سومین جشنواره سرود، جشنواره استقامت و امید است

شهروز حقی درباره اهداف سومین جشنواره ملی موسیقی و سرود آفرینش با شعار «نغمه‌های روشن فردا» گفت: جشنواره‌های هنری در حوزه کودک و نوجوان معمولاً با هدف‌هایی مانند استعدادیابی، ایجاد انگیزه و ارتقای سطح هنری برگزار می‌شوند و رقابت نیز یکی از عوامل مهم در ایجاد انگیزه برای گروه‌ها و مربیان است.

وی افزود: موسیقی در کشور از آموزش عمومی کافی برخوردار نیست و جشنواره‌های موسیقی و سرود می‌توانند در کنار کشف استعداد، زمینه آشنایی کودکان و نوجوانان با موسیقی و آواز جمعی را فراهم کنند. فعالیت در گروه سرود حتی برای کودکانی که قرار نیست در آینده وارد حرفه موسیقی شوند نیز آثار ذهنی، جسمی و تربیتی دارد.

حقی ادامه داد: یکی دیگر از کارکردهای مهم سرود، انتقال مفاهیم فرهنگی، اجتماعی، دینی و ملی در قالب هنر است. وقتی این مفاهیم در قالب شعر، موسیقی و آواز جمعی ارائه می‌شوند، می‌توانند ارتباط بیشتری با کودکان و نوجوانان برقرار کنند.

وی با تأکید بر اهمیت اجرای زنده در جشنواره‌های سرود گفت: مسابقه و رقابت هنری باعث می‌شود گروه‌ها و مربیان برای تمرین بیشتر و ارتقای کیفیت آثار تلاش کنند. جشنواره‌هایی که بر اجرای زنده تأکید دارند، همچنین می‌توانند گروه‌ها را از اجرای غیرتخصصی و پدیده‌هایی مانند پلی‌ بک دور کنند.

افزایش گروه‌های توانمند در سومین دوره

دبیر انجمن سرود کانون درباره تفاوت سومین دوره با دوره‌های گذشته اظهار کرد: این جشنواره در شرایط ویژه‌ای برگزار می‌شود و اتفاق‌های ناگوار سال گذشته و امسال و شرایط ناشی از جنگ، بر فعالیت گروه‌ها تأثیر گذاشته است. برگزاری حضوری یا استفاده از فیلم و شیوه‌های مجازی نیز از چالش‌های این دوره بوده و شرایط اجرای مرحله نهایی نیز تحت تأثیر وضعیت موجود کشور قرار دارد.

وی افزود: با وجود این شرایط، یکی از نقاط قوت جشنواره امسال افزایش تعداد گروه‌های قوی و مربیان باتجربه و توانمند در مراحل استانی و کشوری است. فراوانی گروه‌های قدرتمند و ارتقای سطح عمومی آثار، با توجه به شرایط سخت موجود، اتفاق مهمی است.

حقی درباره سطح کیفی آثار نیز گفت: در مجموع کیفیت آثار ارائه‌شده بهتر شده است. وقتی یک جشنواره تثبیت می‌شود و گروه‌ها از تداوم برگزاری آن اطمینان پیدا می‌کنند، برای حضور در دوره‌های بعد برنامه‌ریزی جدی‌تری انجام می‌دهند و حتی ممکن است آثاری ویژه جشنواره تولید کنند.

وی ادامه داد: با وجود تأثیر شرایط کشور بر فعالیت‌های فرهنگی و هنری، آثار بررسی‌شده در مرحله انتخابی از نظر آهنگ‌سازی، شعر، تنظیم و استفاده از تکنیک‌های آوازی رشد کیفی خوبی داشته‌اند.

استقبال بیش از هزار گروه

حقی با اشاره به میزان استقبال از سومین جشنواره ملی موسیقی و سرود آفرینش گفت: بیش از هزار گروه در سطح استان‌ها در جشنواره شرکت کردند که با توجه به سابقه جشنواره در شکل کنونی و شرایط کشور، استقبال بسیار خوبی محسوب می‌شود. این گروه‌ها هم از مراکز کانون و هم از گروه‌های آزاد خارج از کانون بودند.

وی افزود: جشنواره در دو رده سنی هفت تا ۱۴ سال و بالای ۱۴ سال تا حدود ۲۲ سال برگزار می‌شود و دختران و پسران نیز در گروه‌های جداگانه حضور دارند. همچنین آثار مبتنی بر موسیقی بومی، محلی و مقامی در بخش جداگانه‌ای داوری می‌شوند و استان‌ها می‌توانند متناسب با کیفیت آثار، نمایندگان متعددی در مرحله کشوری داشته باشند.

خانواده و مدرسه؛ پشتیبان گروه‌های سرود

دبیر انجمن سرود کانون درباره نقش نهادهای پشتیبان در فعالیت گروه‌های سرود گفت: خانواده یکی از ارکان اصلی فعالیت‌های فرهنگی و هنری کودکان و نوجوانان است و حمایت و توجه خانواده‌ها اهمیت زیادی دارد.

وی مدرسه را نیز در تشکیل و سازماندهی گروه‌های سرود بسیار مؤثر دانست و افزود: در رشته‌های هنری انفرادی، فعالیت می‌تواند به شکل فردی دنبال شود، اما در رشته‌های گروهی مانند سرود و آواز جمعی، نقش مدرسه در سازماندهی بسیار مهم است. بخش قابل توجهی از گروه‌های آزادی که در جشنواره شرکت کرده‌اند نیز گروه‌های سرود مدارس هستند که با هدایت مربیان خود فعالیت می‌کنند.

سرود؛ موسیقی خواندنی

حقی درباره ظرفیت سرود برای انتقال مفاهیم اظهار کرد: سرود یک فعالیت هنری ترکیبی است که معمولاً مفاهیم حماسی، ملی و ارزشی را در قالب موسیقی ارائه می‌کند و می‌تواند احساسات جمعی را برانگیزد و به انسجام اجتماعی کمک کند.

وی افزود: سرود به فرم خاصی از موسیقی محدود نیست و می‌توان بر پایه موسیقی بومی و محلی، موسیقی دستگاهی، موسیقی غربی یا گونه‌هایی مانند آکاپلا آثار سرودی تولید کرد. آنچه یک اثر را به سرود تبدیل می‌کند، بیش از هر چیز محتوای آن و توجه به مفاهیم ارزشی، ملی، دینی و اخلاقی است.

دبیر انجمن سرود کانون با بیان اینکه سرود بیشتر «موسیقی خواندنی» است تا صرفاً «موسیقی شنیدنی»، گفت: کودکان و نوجوانان یک سرود را بارها تمرین و اجرا می‌کنند و همین تکرار باعث می‌شود شعر و موسیقی آن برای سال‌های طولانی در ذهنشان باقی بماند. به همین دلیل سرود ظرفیت ویژه‌ای برای انتقال و ماندگاری مفاهیم فرهنگی و تربیتی دارد.

نگاه به آینده جشنواره

شهروز حقی درباره مسیر پیش روی برگزیدگان جشنواره گفت: برای حضور بین‌المللی جشنواره‌های سرود هنوز با نقطه مطلوب فاصله داریم. رسیدن به این هدف نیازمند ارتقای کیفیت آثار از نظر محتوا و ساختار و همچنین سیاست‌گذاری رسانه‌ای و فرهنگی است.

وی ادامه داد: در کشور نمونه‌های بسیار خوبی از کودکان و نوجوانان نوازنده و خواننده داریم، اما معرفی و دیده‌شدن این آثار نیازمند پوشش رسانه‌ای و برنامه‌ریزی جدی‌تر است. اگر بخواهیم آثار کودکان و نوجوانان در سطح بین‌المللی دیده شوند، باید زمینه مناسب برای معرفی و انتشار آنها نیز فراهم شود.

حقی همچنین از تلاش برای افزودن بخش موسیقی به جشنواره در دوره‌های آینده خبر داد و گفت: در این دوره تلاش شد مهارت‌های موسیقایی کودکان و نوجوانان نیز مورد توجه قرار گیرد، اما این موضوع به طور کامل محقق نشد. امیدواریم در دوره‌های آینده علاوه بر گروه‌های سرود، بخش‌های متنوع‌تری برای حضور کودکان و نوجوانان در حوزه موسیقی ایجاد شود.

وی درباره حمایت‌های آموزشی کانون از مربیان نیز اظهار کرد: کانون در سال‌های گذشته دوره‌های آموزشی و برنامه‌های توان‌افزایی مربیان را در استان‌های مختلف برگزار کرده و کتاب، کتاب کار، بسته‌های آموزشی و طرح درس نیز برای مربیان در نظر گرفته شده است. تلاش می‌شود حضور مربیان تخصصی سرود در مراکز کانون نیز پررنگ‌تر شود.

دبیر انجمن سرود کانون تأکید کرد: کانون تنها برگزارکننده جشنواره نیست و فعالیت‌های متنوعی در طول سال دارد. این فعالیت‌ها در تمام سال جریان دارد و کانون طی سال‌های گذشته در رشد و توسعه سرود، آواز جمعی و هنر در میان کودکان و نوجوانان نقش مهمی داشته است.

شهروز حقی در پایان سومین جشنواره ملی موسیقی و سرود آفرینش را «جشنواره استقامت و امید» توصیف کرد و گفت: این جشنواره برای کودکانی است که در شرایط سخت فعالیت خود را ادامه دادند و مربیانی که با دشواری‌های بیشتر از گذشته، گروه‌های خود را پابرجا نگه داشتند.

وی خطاب به کودکان و نوجوانان علاقه‌مند به موسیقی گفت: موسیقی دریایی بیکران است و هرچه در آن عمیق‌تر شوید و بیشتر بیاموزید، آن را بهتر می‌فهمید و بیشتر از آن لذت می‌برید. امیدوارم کودکان و نوجوانان به دریافت سطحی از موسیقی بسنده نکنند و همواره بر دانسته‌ها و تجربه‌های خود بیفزایند.