پانا از هنرستانهایی که میتوانند صنعت پوشاک را نیرویابی کنند گزارش میدهد؛
خیاطی؛ مهارتی که میتواند از هنرستان تا بازار کار همراه دانشآموز باشد
از هنرستان تا بازار کار؛ چرا آموزش طراحی و دوخت اهمیت دارد؟
تهران (پانا) - رئیس اتحادیه خیاطان با تأکید بر اینکه آموزش خیاطی در هنرستانها نباید به یادگیری مباحث تئوری محدود شود، گفت: هنرجویان باید در کنار آموزش، دوخت و اجرای واقعی لباس را نیز تجربه کنند تا بتوانند همزمان با تحصیل یا پس از فارغالتحصیلی، مسیر ورود به بازار کار را آغاز کنند.
وقتی صحبت از هنرستان میشود، شاید نخستین تصویر، کلاسهای عملی و کارگاههایی باشد که دانشآموزان در آن به جای نشستن پشت نیمکت، بخشی از یک مهارت واقعی را تجربه میکنند.
در میان رشتههای هنرستانی، طراحی و دوخت از جمله رشتههایی است که میتواند آموزش مدرسه را به یک مهارت قابل استفاده در زندگی و بازار کار پیوند بزند؛ مهارتی که از طراحی و شناخت پارچه آغاز میشود و تا الگوسازی، برش، دوخت و تولید لباس ادامه پیدا میکند.
تحصیل در این رشته صرفاً به معنای یاد گرفتن خیاطی نیست. هنرجوی طراحی و دوخت با بخشی از فرآیند تولید پوشاک آشنا میشود و میتواند در مسیر آموزش خود، تواناییهایی مانند طراحی لباس، الگوسازی، دوخت، شناخت مواد اولیه و اجرای یک محصول را به دست آورد.
همین ویژگی باعث میشود آموزش در این رشته بیش از آنکه صرفاً تئوری باشد، بر تجربه و تمرین عملی تکیه داشته باشد.
مهارتی که میتواند به شغل تبدیل شود
یکی از مهمترین دلایل توجه به هنرستانها، فراهم کردن زمینه برای یادگیری مهارت در کنار تحصیلات رسمی است. رشته طراحی و دوخت نیز از این منظر ظرفیت قابل توجهی دارد؛ چراکه هنرجو میتواند آموختههای خود را در قالب تولید یک محصول واقعی به کار بگیرد.
این مسیر البته به معنای تضمین شغل پس از فارغالتحصیلی نیست، اما مهارتی که در این رشته به دست میآید میتواند زمینه فعالیت در کارگاههای تولید پوشاک، همکاری با واحدهای تولیدی، دوخت سفارشی یا حتی راهاندازی یک فعالیت کوچک شخصی را فراهم کند. در چنین شرایطی، هنرستان میتواند نقطه شروعی برای ورود تدریجی یک نوجوان به دنیای حرفهای باشد.
صنعت پوشاک؛ فراتر از یک چرخ خیاطی
اهمیت آموزش طراحی و دوخت زمانی بیشتر مشخص میشود که صنعت پوشاک را فقط به خیاطی محدود نکنیم. تولید یک لباس از مرحله ایده و طراحی تا انتخاب پارچه، الگوسازی، برش، دوخت، کنترل کیفیت و عرضه به بازار، مجموعهای از مهارتها را درگیر میکند.
بنابراین هنرستانهای این حوزه میتوانند بخشی از زنجیره تربیت نیروی انسانی مورد نیاز صنعت پوشاک باشند. هرچه آموزش هنرستانی به فناوریهای جدید، نیازهای واقعی تولید و روشهای نوین طراحی و دوخت نزدیکتر شود، فاصله میان آموزش و بازار کار نیز کمتر خواهد شد.
فرصتی برای پیوند هنر و اقتصاد
طراحی لباس در عین اینکه یک فعالیت هنری است، با اقتصاد و کسبوکار نیز ارتباط مستقیم دارد. یک هنرجو میتواند در جریان آموزش، علاوه بر مهارتهای فنی، با مفهوم تولید محصول و ارزش اقتصادی یک اثر آشنا شود.
این ویژگی، امکان شکلگیری نگاه کارآفرینانه را نیز افزایش میدهد؛ بهخصوص در شرایطی که فعالیتهای کوچک و سفارشمحور میتوانند با سرمایه اولیه محدودتر آغاز شوند. البته موفقیت در این مسیر به عواملی مانند کیفیت مهارت، شناخت بازار، مدیریت مالی، توانایی جذب مشتری و استمرار فعالیت بستگی دارد.
از هنرهای سنتی تا طراحی امروز
طراحی و دوخت تنها یک مهارت فنی نیست و میتواند با فرهنگ و هنر ایرانی نیز ارتباط پیدا کند. پارچهها، نقشها، دوختهای سنتی و پوششهای محلی ایران ظرفیتهایی هستند که میتوانند در آموزش و طراحی لباس مورد توجه قرار گیرند.
هنرستان میتواند بستری برای آشنایی نسل جدید با این میراث و در عین حال بازآفرینی آن در قالب طرحهای جدید باشد. به این ترتیب، آموزش طراحی و دوخت میتواند میان بخشی از میراث هنری گذشته و نیازهای پوشاک امروز ارتباط برقرار کند.
اما هنرستان خوب فقط با نام رشته ساخته نمیشود
در کنار همه این ظرفیتها، نباید از یک واقعیت مهم غافل شد؛ کیفیت آموزش طراحی و دوخت تا حد زیادی به امکانات و کیفیت آموزش عملی وابسته است.
کارگاه مناسب، تجهیزات کافی، مواد اولیه، ماشینآلات مورد نیاز، هنرآموزان توانمند و آشنایی با فناوریهای جدید از عواملی هستند که میتوانند تجربه تحصیل یک هنرجو را کاملاً تغییر دهند. همچنین ارتباط هنرستان با واحدهای تولیدی و شناخت نیازهای واقعی بازار میتواند به روزآمد شدن آموزش کمک کند.
اگر آموزش صرفاً به روشهای قدیمی محدود شود و دانشآموز فرصت کار عملی و مواجهه با نیازهای واقعی صنعت را پیدا نکند، فاصله میان مدرک و مهارت افزایش پیدا خواهد کرد.
انتخاب یک مسیر مهارتی
اهمیت هنرستانهای طراحی و دوخت را میتوان در یک نکته خلاصه کرد؛ این رشته میتواند آموزش مدرسه را به یک مهارت واقعی و قابل توسعه تبدیل کند. دانشآموز از همان دوره متوسطه با یک حرفه آشنا میشود و در ادامه میتواند مسیرهای مختلفی مانند ادامه تحصیل، ورود به بازار کار یا ایجاد کسبوکار شخصی را دنبال کند.
البته ارزش واقعی این مسیر زمانی آشکار میشود که آموزش هنرستان با نیازهای روز صنعت هماهنگ باشد و دانشآموز در کنار یادگیری مهارتهای سنتی، با فناوری، طراحی نوین و فضای واقعی کسبوکار نیز آشنا شود.
توجه به هنرستانهای طراحی و دوخت فقط توجه به یک رشته تحصیلی نیست؛ بلکه میتواند بخشی از نگاه گستردهتر به آموزش مهارتی، تربیت نیروی انسانی و آینده صنعت پوشاک کشور باشد. مسیری که اگر با آموزش باکیفیت و ارتباط واقعی با بازار همراه شود، میتواند یک مهارت مدرسهای را به یک توانایی حرفهای تبدیل کند.
هنرجویان از طریق اتحادیه به واحدهای صنفی معرفی شوند
اکبر صدقی؛ رئیس اتحادیه خیاطان در گفتوگو با پانا با اشاره به اهمیت آموزش رشتههای مرتبط با خیاطی و طراحی دوخت در هنرستانها اظهار کرد: «آموزش این رشتهها در هنرستانها اهمیت زیادی دارد، اما آموزش باید به گونهای باشد که هنرجویی که از هنرستان فارغالتحصیل میشود، علاوه بر دانش نظری، توانایی انجام کار عملی را نیز داشته باشد.»
وی افزود: «هنرجویان پس از آموزش در هنرستانها میتوانند از طریق اتحادیهها به واحدهای صنفی و کارگاههایی که دارای مجوز هستند معرفی شوند تا در محیط واقعی کار، مهارتهای خود را تکمیل کنند.»
صدقی تأکید کرد: «صرف اینکه یک هنرجو در هنرستان مطالبی را به صورت تئوری یاد بگیرد، برای ورود موفق به بازار کار کافی نیست. هنرجو باید کار را از نزدیک لمس کند و توانایی انجام عملی حرفه خود را به دست آورد.»
نیاز بازار کار به نیروی فنی
رئیس اتحادیه خیاطان با اشاره به نیاز فعلی بازار به نیروی ماهر در حوزه دوخت گفت: «در حال حاضر افراد زیادی به اتحادیه مراجعه میکنند و اعلام میکنند که به نیروی فنی و دوزنده نیاز دارند. این مسئله نشان میدهد که برای هنرجویان این رشته، در صورت برخورداری از مهارت عملی، ظرفیت مناسبی برای ورود به بازار کار وجود دارد.»
وی ادامه داد: «هنرجویان باید بتوانند در رشته تخصصی خود وارد بازار شوند و صرفاً به طراحی پشت کامپیوتر محدود نباشند. کسی که در رشته خیاطی تحصیل میکند، باید دوخت و اجرای طرح را نیز به صورت عملی یاد بگیرد.»
صدقی با تأکید بر اینکه «کار باید لمس شود»، افزود: «هنرجو باید با فرایند واقعی دوخت، از برش و آمادهسازی تا اجرای محصول نهایی، آشنا شود و صرفاً با جنبههای نظری یا طراحی این حرفه مواجه نباشد.»
امکان اشتغال همزمان با تحصیل
رئیس اتحادیه خیاطان درباره امکان ورود هنرجویان به بازار کار در زمان تحصیل نیز گفت: «در برخی رشتهها این امکان وجود دارد که دانشآموز در کنار تحصیل، وارد بازار کار شود و تجربه کسب کند.»
وی افزود: «در همین زمینه مذاکراتی با آموزش و پرورش شهر تهران انجام شده و قرار است با همکاری میان هنرستانها و اتحادیه، زمینه معرفی هنرجویان به واحدهای صنفی مورد اعتماد و دارای مجوز فراهم شود.»
صدقی اظهار کرد: «در صورت شکلگیری این همکاری، اتحادیه میتواند هنرجویان را به واحدهای مورد تأیید معرفی کند تا آنها همزمان با تحصیل، تجربه عملی به دست آورند و برای ورود جدیتر به بازار کار آماده شوند.»
آموزش دوخت؛ حلقه مفقوده مهارتآموزی
وی با تأکید بر ضرورت آموزش عملی دوخت در هنرستانهای این رشته گفت: «هنرجو باید در طول دوره تحصیل، به صورت واقعی با انواع دوخت و اجرای لباس آشنا شود.»
رئیس اتحادیه خیاطان توضیح داد: «مربی باید یک کار مشخص را در اختیار هنرجو قرار دهد و از او بخواهد آن را به صورت عملی اجرا کند؛ برای مثال هنرجو باید بتواند دوخت یک پیراهن، شلوار یا کت را تجربه کند.»
صدقی ادامه داد: «در حرفه خیاطی نیز تخصصهای مختلفی وجود دارد و افراد میتوانند در حوزههای مختلف مانند دوخت شلوار، کت، لباسهای مختلف و سایر زمینههای تخصصی فعالیت کنند. بنابراین آموزش هنرستانی باید به گونهای باشد که هنرجو در کنار آشنایی با کلیات، حداقل در یک زمینه مهارت عملی قابل اتکایی پیدا کند.»
مشکل سرمایه اولیه برای ورود به بازار
رئیس اتحادیه خیاطان یکی دیگر از موانع ورود هنرجویان به بازار کار را مسئله سرمایه اولیه دانست و گفت: «بسیاری از هنرجویان پس از یادگیری یک مهارت، برای ورود مستقل به بازار با مشکل تأمین سرمایه اولیه مواجه هستند.»
وی افزود: «اگر هنرجویی چند سال آموزش ببیند و پس از فارغالتحصیلی نتواند سرمایه لازم برای راهاندازی کار خود را تأمین کند، عملاً مسیر ورود او به بازار کار دشوار میشود. از سوی دیگر، هزینه نیروی کار و میزان مزدی که کارفرما میتواند پرداخت کند نیز همیشه با انتظارات و نیازهای یک هنرجوی تازهکار همخوانی ندارد.»
صدقی با اشاره به محدود بودن فرصتهای کار نیمهوقت در این حوزه گفت: «این مسئله بهویژه برای هنرجویانی که هنوز در حال تحصیل هستند اهمیت دارد و باید برای ایجاد فرصتهای کاری متناسب با شرایط آنها نیز فکری شود.»
ضرورت همکاری آموزش و پرورش و صنف
وی با تأکید بر ضرورت همکاری میان آموزش و پرورش و اتحادیههای صنفی خاطرنشان کرد: «برای حل این مسائل، میتوان میان اتحادیههای مرتبط تفاهمنامههایی منعقد کرد و با حمایت دولت، زمینه ورود هنرجویان به بازار کار را فراهم کرد.»
رئیس اتحادیه خیاطان گفت: «وقتی دانشآموزی برای یادگیری یک حرفه چند سال زمان میگذارد، باید سازوکاری وجود داشته باشد که بتواند پس از آموزش، مهارت خود را در محیط واقعی کار به کار بگیرد و مسیر اشتغال برای او هموار شود.»
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه