تأمین مالی تعهدی به جریان واقعی معاملات متصل است

کاوه صبایی، مشاور مدیرعامل و مدیر امور سازمان و برنامه‌ریزی راهبردی بانک تجارت در پنل و نشست تخصصی " اعتبار؛ موتور رشد فروش یا منشا ریسک که در حاشیه هشتمین نمایشگاه صنعت پخش برگزار شد؛ تصریح کرد: در مدل کلاسیک، بانک پس از اعتبارسنجی متقاضی، تسهیلات را در اختیار او قرار می‌دهد، اما ممکن است مشخص نباشد این منابع در ادامه در چه مسیری مصرف خواهد شد. ازاین‌رو، این مدل تأمین مالی می‌تواند با ریسک‌هایی برای سپرده‌گذار، دریافت‌کننده تسهیلات، بانک و حتی نهاد ناظر همراه باشد.

وی ادامه داد: در مقابل، تأمین مالی تعهدی پیش از پرداخت تسهیلات، بر شکل‌گیری یک تعامل تجاری واقعی میان خریدار و فروشنده استوار است. بانک در مرحله نخست، تعهدات موجود در معامله را تضمین می‌کند و در صورت نیاز، منابع مالی را در قالب‌هایی مانند پرداخت زودهنگام، تأمین مالی پلتفرمی یا سایر ابزارهای مرتبط در اختیار طرفین قرار می‌دهد.

صبایی با بیان اینکه در این مدل، تأمین مالی به جریان واقعی اقتصاد متصل است، اظهار کرد: بانک می‌داند منابعی که تأمین می‌کند، در حال تأمین مالی چه معامله‌ای است. در واقع، این مدل به سه ضلع اصلی معامله یعنی کالا، داده و پول متصل است و منابع در یک فضای ایزوله و جدا از جریان واقعی کسب‌وکار قرار نمی‌گیرد.

مشاور مدیرعامل بانک تجارت تأکید کرد: به همین دلیل، تأمین مالی تعهدی در مقایسه با مدل سنتی، شانس بیشتری برای مدیریت ریسک دارد. همچنین، ازی، شانس بیشتری برای مدیریت ریسک دارد. همچنین، ازاری و در بستر یک معامله واقعی انجام می‌شود، امکان انحراف منابع کاهش می‌یابد و آثار تورمی آن نیز تا حد امکان کنترل می‌شود.

وی درباره علت حرکت تدریجی بانک‌ها به سمت تأمین مالی تعهدی گفت: مدل کلاسیک تأمین مالی دیگر پاسخگوی همه نیازهای اقتصاد نیست. در این فرایند، تمامی طرف‌ها، از جمله سپرده‌گذار، دریافت‌کننده تسهیلات، بانک و نهاد ناظر، با چالش‌هایی مواجه هستند. سپرده‌گذار نسبت به نرخ سود دغدغه دارد، دریافت‌کننده تسهیلات با محدودیت‌های تأمین مالی روبه‌رو است و بانک و نهاد ناظر نیز باید ریسک‌ها و محدودیت‌های ترازنامه‌ای را مدیریت کنند.

صبایی افزود: تأمین مالی تعهدی با توجه به اتصال به جریان واقعی معاملات، استفاده از داده و امکان کنترل بهتر منابع، می‌تواند با شرایط جدید اقتصاد و نیازهای بازار تناسب بیشتری داشته باشد.

وی در ادامه به تجربه بانک تجارت در این زمینه اشاره کرد و گفت: در حال حاضر، حدود ۲۹۰ تا ۳۰۰ همت تأمین مالی در این فضا انجام شده است. این طرح با تمرکز بر حوزه کسب‌وکار و در قالب تأمین مالی پلتفرمی و با مشارکت «باروک» در حال اجراست.

به گفته مدیر امور سازمان و برنامه‌ریزی راهبردی بانک تجارت، در این فرایند حدود ۳۰۰ تأمین‌کننده و ۳۱ هزار کسب‌وکار درگیر شده‌اند و تأمین مالی آن‌ها در بستر معاملات واقعی انجام گرفته است.

وی خاطرنشان کرد: در این مدل، ابتدا تعهدات معامله تضمین و سپس تسهیلات به‌صورت کانالیزه پرداخت می‌شود. بنابراین، بانک همچنان تسهیلات پرداخت می‌کند، اما این پرداخت پس از تضمین معامله و در مسیر مشخص انجام می‌گیرد؛ موضوعی که ضمن افزایش شفافیت و عدالت اعتباری، امکان کنترل آثار تورمی و کاهش انحراف منابع را فراهم می‌کند.