احساس همدلی باعث شد «سقف» را بسازم

نشست خبری فیلم سینمایی «سقف» به کارگردانی ابراهیم امینی از آثار حاضر در چهل‌و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر شامگاه ۱۹ بهمن ماه با اجرای وحید رونقی در پردیس ملت برگزار شد.

ابراهیم امینی کارگردان، سعید خانی تهیه کننده و محمد حسام‌فر نویسنده این اثر در این نشست حضور داشتند.

سعید خانی در ابتدای این نشست گفت: کشته شدن هموطنان را تسلیت می‌گویم همینطور به خانواده زنده یاد جواد گنجی همکار خوبمان‌ تسلیت می‌گویم.

امینی هم گفت: به سهم خودم به همه کسانی که در این یک ماه اخیر از واقعه‌ آسیب دیدند تسلیت می‌گویم. از دوستانی که در سالن شماره یک فیلم را دیدند عذرخواهی می‌کنم چون کیفیت صدا و موسیقی خوب نبود. صدای موسیقی گوشخراش بود و دیالوگ‌ها مشخص نمی‌شد.

حسام‌فر هم مطرح کرد: معمولا این روزها همه هنرمندان اتفاقاتی را که رخ داده بررسی می‌کنند. ماجراها چندان طبیعی نیست نه اقتصاد، نه خشونت، این مشروعیت‌زدایی از نهادها اصلا طبیعی نیست مخصوصا جشنواره.

وی اضافه کرد: با روبوسی مشکلات و دودستگی حل نمی‌شود امیدوارم کمک کنیم یک ایده جمعی خلق شود و از این شرایط بیرون برویم و فردایی داشته باشیم که در آن تحقیر کمتری رخ دهد.

امینی در پاسخ به انتقاد از فیلمنامه اثر مطرح کرد: به قضاوت‌ها احترام می‌گذاریم. ما در انتظار و خلأ یک پروژه را تولید می‌کنیم بعد از آن خلأ بیرون می‌آییم و به اشتراک می‌گذاریم. این اولین اشتراک گذاری کار است طول می‌کشد به برآیندی از آرا برسیم.

وی درباره ساخت فیلم گفت: پیش از اینکه فراخوانی از سمت فارابی منتشر شود در روزهایی که در جنگ بودیم، دغدغه داشتم جنگ را ثبت کنم و این فیلم برایم ثبت واقعه بود. فکر می‌کردم در بازه مهمی به سر می‌بریم. پس از جنگ احساس همدلی و وحدت داشتیم و حس کردیم یک ملت هستیم احساس می‌کردم بعد از سال‌ها یک ملت هستیم و دوست داشتم آن را ثبت کنم. بعد فراخوان فارابی از راه رسید و در پیچینگ حاضر شدیم و سپس به سعید خانی تهیه‌کننده متصل شدیم و پروسه فیلم به شکل حرفه‌ای پیش رفت.

امینی درباره تفاوت فصل جنگ با آنچه در فیلم اتفاق افتاده است، بیان کرد: در ابتدای نوشتن سعی ما این بود که خرداد را بازسازی کنیم ولی وقتی کار پیش رفت دیدیم، نمی‌شود با طبیعت در افتاد چون پاییز فرا رسیده بود به همین دلیل از واقع‌گرایی دوری کردیم و میزان اخبار روزانه را در فیلمنامه کم کردیم تا وضعیت عمومی‌تر و قابل تعمیم باشد.

وی درباره ایده متفاوت این اثر با «چشم بادومی» توضیح داد: این ایده از خودمان شکل گرفت بعد وارد پروسه جذب سرمایه شد و سفارش از بیرون نبود. ممکن است به لحاظ شمایل و ژانر دو فیلم من متفاوت باشند. «چشم بادومی» بیشتر مناسب جشنواره‌ها بود و «سقف» به جریان سینمای بدنه نزدیک است و مخاطبان بیشتری خواهد داشت اما هر دو یک خط مشترک دارند مثلا مسأله خانواده در هر دو فیلم محوریت دارد. مسأله هویت هم در هر دو فیلم مشهود است.

حسام‌فر درباره کیفیت پایین فیلم‌نامه گفت: ما چنین تصوری نداریم‌. این فیلم فیلمنامه جمع و‌ جورتری نسبت به «چشم بادومی» دارد، اما موضوع «چشم بادومی» شاید جسورانه‌تر بود.

وی درباره حیوان آزاری گفت: صحنه‌ای نیست که حیوان را اذیت کرده باشیم چون نه قصدش را داشتیم نه مربی او می‌گذاشت.

امینی درباره توجه به نسل زد در هر دو اثرش بیان کرد: من دغدغه نوجوانان و جوانان را دارم با آنها معاشرت می‌کنم و سعی می‌کنم دنیای آنها را بفهمم. فکر می‌کنم فاصله‌ای بین ما و دهه هشتاد افتاده و دوست دارم این فاصله را پر کنم.‌ آنچه درباره این بچه‌ها متوجه شدم این است که کانسپت ذهنی آنها متفاوت است و هیچ زبان مشترکی با آنها نداریم.

این کارگردان مطرح کرد: احساس خوب با هم بودن و همدلی در دوران جنگ باعث شد این فیلم را بسازم. چیزی که الان شبیه به یک رویاست.

امینی اظهار کرد: ما سعی نداشتیم یک فیلم نمادگرا داشته باشیم اما نمی‌شود جلوی این را که کسی فکر کند فیلم نمادگرایانه است، گرفت. ما سعی کردیم فیلمی بسازیم که حال مخاطب را خوب کند.

امینی گفت: من نمی‌خواستم به طور مستقیم فیلمی درباره جنگ بسازم چون ممکن بود اتمسفری شکل بگیرد که بخشی از مخاطبان را از فیلم دور کند.

وی گفت: تحقیر تم فیلم ماست و احساسی است که در طول زندگی روزمره تجربه می‌کنیم. از روابط فردی گرفته تا روابط سیاسی و اجتماعی. مسأله تحقیر پر تکرار است سعی کردیم بد آموزی نداشته باشیم چون فیلم را برای خانواده‌ها ساختیم.

حسام فر گفت: امیدوارم این فیلم توسط مخاطبان دیده شود و با آن احساس همدلی کند. از هر جناح سیاسی که هستید بنشینید فکر کنید چه زمانی چند هزار تا کشته برای ما عادی و طبیعی شد؟ این طبیعی نیست! باید فکر کنیم از این چرخه تاریخی خارج شویم.