بازی شبکههای نمایش خانگی در زمین جام جهانی
تهران (پانا) - همزمان با داغ شدن رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶، پلتفرمهای نمایش خانگی و بسترهای آنلاین پخش ورزش نیز با پخش زنده، ویژهبرنامههای گفتوگومحور، آیتمهای کمدی، تحلیلهای فوتبالی و خلاصه بازیها وارد رقابت جذب مخاطب شدهاند.
جام جهانی فوتبال فقط یک رویداد ورزشی نیست؛ یک اتفاق رسانهای گسترده است که هر دوره، بخش مهمی از جریان سرگرمی، تبلیغات، گفتوگوهای عمومی و مصرف محتوای روزمره مخاطبان را تحت تأثیر قرار میدهد. اگر در سالهای گذشته تلویزیون مهمترین قاب تماشای جام جهانی بود، حالا پلتفرمهای نمایش خانگی و بسترهای آنلاین نیز تلاش میکنند سهم خود را از این تب فوتبالی به دست بیاورند.
جام جهانی ۲۰۲۶، با گستردگی بیشتر مسابقات و افزایش حساسیت رسانهای، فرصت تازهای برای پلتفرمها فراهم کرده است؛ فرصتی برای اینکه فقط میزبان فیلم و سریال نباشند و در حوزه برنامهسازی ورزشی، پخش زنده، تولید آیتمهای سرگرمکننده و حتی ساخت بستههای کوتاه و قابل اشتراکگذاری هم حضور پررنگتری پیدا کنند. مرور فعالیت فیلیمو، فیلمنت، نماوا، شیدا و آپارات اسپرت نشان میدهد هرکدام با شیوهای متفاوت وارد زمین جام جهانی شدهاند.
فیلیمو؛ از «بفرمایید جام» تا ظرفیت ناتمام «کیمدیشو»
فیلیمو در روزهای جام جهانی، بیش از هر چیز با «بفرمایید جام» دیده میشود؛ برنامهای با اجرای امیرحسین قیاسی که به جای تمرکز صرف بر تحلیل فنی، سراغ حاشیهها، اتفاقات، شوخیها و سوژههای جذاب جام جهانی رفته است. انتخاب قیاسی برای چنین برنامهای نشان میدهد فیلیمو تلاش کرده فوتبال را برای مخاطب عمومیتر، سرگرمکنندهتر و قابل پیگیریتر کند؛ مخاطبی که شاید لزوماً دنبال تحلیل تخصصی نباشد، اما از حالوهوای جام جهانی، مهمانها، شوخیها و روایتهای غیررسمی استقبال میکند.
قیاسی در ماههای اخیر با برنامههایی چون «پامپ» نیز در فضای گفتوگوی اینترنتی بیشتر دیده شده است؛ برنامهای که اگرچه ارتباط مستقیمی با جام جهانی یا پخش ورزشی ندارد، اما نشان داد او در گفتوگوهای غیررسمی، شوخیمحور و وایرالپسند، زبان و لحن قابل توجهی برای مخاطب آنلاین پیدا کرده است. همین سابقه، انتخاب او برای «بفرمایید جام» را قابل فهمتر میکند؛ چراکه این ویژهبرنامه بیش از آنکه بخواهد یک میز تحلیل کلاسیک باشد، بر گفتوگوی سبک، شوخی، حاشیه و همراهی روزانه با فضای جام جهانی تکیه دارد.
در کنار «بفرمایید جام»، نام «کیمدیشو» هم در مرور برنامههای ورزشی فیلیمو قابل توجه است. «کیمدیشو» یک رئالیتیشوی فوتبالی با اجرای محمد بحرانی است که ترکیب فوتبال، بازی و کمدی را تجربه کرده؛ قالبی که از اساس ظرفیت بالایی برای همراهی با فضای جام جهانی داشت. هرچند این برنامه به عنوان محصول اختصاصی جام جهانی معرفی نشده، اما ایده آن دقیقاً به همان نقطهای نزدیک است که پلتفرمها در روزهای جام جهانی به آن نیاز دارند: پیوند فوتبال با سرگرمی، شوخی، رقابت و فضای خانوادگی.
از همین منظر، شاید بتوان گفت جای ادامه تولید «کیمدیشو» یا ساخت یک نسخه ویژه جام جهانی از آن، در کنداکتور فوتبالی فیلیمو خالی است. اگر این قالب با حالوهوای جام جهانی ادامه پیدا میکرد، فیلیمو میتوانست در کنار برنامه گفتوگومحور و حاشیهمحور، یک محصول متفاوت و پرتحرکتر هم داشته باشد؛ برنامهای که نه فقط درباره فوتبال حرف بزند، بلکه فوتبال را به بازی، مسابقه و کمدی تبدیل کند. در شرایطی که برنامههای ورزشی برای مخاطبان بزرگسال طراحی و اجرا میشود، این برنامه میتوانست به دلیل قالب متفاوت و حضور محمد بحرانی (به عنوان یک برگ برنده در تعامل با مخاطب) گروه سنی تازهای را بینندگان ان جام اضافه کند.
فیلمنت؛ پخش زنده و «جیمیجام» برای حاشیههای داغ فوتبال
فیلمنت از جمله پلتفرمهایی است که حضور خود در جام جهانی را به شکل رسمی و مستقیم اعلام کرده است. این پلتفرم در کنار پخش زنده مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶، برنامه «جیمیجام» را هم در جدول خود قرار داده؛ برنامهای با اجرای ابوطالب حسینی که هر شب ساعت ۲۱ پخش میشود و قرار است به مدت ۴۰ شب حواشی داغ فوتبال و جام جهانی را دنبال کند.
«جیمیجام» بیشتر از آنکه یک برنامه تحلیلی کلاسیک باشد، بر فضای مفرح، اجرای کمدی و مرور حاشیهها تکیه دارد. حضور ابوطالب حسینی نیز به برنامه کمک میکند تا لحن خشک و رسمی نداشته باشد و بتواند مخاطبانی را جذب کند که در ایام جام جهانی، علاوه بر تماشای مسابقه، به دنبال گفتوگوهای سبکتر، شوخیها و روایتهای روزانه از اتفاقات فوتبالی هستند.
نقطه مهم در مدل فیلمنت این است که پلتفرم فقط به پخش مسابقات بسنده نکرده و تلاش کرده در کنار پخش زنده، یک برنامه اختصاصی هم برای همراهی با حالوهوای جام جهانی داشته باشد. این رویکرد، فیلمنت را از نقش صرفاً «قاب نمایش مسابقه» بیرون میآورد و به آن موقعیت فعالتری در برنامهسازی ورزشی میدهد.
نماوا؛ ترکیب سرگرمی، تحلیل و پخش زنده
نماوا برای جام جهانی، مسیری چندوجهیتر را انتخاب کرده است. این پلتفرم هم سراغ پخش زنده رفته، هم برنامه سرگرمکننده دارد و هم یک برنامه تحلیلیتر را در کنار آن قرار داده است.
«درجام» با اجرای مهیار حسن، یکی از برنامههای نماوا برای این ایام است؛ برنامهای با لحن کمدی و رویکرد حاشیهمحور که تلاش میکند اتفاقات جام جهانی را با زبانی سبکتر و نزدیکتر به مخاطب فضای مجازی روایت کند.
در کنار «درجام»، نماوا «فوتبال پارادیزو» را نیز عرضه کرده است؛ برنامهای با اجرای ایمان جلیلی و سحر فاطمی که بیشتر به تحلیل، روایت، داستانها و زاویههای متفاوت جام جهانی توجه دارد. این ترکیب، برای نماوا امتیاز مهمی محسوب میشود، چون مخاطب جام جهانی یکدست نیست. بخشی از مخاطبان دنبال شوخی، مهمان و فضای سرگرمکنندهاند و بخشی دیگر تحلیل، تاریخچه، روایت و نگاه جدیتر به فوتبال را پیگیری میکنند.
حضور سحر فاطمی در «فوتبال پارادیزو» نیز از نکات قابل توجه این برنامه است؛ چراکه حضور زنان تحلیلگر در برنامههای فوتبالی، بهویژه در جریان اصلی برنامهسازی ورزشی، همچنان محدود است و چنین انتخابی میتواند به متنوعتر شدن ترکیب چهرههای فوتبالی در رسانهها کمک کند.
نماوا با این ترکیب، تلاش کرده تجربه جام جهانی را فقط به تماشای مسابقه محدود نکند و برای پیش و پس از بازیها هم محتوای مکمل بسازد؛ محتوایی که هم برای مخاطب عام قابل پیگیری باشد و هم برای مخاطب جدیتر فوتبال نکته داشته باشد.
آپارات اسپرت؛ «دری رو به جام» و تلاش برای ساخت قاب زنده فوتبالی
در کنار پلتفرمهای نمایش خانگی، آپارات اسپرت نیز با ویژهبرنامه «دری رو به جام» سهم خود را از فضای رسانهای جام جهانی تعریف کرده است؛ برنامهای زنده و اختصاصی که با اجرای سعید اکبری و آزاده سدیری، سراغ تحلیل مسابقات، مرور حواشی روز، گفتوگو با مهمانان ورزشی و هنری و همراهی با فضای روزانه جام جهانی رفته است.
اهمیت «دری رو به جام» در این است که آپارات اسپرت به عنوان بستری تخصصیتر در حوزه ورزش، فقط به پخش ویدئو یا خلاصه مسابقات بسنده نکرده و تلاش کرده یک قاب زنده و برنامهمحور هم برای مخاطب فوتبال بسازد. این رویکرد، آن را به مدلی نزدیک میکند که در سالهای اخیر در پلتفرمهای جهانی هم دیده میشود؛ یعنی ترکیب پخش، تحلیل، گفتوگو، مهمان و تعامل با مخاطب.
در این برنامه، حضور همزمان چهرههای فوتبالی و هنری میتواند به گستردهتر شدن دامنه مخاطبان کمک کند. جام جهانی فقط برای مخاطب حرفهای فوتبال جذاب نیست؛ بسیاری از تماشاگران آن، مخاطبان عمومیاند که با حاشیهها، روایتها، شوخیها و گفتوگوهای پیرامونی هم همراه میشوند. «دری رو به جام» دقیقاً در همین نقطه ایستاده است؛ میان تحلیل ورزشی و سرگرمی روزانه.
بخشهایی مانند قرعهکشی روزانه و طراحی آیتمهای مناسب فضای آنلاین نیز نشان میدهد آپارات اسپرت تلاش کرده برنامه را صرفاً به گفتوگوی استودیویی محدود نکند و برای نگه داشتن مخاطب، عنصر مشارکت و هیجان را هم وارد کند. این نکته در رقابت پلتفرمها مهم است؛ چون مخاطب آنلاین فقط بیننده نیست، بلکه انتظار دارد در فضای برنامه حضور و سهمی داشته باشد.
شیدا و خلاصه بازیها
شیدا در مقایسه با فیلیمو، فیلمنت و نماوا، حضور کمصداتری در فضای برنامهسازی جام جهانی دارد. آنچه از خروجیهای قابل مشاهده این پلتفرم دیده میشود، بیشتر در قالب «هایلایت جام جهانی ۲۰۲۶» است؛ صفحاتی برای خلاصه بازیها، لحظات ماندگار و مروری بر فینالهای این مسابقات. این مدل حضور، اگرچه به اندازه برنامههای گفتوگومحور یا تولیدات اختصاصی پررنگ نیست، اما برای بخشی از مخاطبان کاربرد دارد. در یک نگاه کلی با توجه به پخش زنده تلویزیونی رقابتهای جام جهانی از طریق تلویزیون که به دلیل سهولت دسترسی و امکان پوشش لحظه به لحظه، بیشتر مورد اقبال مخاطب قرار میگیرد؛ برخی مخاطبان هستند که فرصت تماشای کامل مسابقات را ندارند و شیدا فاز جدیدی را برای جذب همین افراد در پیش گرفته است؛ جایی که دور از هیاهو، محتوای شسته و رفتهای از بازیهای جامجهانی را در اختیار کاربران قرار میدهد.
نمایش خانگی و آزمون برنامهسازی ورزشی مرور عملکرد پلتفرمها و بسترهای آنلاین نشان میدهد مواجهه آنها با جام جهانی ۲۰۲۶، چند مسیر اصلی داشته است: پخش زنده مسابقات، تولید برنامههای گفتوگومحور و سرگرمکننده، انتشار خلاصه بازیها، ساخت ویژهبرنامههای زنده و استفاده از چهرههای کمدی و رسانهای برای جذب مخاطب عمومی. این مسیرها هرکدام بخشی از نیاز مخاطب فوتبالی را پاسخ میدهد؛ مخاطبی که در روزهای جام جهانی فقط تماشاگر مسابقه نیست، بلکه دنبال حاشیه، شوخی، تحلیل، پیشبینی، مرور گلها و همراهی روزانه با فضای تورنمنت هم هست.
نکته مهم این است که برنامهسازی ورزشی در پلتفرمها هنوز در مرحله آزمون و تجربه قرار دارد. برخی برنامهها بیشتر بر چهره و اجرای کمدی تکیه دارند، برخی سراغ تحلیل و روایت رفتهاند، برخی با پخش زنده و قاب استودیویی جلو آمدهاند و برخی هم به بستههای کوتاه و هایلایت بسنده کردهاند. اما اگر قرار باشد نمایش خانگی و بسترهای آنلاین در حوزه ورزش به جایگاهی پایدار برسند، باید از موجهای مقطعی عبور کنند و به طراحی قالبهای ماندگارتر فکر کنند.
جام جهانی برای پلتفرمها یک فرصت کوتاهمدت نیست؛ یک آزمایش بزرگ برای سنجش توان آنها در جذب مخاطب زنده، تولید محتوای روزانه و رقابت با رسانههای سنتی است.
حالا باید دید پس از پایان جام جهانی، این تجربهها فقط در حد همراهی مقطعی با یک رویداد بزرگ باقی میمانند یا میتوانند به نقطه شروعی برای جدیتر شدن برنامههای ورزشی در نمایش خانگی و پلتفرمهای آنلاین تبدیل شوند؛ حوزهای که اگر درست طراحی شود، میتواند فراتر از ایام جام جهانی هم برای پلتفرمها مخاطب، جریان و هویت تازه بسازد.
ارسال دیدگاه