تداوم شکایات بین المللی از تجاوز هوایی به فلک الافلاک، ارسال مستندات ثبت جهانی به یونسکو/ خسارت ۱۰۰ میلیارد تومانی تجاوز هوایی به فلک الافلاک

سیدسعید شاهرخی روز چهارشنبه در جریان بازدید از ادارات آسیب‌دیده از جنگ تحمیلی در خرم‌آباد اظهار کرد: روند ثبت جهانی قلعه فلک‌الافلاک طی سال‌های اخیر به‌صورت مستمر دنبال و پس از تکمیل مطالعات تخصصی، تمام مستندات مورد نیاز برای بررسی در کمیته‌های فنی یونسکو در بهمن‌ماه سال گذشته ارسال شده است.

وی با اشاره به جایگاه تاریخی این بنای ارزشمند افزود: قلعه فلک‌الافلاک یکی از برجسته‌ترین آثار تاریخی غرب کشور و نماد هویتی لرستان به شمار می‌رود که ثبت جهانی آن می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در معرفی تاریخ، فرهنگ و ظرفیت‌های گردشگری استان در سطح بین‌المللی داشته باشد.

استاندار لرستان با بیان اینکه پیش از این، محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است، گفت: یونسکو با ثبت این آثار، قدمت بسیار طولانی سکونت انسانی در منطقه را تأیید کرد و اکنون ثبت جهانی قلعه فلک‌الافلاک می‌تواند حلقه تکمیلی این پرونده ارزشمند باشد.

شاهرخی ادامه داد: مطالعات مربوط به ثبت جهانی خود بنای قلعه طی سال‌های گذشته در حال انجام بود و برخی الزامات فنی و مستندات علمی نیاز به تکمیل داشت که با همکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، پژوهشگران و متخصصان حوزه باستان‌شناسی و مرمت، این نواقص برطرف و پرونده نهایی تهیه شد.

وی افزود: مستندات ارسال‌شده شامل گزارش‌های تاریخی، معماری، نقشه‌های دقیق، برنامه‌های حفاظتی، طرح مدیریت پایدار، مستندات مربوط به اصالت و یکپارچگی اثر و همچنین برنامه‌های توسعه گردشگری پیرامون مجموعه است.

استاندار لرستان با اشاره به اهمیت این اثر در دوره‌های مختلف تاریخی اظهار کرد: قلعه فلک‌الافلاک به دلیل موقعیت راهبردی خود، در دوره‌های گوناگون کاربری‌های متفاوتی داشته و همواره یکی از مراکز مهم حکومتی و نظامی منطقه محسوب می‌شده است.

شاهرخی همچنین به آسیب وارد شده به محوطه پیرامونی قلعه در جریان حملات اخیر اشاره کرد و گفت: این مجموعه تاریخی در چند نقطه دچار خسارت شد که بلافاصله اقدامات لازم برای ارزیابی، ایمن‌سازی و آغاز مرمت انجام گرفت و موضوع از طریق مراجع بین‌المللی نیز پیگیری حقوقی شده است.

شاهرخی درباره محدوده پادگان سابق امام حسین(ع) در مجاورت قلعه نیز توضیح داد: این مجموعه پیش از حادثه تخلیه شده بود و اکنون عرصه آن تحویل اداره‌کل میراث فرهنگی شده است تا در قالب طرحی جامع به فضای فرهنگی، گردشگری و عمومی تبدیل شود.

وی افزود: بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، پس از ساماندهی و بازسازی، محیط پیرامونی قلعه به یک مجموعه شهری مناسب برای حضور گردشگران و استفاده شهروندان تبدیل خواهد شد و دسترسی عمومی به این عرصه افزایش می‌یابد.

استاندار لرستان با تأکید بر تداوم فعالیت‌های دستگاه میراث فرهنگی استان گفت: با وجود خسارت‌های وارد شده، این مجموعه در ساختمان جدید مستقر شده و تمامی مأموریت‌های خود را بدون وقفه دنبال می‌کند.

شاهرخی ثبت جهانی قلعه فلک‌الافلاک را فرصتی مهم برای توسعه استان دانست و افزود: این اقدام علاوه بر صیانت مؤثر از بنا، موجب افزایش جذب گردشگر داخلی و خارجی، رونق اقتصادی، ایجاد اشتغال و ارتقای جایگاه فرهنگی لرستان در سطح جهان خواهد شد.

وی ابراز امیدواری کرد با همکاری دولت، وزارت میراث فرهنگی و نهادهای بین‌المللی، پرونده این اثر تاریخی در سال جاری به نتیجه برسد و نام قلعه فلک‌الافلاک در فهرست میراث جهانی ثبت شود.

استاندار لرستان در پایان تأکید کرد: مدیریت استان با جدیت روند ثبت جهانی این اثر را تا حصول نتیجه نهایی پیگیری خواهد کرد.

خسارت ۱۰۰ میلیارد تومانی تجاوز هوایی به فلک الافلاک

مدیر میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی لرستان نیز گفت: تجاوز هوایی محور آمریکایی صهیونیستی به حریم و عرصه قلعه فلک‌الافلاک خرم‌آباد ۱۰۰ میلیارد تومان خسارت بر جای گذاشته و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به صورت رسمی شکایت این حملات را به یونسکو اعلام کرده است.

عطا حسن‌پور اظهار کرد: در جریان حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا به عرصه بلافصل قلعه تاریخی فلک‌الافلاک، متاسفانه علاوه بر ساختمان اداره کل میراث فرهنگی استان، بناهای واقع در ضلع شرقی و همچنین ضلع شمالی این قلعه تاریخی آسیب جدی دیده‌اند.

وی با بیان اینکه سازه اصلی و بدنه مرکزی قلعه فلک‌الافلاک سالم مانده است، افزود: با این حال، ۲ موزه باستان‌شناسی و مردم‌شناسی واقع در این مجموعه تاریخی نیز از جمله بخش‌هایی هستند که در این حملات مورد آسیب جدی قرار گرفته‌اند.

وی با اشاره به برآوردهای کارشناسی صورت‌گرفته تصریح کرد: بر اساس ارزیابی‌های اولیه کارشناسان، مجموع خسارت‌های وارده به این محوطه‌ها و بناهای تاریخی در استان لرستان حدود ۱۰۰ میلیارد تومان برآورد شده که این رقم به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اعلام شده است.

حسن‌پور در ادامه از پیگیری‌های حقوقی و بین‌المللی این پرونده خبر داد و گفت: وزارت میراث فرهنگی به صورت رسمی شکایت این حملات را به یونسکو اعلام کرده است.

وی بیان کرد: این اقدامات تجاوزکارانه در تضاد آشکار با منشورهای بین‌المللی، منشور لاهه، کنوانسیون‌های یونسکو و همچنین کنوانسیون سازمان ملل متحد است که حمایت از میراث فرهنگی در زمان درگیری‌ها را الزامی می‌داند.

وی در تشریح جزئیات آثار آسیب‌دیده در لرستان گفت: قلعه فلک‌الافلاک، تپه، باشگاه افسران، ساختمان دژبانی، هنگ، ساختمان سربازخانه شماره یک و سربازخانه شماره دو به طور کامل منهدم شده یا آسیب کلی دیده‌اند همچنین موزه باستان‌شناسی و مردم‌شناسی این مجموعه، برخی بناهای ضلع شرقی و شمالی قلعه مظفری الشتر و نیز بخش‌هایی از بافت تاریخی بروجرد در این حملات مورد آسیب جدی قرار گرفته‌اند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان با اشاره به ابعاد گسترده‌تر این حملات در سطح کشور اظهار داشت: در مجموع حملات اخیر، ۱۰۸ اثر تاریخی در ایران مورد آسیب جدی قرار گرفته‌اند.

حسن‌پور گفت: خوشبختانه سهم لرستان از این تعداد محدود است، اما با این حال آثار آسیب‌دیده در استان از اهمیت تاریخی و فرهنگی بسیار بالایی برخوردار هستند.

وی با تاکید بر لزوم پیگیری بین‌المللی این موضوع خاطرنشان کرد: این حملات نه تنها میراث فرهنگی ملموس لرستان و کشور را هدف قرار داده، بلکه نقض آشکار تمامی قواعد و کنوانسیون‌های بین‌المللی در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه محسوب می‌شود و انتظار می‌رود نهادهای بین‌المللی همچون یونسکو و سازمان ملل نسبت به این تجاوز صریح فرهنگی واکنش نشان دهند.

به گفته وی فلک الافلاک بنای عظیم آجری است که در دوره ساسانی روی تپه ‌ای باستانی در مرکز شهر خرم‌آباد ساخته و زیبایی و معماری شگفت‌ انگیز این قلعه موجب شده است از سوی بسیاری کارشناسان به ‌عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب بگیرد.

حسن پور افزود: این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیک، در قرن چهارم هجری قمری به‌ عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل‌ بویه درآمد و از قرن ششم هجری پس از ساخته ‌شدن شهر جدید خرم‌ آباد نیز به ‌نام این شهر معروف شد و احتمال می رود نام فلک الافلاک در دوره قاجار به آن اطلاق شده است.

وی تصریح کرد: محوطه باستانی قلعه حدود ۱۲۰ هزار مترمربع وسعت دارد و ارتفاع تپه با احتساب ارتفاع دیوارهای بنا از سطح خیابان های مجاور حدود ۴۰ متر است، بر اساس مدارک تصویری تا حدود ۱۰۰ سال پیش بارویی ۱۲ برجی در پیرامون بنای فعلی وجود داشته که اکنون آثار آن در محوطه شمال غربی قلعه، قابل مشاهده است.

وی گفت: این بنای کم ‌نظیر به شماره ۸۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده که از دهه های گذشته دغدغه بسیاری برای ثبت جهانی این اثر ارزشمند عنوان شده است و شاهکار معماری جهان در فهرست ثبت موقت جهانی قرار دارد.

استاندار لرستان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آسیب وارد شده به سازمان جهاد کشاورزی استان گفت این مجموعه نقش مهمی در تامین آذوقه و امنیت غذایی مردم دارد و هدف قرار گرفتن آن به معنای هدف قرار دادن سفره مردم است، اما با مدیریت مناسب، فعالیت‌ها بدون وقفه ادامه دارد.

وی با اطمینان بخشی به بهره‌برداران بخش کشاورزی و دامپروری تصریح کرد: هیچ‌گونه نگرانی در زمینه تامین نهاده‌های دامی، کالاهای اساسی و اقلام مورد نیاز مردم وجود ندارد و ذخایر کافی برای ماه‌های آینده در انبارهای استان موجود است.

شاهرخی افزود: روند توزیع کالاها به‌صورت عادی در حال انجام است و ثبات نسبی قیمت‌ها در سطح فروشگاه‌ها مشاهده می‌شود.

وی همچنین از رفتار مسوولانه شهروندان در پرهیز از خریدهای هیجانی قدردانی کرد و ادامه داد: همراهی مردم نقش مهمی در حفظ آرامش بازار داشته است.

وی تأکید کرد: برنامه‌های توسعه بخش کشاورزی و تامین امنیت غذایی استان با قدرت ادامه خواهد یافت و دستگاه‌های مرتبط موظف هستند بدون وقفه خدمات لازم را به مردم و تولیدکنندگان ارائه دهند.