صنعت دفاعی ایران، روایتی از یک مسیر تاریخی تا خوداتکایی ملی است

مریم مومیوند بیان کرد: «ایران در دوره‌های مختلف تاریخی، همواره برای حفظ امنیت و استقلال خود نیازمند توان دفاعی بوده است، اما صنعت دفاعی به معنای امروزی، مسیر متفاوتی را طی کرد و به‌تدریج از وابستگی به سمت ایجاد ظرفیت‌های داخلی حرکت کرده؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در سال‌های جنگ تحمیلی، اهمیت برخورداری از توانمندی‌های بومی بیش از گذشته آشکار شد و محدودیت‌ها و دشواری‌های آن دوران، در کنار نیازهای واقعی کشور، انگیزه‌ای برای تقویت دانش و توان داخلی ایجاد کرد که سبب نقش‌آفرینی مجموعه‌ای از متخصصان، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و صنایع کشور در این مسیر شد.»

مومیوند رابطه با تاثیر جنگ‌تحمیلی بر شتاب پیشرفت صنعت دفاعی کشورمان توضیح داد: «جنگ تحمیلی برای ایران تنها یک حادثه نظامی نبود بلکه آزمونی بزرگ برای توان علمی، صنعتی و مدیریتی کشور نیز به شمار می‌رفت؛ در آن سال‌ها، کشور با محدودیت‌های فراوانی روبه‌رو بود و همین شرایط، ضرورت استفاده از ظرفیت‌های داخلی را بیشتر کرد؛ متخصصان و نیروهای جوان کشور تلاش کردند نیازهایی را که پیش از آن از خارج تأمین می‌شد، تا حد امکان در داخل پاسخ دهند و این تجربه به‌تدریج نشان داد که دانش و نیروی انسانی می‌تواند در شرایط دشوار، مسیرهای تازه‌ای ایجاد کند؛ البته نباید فراموش کرد که این مسیر یک‌شبه طی نمی‌شود و حاصل سال‌ها تجربه، آزمون، یادگیری و تلاش بود؛ دیگر میراث آن دوره، شکل‌گیری اعتماد بیشتر به توان علمی و فنی نیروهای ایرانی بود؛ به همین دلیل، جنگ را می‌توان یکی از دوره‌های مهم در شکل‌گیری نگاه تازه جمهوری اسلامی ایران به توانمندی و خوداتکایی دفاعی دانست.»

ایشان در ادامه ضمن اشاره به نقش دانشگاه‌ها، دانشمندان و جوانان در این مسیر پیشرفت افزود: «در طول سال‌های گذشته، ارتباط میان مراکز علمی، دانشگاه‌ها، متخصصان و صنایع کشور اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ جوانان دانش‌آموخته وارد حوزه‌های مختلف علمی و فنی شدند و بخشی از توان علمی کشور را به نیازهای واقعی جامعه پیوند دادند که این موضوع نشان می‌دهد که پیشرفت دفاعی، پیش از آنکه به ابزار و تجهیزات وابسته باشد، به سرمایه انسانی وابسته است؛ دانشگاه برای کشور فقط محل آموزش نیست بلکه می‌تواند سرچشمه ایده‌هایی باشد که بعدها در صنعت به کار گرفته می‌شوند؛ از طرف دیگر، تجربه صنعت نیز می‌تواند نیازهای تازه‌ای را پیش روی پژوهشگران قرار دهد و این چرخه به رشد علمی کمک کند؛ بنابراین وقتی از صنعت دفاعی سخن می‌گوییم، در حقیقت درباره مجموعه‌ای از انسان‌ها، دانش، تجربه و همکاری‌ علمی صحبت می‌کنیم.»

وی در ادامه با اشاره به روند تغییر نگاه کشور از گذشته تا به امروز به این حوزه اذعان کرد: «یکی از مهم‌ترین تغییرات، عبور تدریجی از نگاه صرفاً مصرف‌کننده به نگاه تولیدکننده و دانش‌بنیان است؛ در گذشته، بخشی از نیازهای کشور از خارج تأمین می‌شد و وابستگی بیشتری به منابع خارجی وجود داشت، اما تجربه‌های تاریخی، به‌ویژه سال‌های پس از انقلاب و دوران جنگ، اهمیت ایجاد ظرفیت‌های داخلی را بیشتر آشکار کرد؛ البته خوداتکایی به معنای بی‌نیازی از جهان نیست بلکه به معنای برخورداری از توان تصمیم‌گیری و حل مسئله بر پایه ظرفیت‌های داخلی است؛ از این منظر، تاریخ صنعت دفاعی را می‌توان بخشی از تاریخ تلاش ایران برای تقویت استقلال علمی و صنعتی دانست.»

 مومیوند در پایان خاطرنشان کرد: «تاریخ، زمانی ارزشمند می‌شود که فقط گذشته را روایت نکند، بلکه چراغی برای فهم امروز و ساختن فردا باشد و امروز تاریخ صنعت دفاعی به ما نشان می‌دهد که بسیاری از پیشرفت‌ها از دل نیازها و دشواری‌ها شکل گرفته‌اند؛ این مسیر همچنین اهمیت دانش، کار گروهی، مسئولیت‌پذیری و اعتماد به توانایی‌های انسانی را یادآوری می‌کند؛ برای دانش‌آموز امروز، شاید مهم‌ترین پیام این باشد که هیچ پیشرفتی بدون یادگیری و تلاش مستمر به دست نمی‌آید و کشورها زمانی می‌توانند آینده خود را بهتر بسازند که برای علم، نیروی انسانی و تجربه‌های تاریخی خود ارزش قائل باشند؛ شاید زیباترین برداشت از این تاریخ این باشد که آینده یک کشور، از کلاس‌های درس و اندیشه‌های امروز دانش‌آموزان آغاز می‌شود.»