میلاد خورشید سامرا

آن حضرت عمر شریف خویش را در سخت‌ترین شرایط زندان و حصر سپری کردند، اما هرگز از هدایت امت اسلامی باز نایستادند.

حضرت امام حسن عسکری(ع) در سال ۲۳۲ هجری قمری در شهر مدینه منوره دیده به جهان گشودند. پدر بزرگوارشان امام هادی(ع) و مادر مکرمه‌شان بانوی گرامی «حدیث» یا «سوسن» بودند که از بانوان پرهیزگار و دانشمند عصر خویش به شمار می‌رفتند. ایشان در ۲۲ سالگی به مقام رفیع امامت نائل آمدند و دوران امامتشان با خلافت عباسیان هم‌زمان بود.

خلفای عباسی از نفوذ معنوی و جایگاه والای ائمه اطهار(ع) به شدت هراس داشتند و به همین دلیل آن حضرت را چندین بار به زندان‌های مختلف افکندند. جالب آنکه زندانبانان تحت تأثیر اخلاق کریمانه و عبادت خالصانه امام قرار می‌گرفتند. از جمله نقل شده است که یکی از زندانبانان گفت: «به خدا سوگند، او را در حال روزه می‌دیدم و شب‌ها تا صبح به عبادت ایستاده بود.»

از مهم‌ترین اقدامات آن حضرت، زمینه‌سازی برای غیبت امام زمان(عج) بود. ایشان با معرفی تدریجی امام دوازدهم و آماده‌سازی اذهان شیعیان، جامعه اسلامی را برای دوران غیبت آماده ساختند.

در همان شرایط دشوار، شبکه منظم وکلا و نمایندگان امام در شهرهای مختلف اسلامی فعال بودند. این شبکه که شامل نمایندگانی در بغداد، کوفه، قم، ری و دیگر شهرها می‌شد، پاسخگوی سوالات فکری، اعتقادی و شرعی مردم بودند و نامه‌های ایشان را به امام می‌رساندند.

امام حسن عسکری(ع) مبارزه قاطعانه‌ای با جریان‌های انحرافی به ویژه غالیان داشتند. غالیان کسانی بودند که درباره ائمه اطهار غلو می‌کردند و عقاید نادرست را ترویج می‌دادند. امام با قاطعیت در برابر آنان ایستاد و مرزهای اعتقادی تشیع را از انحرافات پاسداری نمود.

از سخنان گهربار آن حضرت است که فرمودند: «دانش، گنجینه‌ای است که کلید آن پرسش است.» این حدیث شریف بر اهمیت پرسشگری و تحقیق در مسیر علم‌آموزی تأکید دارد و نشان می‌دهد که اسلام چه اندازه به تفکر و تعقل اهمیت می‌دهد.

آن حضرت در میان مردم به اخلاق نیکو و رفتار کریمانه شهره بودند. با وجود تمام محدودیت‌ها و زندان‌های پیاپی، تا حد امکان به نیازمندان کمک می‌کردند و از جایگاه علمی والایی برخوردار بودند.

شاگردان و راویان بسیاری از محضر ایشان بهره بردند و احادیث ارزشمندی در زمینه‌های مختلف اعتقادی، اخلاقی و فقهی از ایشان به یادگار مانده است. مناظرات علمی متعددی نیز با پیروان دیگر مذاهب و ادیان از سوی ایشان انجام شد که نشان‌دهنده عمق دانش و تسلط همه‌جانبه آن حضرت بر علوم مختلف بود.

یکی دیگر از ابعاد مهم زندگی امام، آماده‌سازی شیعیان برای دوران غیبت کبری بود. ایشان با تربیت نایبان خاص و معرفی تدریجی موضوع غیبت، جامعه شیعه را برای روزهایی که امام را از نزدیک نمی‌بینند آماده می‌کردند.

سرانجام امام حسن عسکری(ع) در هشتم ربیع‌الاول سال ۲۶۰ هجری قمری، در ۲۸ سالگی به دستور معتمد عباسی مسموم شدند و به شهادت رسیدند. پیکر مطهرشان در شهر سامرا، در جوار مرقد پدر بزرگوارشان امام هادی(ع) به خاک سپرده شد.

غربت امام در سامرا، در میان زندان‌ها و حصرهای پیاپی، همواره دل شیعیان را به درد آورده است. امامی که در اوج جوانی بار سنگین امامت را به دوش کشید و با صبر و استقامت، مسیر هدایت را برای امت اسلامی روشن نگه داشت.

میلاد با سعادتت مبارک ای امام غریب سامرا، ای مهربان‌ترین امامی که تاریکی‌های زندان نتوانست نور هدایتگرت را خاموش کند.