پانا گزارش میدهد؛
چرا در چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر خبری از کارگردانان زن نیست؟
تهران (پانا) - در حالیکه جشنواره فیلم فجر بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای سینمای ایران، سالهاست که با حضور چهرههای مختلف در عرصههای گوناگون فیلمسازی برگزار میشود، امسال نیز مانند سالهای گذشته، شاهد حضور اندک یا حتی عدم حضور کارگردانهای زن در بین آثار حاضر در جشنواره هستیم. این مسأله بار دیگر نشاندهنده کمبود توجه به زنان در عرصه کارگردانی است، در حالیکه ایران دارای کارگردانان زن برجسته و توانمند است. این مسأله پرسشهایی جدی را در رابطه با جایگاه زنان در سینمای ایران مطرح میکند.
چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر در آستانه برگزاری است و فهرست فیلمهای راهیافته به این رویداد بزرگ سینمایی منتشر شده است. طبق این فهرست، از مجموع ۳۳ فیلم حاضر در بخش رقابتی جشنواره، هیچ فیلمی به کارگردانی یک زن وجود ندارد. این در حالی است که سینمای ایران در چند دهه اخیر، کارگردانهای زن برجستهای را معرفی کرده است که آثارشان نه تنها در داخل کشور بلکه در سطح جهانی مورد توجه قرار گرفتهاند.
۱. واقعیتِ غیبت کارگردانهای زن
از ۳۳ فیلم حاضر در جشنواره فیلم فجر، هیچ یک از آنها متعلق به کارگردانان زن سینمای ایران نیست، این در حالی است که در سالهای اخیر کارگردانان زن ایرانی، در جشنوارههای بینالمللی موفقیتهای چشمگیری کسب کردهاند. بنابراین سوال این است که چرا سینمای ایران که در آن زنان بهطور جدی در نقشهای مختلف فعالیت دارند، در عرصه کارگردانی نسبت به مردان کمتر فعالیت دارند.
۲. چرا چنین مسألهای هنوز ادامه دارد؟
اگرچه دلیل دقیق این مسأله را نمیتوان بهطور قطعی بیان کرد، اما برخی عوامل میتوانند بهعنوان عوامل مؤثر در این پدیده مورد بررسی قرار گیرند. یکی از دلایل ممکن میتواند نگرشهای سنتی و فرهنگی جامعه باشد. علاوه بر این، ممکن است کمبود حمایتهای دولتی و بخش خصوصی از کارگردانان زن نیز نقش مهمی در این امر داشته باشد.
در چهل ودومین جشنواره فیلم فجر تنها انسیه شاهحسینی و در چهلوسومین جشنواره فیلم فجر تنها بهنوش صادقی به عنوان کارگردانان خانم در بین دیگر کارگردانان حاضر بودند اما امسال هیچ کارگردان خانمی در جشنواره حاضر نیست.
۳. آیا راهی برای تغییر وجود دارد؟
بدون شک حضور بیشتر زنان در عرصه کارگردانی و تولید فیلم، نه تنها بهعنوان یک اقدام برابرخواهانه بلکه بهعنوان یک ضرورت فرهنگی و هنری در سینمای ایران بهشمار میرود. سینمای ایران نیازمند نگاهی جدید و متنوع است، نگاهی که از دریچههای مختلف فرهنگی و جنسیتی به دنیای فیلمسازی نگاه کند. این امر میتواند در نهایت باعث ارتقای کیفی آثار سینمایی و توجه به مسائل مختلف اجتماعی شود.
در این میان، کارگردانان زن با ظرفیتها و دیدگاههای متفاوت خود، میتوانند بهعنوان یک نیروی حیاتی برای تحولی جدی در سینما عمل کنند. باید از سیاستگذاران جشنواره و سینماگران انتظار داشت که به این امر توجه کنند و حمایتهای بیشتری از کارگردانان زن انجام دهند تا سینمای ایران بهطور کامل و بهطور برابر از همه استعدادهای موجود بهرهبرداری کند.
۴. نتیجهگیری
حضور کارگردانان زن در جشنواره فیلم فجر، نهتنها یک حق است بلکه یک ضرورت است که میتواند در نهایت باعث تحول در سینمای ایران شود. مسأله غیبت این زنان در جشنواره فجر باید با نگاه جدیتری بررسی شود تا شاهد فرصتی برابر برای همگان در سینمای ایران باشیم. البته به گفته شاهسواری در نشست خبری جشنواره فیلم فجر امسال در بین ۱۲۲ فیلم رسیده به جشنواره فیلم فجر اثری از کارگردانان زن وجود نداشت که جای سوال دارد.
زیرا در رویدادهای گذشته فجر همواره زنان سینمای ایران نقشی تاثیرگذار داشتند و باید بار دیگر آنها خود را برای حضور در مهمترین جشنواره کشور آماده کنند.
فاطمه آبروش
ارسال دیدگاه