداد های ادبی ارمنستان و حضور بیش از ۵۰ مجموعه نشر و صدها نویسنده و فعال ادبی، مشارکت ایران در این رویداد می‌تواند گامی مؤثر در مسیر تقویت دیپلماسی فرهنگی و توسعه حضور ادبیات ایران در بازار نشر ارمنستان و منطقه قفقاز باشد.

حضور مرتضی برزگر؛ نویسنده، نامزد جایزه ادبی جلال آل‌احمد در سال ۱۳۹۷ و داور داستان کوتاه جایزه جلال در سال ۱۴۰۴ به‌عنوان میهمان نمایشگاه و دیدار و گفت‌وگو با نویسندگان و چهره‌ های فرهنگی ارمنستان و دیگر کشورها، از برنامه‌ های غرفه جمهوری اسلامی ایران در این رویداد است.

مسئولان غرفه جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر عرضه آثار ایرانی، با مسئولان نمایشگاه، فعالان صنعت نشر و چهره‌ های فرهنگی ارمنستان دیدار و درباره راه‌ های گسترش همکاری‌ های فرهنگی، ترجمه و انتشار آثار ایرانی و زمینه‌ های حضور ناشران و اهالی قلم دو کشور در برنامه‌ ها و نشست‌ های فرهنگی به تبادل نظر پرداختند.

تاکنون آثار متعددی از ایران به زبان ارمنی ترجمه و منتشر شده است که در میان آن‌ها آثاری در حوزه تاریخ و فرهنگ ایران، ادبیات و ادبیات دفاع مقدس دیده می‌شود. با توجه به روابط نزدیک ایران و ارمنستان و جایگاه این کشور به‌ عنوان یکی از مسیر های ارتباطی میان شرق و غرب، ارمنستان ظرفیت‌ های قابل توجهی برای گسترش و تعمیق تعاملات فرهنگی و ادبی میان دو کشور دارد.

ظرفیت ۲۵۰ نویسنده و مهمان ادبیاز ویژگی‌ های مهم جشنواره کتاب ایروان، حضور گسترده چهره‌های ادبی است. بر اساس اطلاعات رسمی جشنواره، بیش از ۲۵۰ نویسنده، متخصص حوزه ادبیات و مهمان بین‌المللی در این رویداد حضور دارند و مهمانانی از بیش از ۱۵ کشور در برنامه‌ های مختلف جشنواره مشارکت می‌کنند.

این حضور بین‌المللی، جشنواره ایروان را به بستری برای گفت‌وگو و تبادل تجربه میان نویسندگان و ناشران کشورهای مختلف تبدیل کرده و امکان ایجاد شبکه‌ های جدید همکاری در حوزه ادبیات و نشر را فراهم می‌کند.

مسابقات ادبی بین‌المللی نهمین جشنواره کتاب ایروان همچنین میزبان چند رویداد و مسابقه ادبی است. از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به مسابقه بین‌المللی داستان کوتاه ویلیام سارویان اشاره کرد که نویسندگان همه کشورها می‌توانند در آن شرکت کنند.

 

برنده این مسابقه در مراسم اختتامیه جشنواره در ششم سپتامبر معرفی می‌شود. همچنین مسابقه ادبی ملی ارمنستان در چهار بخش شعر، نثر، نمایشنامه و ادبیات کودک و نوجوان برگزار می‌شود و مسابقه شعر به زبان ارمنی غربی نیز از دیگر بخش‌ های ادبی این دوره است.