در گفتوگو با پانا:
مختار محمدی: «رستاخیز» تلاشی برای بازخوانی مفهوم جاهلیت در جهان امروز است
تهران (پانا) - مختار محمدی، کارگردان نمایش «رستاخیز»، این اثر را بازخوانی مفهوم جاهلیت در جهان امروز دانست و گفت: این نمایش با الهام از آیات قرآن و پیوند آن با سرنوشت زنان و کودکان در جنگهای معاصر، تلاش دارد روایتی آیینی و در عین حال امروزی را به مخاطب ارائه کند.
مختار محمدی، کارگردان نمایش «رستاخیز» که در رویداد هنری «روایت رحمت» روی صحنه رفت، در گفتوگو با پانا درباره حضور این اثر در این رویداد گفت:« سالهاست در جشنواره فجر و رویدادهای مختلف تئاتری اجرا داشتهایم، اما «رستاخیز» به نوعی نخستین تجربه من در زمینه اجرای آیینی است. ایده این اثر را سال گذشته با فاتح بادپروا، دوست و همکارم و دبیر جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان، شکل دادیم. با توجه به اینکه مریوان به عنوان پایتخت تئاتر خیابانی کشور شناخته میشود، ایده این اثر را در آنجا دنبال کردیم و سال گذشته تولید شد. امسال نیز برای حضور در رویداد «روایت رحمت» دعوت شدیم و این نمایش را در این رویداد ارائه کردیم.»
محمدی درباره موضوع و ایده اصلی نمایش «رستاخیز» توضیح داد: «نگرشی که امروز در جامعه، خاورمیانه و حتی در سطح جهان وجود دارد، ما را به سمت بررسی برخی آیات قرآن برد. ما کل قرآن را مطالعه کردیم و به آیه «بِأَیِّ ذَنبٍ قُتِلَتْ» رسیدیم، آیهای که به زندهبهگور کردن دختران در دوران جاهلیت اشاره دارد. احساس کردیم این موضوع، با وجود قدمت تاریخی، همچنان مسئلهای روز و قابل تأمل است.»
این کارگردان همچنین اضافه کرد: «به نظر من، در دورانی که از آن به عنوان عصری پیشرفته انسانی یاد میشود، متأسفانه دوباره شاهد بازگشت جهان به نوعی جاهلیت هستیم. دنیای سرمایهداری و نظامهای مبتنی بر سرمایه، جهان را به سمتی میبرند که از لطافت و انسانیت فاصله میگیرد. حوادثی که در سالهای اخیر در نقاط مختلف جهان رخ داده، نمونههایی از همین جاهلیت بشری است.»
کارگردان «رستاخیز» با اشاره به حوادث شنگال و وضعیت زنان و کودکان در مناطق جنگزده گفت: «اتفاقاتی که در شنگال و کردستان رخ داد، هنوز برای ما تمام نشده است. تعداد زیادی از دختران شنگال در جریان جنایتهای داعش گرفتار شدند و سرنوشت بسیاری از آنها همچنان محل پرسش است. از سوی دیگر، وقتی به کشتار کودکان و زنان در جنگهای منطقه نگاه میکنیم، میبینیم که این همان جاهلیت بشری است که در شکل و قالبی جدید تکرار میشود.»
محمدی ادامه داد: «ما تلاش کردیم این موضوعات را با زبان و فرهنگ مردمی که سالها با آن زندگی کردهاند، به صحنه تئاتر بیاوریم و از دل همین زبان و فرهنگ، یک اثر نمایشی خلق کنیم.»
این کارگردان درباره استفاده از آیات قرآن در ساختار نمایش نیز بیان کرد: «فکر میکنم این یکی از نخستین تجربهها در اجرای آیینی در ایران است که در آن تلاش کردهایم خود کلام قرآن را وارد دیالوگهای نمایش کنیم و به جای اینکه صرفاً از دیالوگهای معمول استفاده کنیم، کلام قرآن را به عنصر اصلی روایت تبدیل کنیم.»
او ادامه داد: «برای من بسیار جالب بود که این اثر توانست گروهی با پیشینهها و نگاههای مختلف را کنار هم قرار دهد. ما از کردستان و مریوان به تهران آمدیم. به نظرم پیام اصلی رویداد «روایت رحمت» که همان وحدت است، در خود این نمایش نیز اتفاق افتاد. برای من بسیار ارزشمند بود که این وحدت را ابتدا در میان اعضای گروه تجربه کردیم و بعد آن را با مخاطبان به اشتراک گذاشتیم.»
محمدی درباره واکنش مخاطبان به نمایش «رستاخیز» که از اولین شب رویداد «روایت رحمت» اجرا شده، گفت: «خوشبختانه مردم با کار ارتباط خوبی برقرار کردند. فکر میکنم دلیل آن این است که ما تلاش کردیم هم از آیین و هم از تئاتر استفاده کنیم، اما صرفاً به بازسازی یک آیین اکتفا نکردیم، بلکه آن را به موضوعی امروزی تبدیل کردیم و در عین حال، مضمون اثر را از دل قرآن بیرون کشیدیم. ما سه اجرا داشتیم و معتقدم این نمایش ظرفیت آن را دارد که در سراسر ایران اجرا شود، چون واقعاً با مخاطب ارتباط برقرار میکند و میتواند تأثیر بگذارد.»
وی ادامه داد: «این ارتباط نتیجه کار و مطالعهای است که روی نمایش انجام شده است. ما پیش از این نیز در جشنوارههای بینالمللی بغداد، کرکوک و ترکیه اجرا داشتهایم. این اثر در مجموع دومین اجرای خود را در مریوان تجربه کرد و در آنجا نیز با استقبال مواجه شد.»
فاطمه آبروش
ارسال دیدگاه