نمایش‌درمانی؛ راهکاری برای کاهش اضطراب خانواده‌ها در شرایط بحران و جنگ

 مجید امرایی، معاون اداره‌کل امور هنری بنیاد شهید، نویسنده و پژوهشگر حوزه دراماتراپی، با اشاره به نقش هنرهای نمایشی در مدیریت هیجان‌های ناشی از بحران گفت: بهره‌گیری از ظرفیت‌های نمایش‌درمانی و فعالیت‌های خلاقانه جمعی می‌تواند در کاهش اضطراب، تقویت روحیه و حفظ انسجام خانواده‌ها در شرایط تروماتیک، بحرانی و جنگی مؤثر باشد.

وی با بیان اینکه بحران‌ها و رویدادهای آسیب‌زا معمولاً بدون هشدار قبلی رخ می‌دهند، اظهار کرد: همه افراد در موقعیت‌های اضطراری و بحرانی در معرض آثار روانی ناشی از تروما قرار دارند؛ از این رو آشنایی با شیوه‌های مدیریت هیجان، کاهش تنش و کنترل اضطراب در چنین شرایطی اهمیت ویژه‌ای دارد.

عضو مؤسس اتحادیه جهانی دراماتراپی WADTh با تأکید بر ضرورت سازماندهی فعالیت‌های روزمره و چندوجهی در شرایط بحرانی افزود: تقسیم مسئولیت‌ها و تعریف نقش‌های مشخص برای اعضای خانواده، متناسب با توانایی‌ها و ظرفیت‌های هر فرد، می‌تواند احساس کنترل، امنیت و کارآمدی را در افراد تقویت کند.

نویسنده کتاب «نمایش‌درمانی و تئوری شخصیت» با اشاره به اهمیت بهره‌گیری خلاقانه از محیط‌های پیرامونی در شرایط اضطراری گفت: نمایش‌درمانی می‌تواند به‌عنوان یک پیوست فرهنگی مورد توجه قرار گیرد؛ رویکردی که از طریق آن می‌توان تعاریف تازه‌ای از علوم انسانی، روابط بین‌رشته‌ای و ظرفیت‌های ناشناخته روابط انسانی ارائه کرد.

این پژوهشگر فرهنگی ادامه داد: رمز پایداری فرهنگ‌ها در گذر از ناملایمات و رنج‌های انسانی، یافتن راهکارهایی برای غلبه بر دردها و آسیب‌های اجتماعی است. از این منظر، نمایش‌درمانی می‌تواند با ایجاد معنا و هویت برای فضاهای موقت زندگی و استفاده از امکانات موجود، زمینه فعالیت‌های جمعی، سرگرم‌کننده و آرام‌بخش را فراهم کند.

امرایی با اشاره به نقش فعالیت‌های هنری و گروهی در کاهش فشارهای روانی ناشی از بحران تصریح کرد: موسیقی، بازی‌های جمعی، آواز، حرکات ریتمیک و برنامه‌های مشارکتی از جمله ابزارهایی هستند که می‌توانند در کنترل هیجانات، کاهش اضطراب و افزایش همبستگی میان اعضای خانواده مؤثر باشند.

وی همچنین بر ضرورت پرهیز از تشدید تنش‌های بین‌فردی در شرایط بحرانی تأکید کرد و گفت: کاهش تعارض‌ها، توجه به شیوه بیان، انتخاب واژه‌ها و کنترل لحن در گفت‌وگوهای خانوادگی، از عوامل مهم در حفظ آرامش روانی خانواده‌ها در شرایط دشوار است.

نویسنده کتاب «نمایش‌درمانی؛ راهی برای آزادسازی ذهن» با اشاره به اهمیت دریافت مشاوره تخصصی در مواقع بروز نشانه‌های جدی روانی اظهار کرد: در صورت مشاهده رفتارهای پرخطر، آشفتگی شدید روانی یا علائم هشداردهنده، مراجعه به متخصصان سلامت روان و دریافت خدمات حرفه‌ای ضروری است.

امرایی توجه به تغذیه مناسب، برنامه‌ریزی برای فعالیت‌های سرگرم‌کننده، استفاده هدفمند از ظرفیت رسانه‌ها و طراحی بازی‌های جمعی و خانوادگی را از دیگر راهکارهای مؤثر برای افزایش تاب‌آوری افراد در شرایط بحرانی دانست.

دبیرکل انجمن بین‌المللی دراماتراپی ایران DTCI در پایان با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به سالمندان، بیماران، کودکان، نوجوانان و جوانان خاطرنشان کرد: بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌رشته‌ای و حضور افراد خلاق و توانمند در ساماندهی اوقات فراغت خانواده‌ها، می‌تواند نقش مهمی در مدیریت شرایط اضطراری و حفظ سلامت روان خانواده‌ها در دوران بحران ایفا کند.