هومن ظریف
بازگشت آندلس!
تهران (پانا) - پدرو سانچز، نخست وزیر اسپانیا روی حرف خود ایستاده است که گفته بود:« ما مخالف این جنگ هستیم زیرا غیرقانونی است».
اکنون اتریش هم، به صف منتقدان جنگ پیوسته. اما، اسپانیا چقدر بر مردم و دولت آمریکا تأثیر دارد؟
اسپانیاییها تاریخچه طولانی و پرباری در مهاجرت به قاره آمریکا دارند، اما در مقایسه با کشورهای بزرگ اروپایی که در قرون ۱۹ و ۲۰ موجهای عظیم مهاجرتی به آمریکا داشتند (مانند آلمان و ایرلند)، تعداد مهاجران اسپانیایی (متولدین اسپانیا) به ایالات متحده در مقایسه کلی، ممکن است کمتر باشد. اما تأثیر فرهنگی و تاریخی آنها، به خصوص در بخشهایی از جنوب غربی آمریکا، بسیار عمیق است.
از طرفی روابط اسپانیا و ایران از حدود ۴۰۰ سال پیش تا امروز ادامه داشته است.
پیوندهای فرهنگی و تاریخی میان اسپانیا و تمدن اسلامی، اندلس جایگاهی بیبدیل دارد. این سرزمین که از اوایل قرن هشتم میلادی تا اواخر قرن پانزدهم زیر نفوذ سیاسی و فرهنگی مسلمانان بود، به یکی از بزرگترین پلهای ارتباطی میان جهان اسلام و اروپا تبدیل شد. رویکرد اسپانیا در مطالعه و بازخوانی این دوره بیش از آنکه سیاسی باشد، بر پایه میراث مشترک، همنشینی فرهنگی و تأثیرات عمیق علمی و هنری شکل گرفته است.
در دوران اوج تمدن اندلس، شهرهایی مانند قرطبه، غرناطه و اشبیلیه به مراکز مهم علمی تبدیل شدند. کتابخانههای بزرگ، مدارس متعدد، و حضور اندیشمندان مسلمان، یهودی و مسیحی کنار هم، فضایی کمنظیر از تعامل و هماندیشی را رقم زد. ترجمه آثار یونانی، ایرانی و اسلامی به لاتین از طریق اندلس مسیر رشد علمی اروپا را هموار کرد. پزشکان، ریاضیدانان و فیلسوفان مسلمان در اندلس، همچون ابن رشد و زهراوی، نه تنها دانش جهان اسلام را به اروپا منتقل کردند، بلکه پایههای رنسانس را نیز تقویت کردند. این تبادل دانشی، تصویری پایدار و مثبت از میراث اسلامی در حافظه تاریخی اسپانیا بر جای گذاشته است.
موسیقی «فلامنکو»، حاصل مهاجرت زریاب ایرانی است از قرن چهارم هجری که به تفصیل در مستند « شهیدی عود آواز» به آن اشاره کردهام. این رگه زیبای موسیقی به عنوان یکی از شناختهشدهترین نمادهای فرهنگی اسپانیا، رگههایی از نغمهها و دستگاههای موسیقی مشرقزمین را همچنان با خود حفظ کرده است. این آمیزش فرهنگی باعث شده اسپانیا هویتی چندفرهنگی را بپذیرد و دوران اندلس را یکی از درخشانترین فصلهای تاریخ خود بداند.
مشت خالی ترامپ!
بیایید ببینیم اسپانیا، در رویکرد سیاسی منطقی خود، با توهمات دن کیشوت معاصر مالیخولیایی ما، چه کرده؟!
اول بیایید با نفوذ اسپانیا در امریکا آشنا شویم. زبان اسپانیایی یکی از زبانهای مهم در ایالات متحده است، به خصوص در ایالتهایی مانند کالیفرنیا، تگزاس، فلوریدا و نیومکزیکو که تاریخ طولانی از حضور اسپانیاییها دارند.
از طرفی کاتولیسیسم، که دین غالب در اسپانیا است، توسط استعمارگران اسپانیایی به آمریکا آورده شد و تأثیر زیادی بر فرهنگ و نهادهای مذهبی در مناطق جنوبی و غربی آمریکا داشته است.
به طور خلاصه، قرابت فرهنگی بین آمریکا و اسپانیا بیشتر در تاریخ مشترک استعماری، زبان اسپانیایی به عنوان یک زبان مهم در آمریکا، و تأثیرات مذهبی و معماری نمود پیدا میکند.
اما موسیقی، پیشانی فرهنگ اسپانیایی از کجا تأثیر گرفته؟
همانگونه که اشاره شد، مهاجرت زریاب به اسپانیا (اندلس) در قرن نهم میلادی، نقطه عطفی در تاریخ موسیقی غرب و به ویژه موسیقی اندلسی بود. زریاب، موسیقیدان، شاعر و دانشمند برجسته ایرانی، با سفر از بغداد به کوردوبا (پایتخت اندلس در آن زمان)، تحولات شگرفی را در موسیقی، مد و حتی سبک زندگی در این منطقه ایجاد کرد.
تأثیرات زریاب بر موسیقی اندلس:
تأسیس کنسرواتوار موسیقی: زریاب اولین کنسرواتوار موسیقی را در کوردوبا تأسیس کرد و شاگردان بسیاری را تربیت نمود. این اقدام باعث سازماندهی و انتقال دانش موسیقی به شکلی مدون شد.
نوآوری در سازها: او تغییراتی در ساز عود (که جد عود امروزی و گیتار غربی محسوب میشود) ایجاد کرد؛ از جمله افزودن یک سیم پنجم به آن. همچنین گفته میشود که او سازهایی مانند رباب را نیز به اندلس معرفی کرده است.
تنوع بخشیدن به رپرتوار موسیقی: زریاب سنتهای موسیقی شرقی (عربی، فارسی و یونانی) را با موسیقی محلی اندلس ترکیب کرد. او برای هر روز هفته، نوع خاصی از موسیقی را پیشنهاد میداد (مانند شاد برای جمعه، اندوهگین برای شنبه) که نشاندهنده درک عمیق او از تأثیر موسیقی بر روح و روان بود.
معرفی مفاهیم تئوریک موسیقی: او دانش تئوریک موسیقی، مانند فواصل موسیقیایی و هارمونی را که از شرق آموخته بود، به اندلس منتقل کرد و به غنای نظری موسیقی منطقه افزود.
تأثیر بر آواز و شعر: زریاب شیوه آواز خواندن را نیز متحول کرد و بر ارتباط عمیقتر بین شعر و موسیقی تأکید داشت. او همچنین به نوآوری در شعرخوانی و لحن آن پرداخت.
ترویج موسیقی در میان طبقات مختلف: موسیقی که پیش از زریاب بیشتر محدود به دربارها بود، با تلاشهای او به میان مردم نیز راه یافت و محبوبیت بیشتری پیدا کرد.
موسیقی اندلسی که حاصل این دوران است، ترکیبی غنی از تأثیرات موسیقی عربی، فارسی، بربری، یهودی و لاتین (موسیقی محلی شبهجزیره ایبری) است. این سبک موسیقی، به ویژه در قالب “نوبه” (Nuba) که مجموعهای از قطعات آوازی و سازی است، تأثیرات عمیقی بر موسیقی شمال آفریقا (مراکش، الجزایر، تونس) و همچنین موسیقی فلامنکو در اسپانیا گذاشته است.
در واقع، مهاجرت زریاب به اندلس، جرقهای بود که باعث شکوفایی یکی از غنیترین و تأثیرگذارترین دورههای موسیقی در تاریخ شد و میراث آن تا به امروز در موسیقی مناطق مختلف جهان باقی مانده است.
جمله پهپادی: زمانی که ایران و اسپانیا چه پیش از اسلام و چه بعد از اسلام، با یکدیگر، تعامل اصیلی داشتند، نیاکان ترامپ، قطعا آمریکا نبودند، چون آمریکا هنوز وجود خارجی نداشت. از بومیان آنجا ( سرخپوستان) بپرسید!
"Did Spain turn its back on America with the return of Andalusia?
When Iran and Spain, both before and after Islam, had genuine interactions with each other, Trump’s ancestors were certainly not in America, because America did not yet have a physical existence. Ask the indigenous people there (Native Americans)!"
جمله پایانی مطلب بالا به انگلیسی.
ارسال دیدگاه