ماهیت فضاهای ورزشی: تربیت جسمانی، روانی، اجتماعی و رشد تحصیلی دانش آموزان است

جلسه برنامه ریزی، هم اندیشی و هماهنگی با مدیران فضاهای ورزشی منطقه چهاردانگه در جهت  ارتقای بهره‌وری، استفاده بهینه از ظرفیت اماکن ورزشی و توسعه فعالیت‌های ورزشی با حضور معاونت پرورشی و تربیت بدنی،  کارشناس تربیت بدنی و مدیران مجتمع های ورزشی در دفتر معاونت پرورشی - تربیت بدنی برگزار شد.

این نشست با هدف بررسی وضعیت موجود مدیریت مؤثر و بررسی وضعیت موجود اماکن ورزشی، شناسایی ظرفیت‌ها، ارائه راهکارهای عملیاتی، افزایش بهره‌وری و توسعه فعالیت‌های ورزشی منطقه تشکیل شد تا زمینه ارائه خدمات ورزشی با کیفیت تر به دانش آموزان و همکاران فرهنگی فراهم شود. 

حسین پوررحیمی در این جلسه، وضعیت کانون‌های ورزشی فعال، میزان فعالیت، ظرفیت‌ها و عملکرد فضاهای ورزشی را مورد بررسی و ارزیابی قرار داد و بیان کرد: درآمدهای حاصل از فعالیت اماکن ورزشی بررسی و تحلیل و راهکارهایی برای افزایش درآمد، رفع نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت ارائه شود. و بر ضرورت برنامه‌ریزی هدفمند، استفاده حداکثری از ظرفیت فضاهای ورزشی، توسعه و فعال‌سازی کانون‌های ورزشی و بهره‌گیری مطلوب از امکانات موجود تأکید کرد. 

پوررحیمی با اشاره به اینکه فضاهای ورزشی در مدارس، فراتر از یک حیاط آسفالت یا سالن بدنسازی صرف، حکم قلب تپنده حیات پویای تحصیلی را دارند، خاطر نشان کرد: در نظام تعلیم و تربیت، هدف تنها پرورش ذهن نیست بلکه تربیت جسمی سالم و روانی متعادل، نقشی کلیدی در موفقیت تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. با نگاهی به سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، درمی یابیم که تربیت بدنی نه یک ماده درسی حاشیه ای، بلکه بستری برای تحقق "حیات طیبه" و کشف استعدادهای نهفته است. اهمیت و کارکردهای فضاهای ورزشی، وجود زمین های استاندارد، سالن های سرپوشیده و تجهیزات ایمن در مدارس، کارکردهای چندگانه ای دارد. 

وی ادامه داد: در عصر دیجیتال و کم تحرکی، این فضاها اولین سد دفاعی در برابر چاقی، دیابت و اختلالات اسکلتی - عضلانی هستند. فضای سبز و باز ورزشی، محل تخلیه هیجانات مثبت، کاهش اضطراب امتحان و افزایش اعتمادبه نفس در دانش آموزان است. ورزش های گروهی مانند والیبال و بسکتبال، روحیه کار تیمی، انضباط، قانون پذیری و مدیریت شکست را به دانش آموزان می آموزد. بسیاری از قهرمانان ملی، اولین جرقه های استعداد خود را در زمین های خاکی یا سالن های ساده مدارس زدند.

معاون پرورشی - تربیت بدنی توصیه کرد: به جای ساخت زمین های تک رشته ای، فضاها را با کفپوش های استاندارد و تجهیزات سیار (قابل حمل) طراحی کنیم تا در یک فضا، چندین رشته ورزشی قابل اجرا باشد. استفاده از ظرفیت باشگاه های محلی، استخرها و مجموعه های ورزشی شهرداری در ساعات کم رفت و آمد، راهکاری هوشمندانه برای جبران کمبود فضای درون مدرسه ای است.جذب کمک های خیرین ورزشیار و اختصاص درصدی از اعتبارات شهرداری ها به پروژه های ورزشی مدارس، می تواند گره گشای معضلات مالی باشد.

وی افزود: سرمایه گذاری در فضاهای ورزشی آموزش و پرورش، سرمایه گذاری در امنیت ملی، سلامت عمومی و منزلت بین المللی ورزش ایران است. یک دانش آموز شاداب و پرتحرک، آینده ای روشن تر برای خانواده و جامعه رقم می زند. اگر امروز برای ساخت یک سالن ورزشی استاندارد در مدرسه ای محروم هزینه نکنیم، فردا باید هزینه های سنگین درمانی، آسیب های اجتماعی و عقب ماندگی ورزشی را بپردازیم. بیایید ورزش مدرسه ای را از یک "تفریح حاشیه ای" به "ضرورت راهبردی" تبدیل کنیم و زمین های ورزشی را به کلاس های درس اخلاق، شجاعت و سلامت بدل سازیم.

معاون پرورشی و تربیت بدنی، فضای ورزشی در مدارس را فراتر از یک محوطه ساده برای دویدن یا سالنی برای توپ بازی برشمرد و این فضاها را کلاسهای درس بی سقفی نامید که درس هایی چون تلاش، همدلی، شکست و پیروزی را به دانش آموزان می آموزند و تاکید کرد: این فضاها تنها محل رقابت نیستند بلکه کلاس درس «شهروندی» هستند که دانش آموز در این محیط، کار گروهی، پذیرش باخت، احترام به قانون و مدیریت هیجانات را می آموزد و نیمکت های کنار زمین، جایگاهی برای تعاملات اجتماعی و کاهش فشار روانی ناشی از ساعات درس نظری است. بودجه های محدود معمولاً صرف ساخت و ساز می شود و کمترین سهم به نگهداری و ایمنی می رسد. کفپوش های نامناسب، وسایل استاندارد نشده، نورپردازی ضعیف و نبود برانکارد یا جعبه کمک های اولیه، تهدیدی جدی برای سلامت دانش آموزان است. یک فضای ورزشی خوب، قبل از هر چیز باید اصول ارگونومی و استانداردهای ایمنی را رعایت کند.

پوررحیمی با اشاره به اینکه باز کردن درب فضاهای ورزشی مدارس پس از ساعت اداری برای استفاده عموم هم منبع درآمدی برای نگهداری فضا فراهم میکند و هم حس مالکیت جامعه را افزایش می‌دهد، توصیه کرد: میتوان حیاط ها را برای ورزشهای سنتی و بومی هر منطقه (مانند کشتی، طنابزنی یا هفتسنگ) استانداردسازی کرد که هم هزینه کمتری دارد و هم هویت فرهنگی را زنده نگه می‌دارد. آموزش و پرورش باید به موازات توسعه فضا، به فکر ارتقای دانش مربیان در حوزه آسیب شناسی و روانشناسی ورزشی باشد تا این فضاها به بهانه سلامتی، موجب آسیب دیدگی یا تحقیر دانش آموزان کم توان نشود. فضای ورزشی آموزش وپرورش سرمایه گذاری برای یک «نسل مقاوم» است. نگاه به آن نباید هزینه ای صرفاً جانبی باشد، بلکه باید به عنوان رکن اصلی تعلیم و تربیت دیده شود؛ جایی که شخصیت فردا در عرق و تلاش امروز ساخته می شود و اگر به درستی تجهیز و مدیریت شود، می تواند جایگاه مدارس را از «محل حفظیات خشک» به «کانون شادی و تحرک» تبدیل کند.

وی ورزش و فعالیت بدنی را بخش جدایی‌ناپذیر از فرآیند تعلیم و تربیت برشمرد و عنوان کرد: در نظام آموزش و پرورش، فضاهای ورزشی تنها یک مکان فیزیکی برای تخلیه انرژی دانش‌آموزان نیستند؛ بلکه بستری برای پرورش روحیه کار تیمی، نظم‌پذیری، رقابت سالم و سبک زندگی فعال به شمار می‌روند. از این رو، طراحی، تجهیز و نگهداری این فضاها باید در اولویت سیاست‌گذاری‌های آموزشی قرار گیرد. کارکردهای اصلی فضاهای ورزشی مدارس، شامل : حیاط مدرسه، سالن‌های ورزشی سرپوشیده، زمین‌های چمن و پیست‌های دوومیدانی، امکان فعالیت بدنی منظم را فراهم می‌کنند. تحقیقات نشان می‌دهد دانش‌آموزانی که در محیط‌های ورزشی مناسب فعالیت می‌کنند، از تمرکز بیشتر، استرس کمتر و نشاط بالاتری برخوردارند.

معاون پرورشی - تربیت بدنی  تصریح کرد: در زمین ورزش، دانش‌آموز مفهوم برد و باخت، احترام به حریف، رعایت قانون و همکاری گروهی را به‌ صورت عملی تجربه می‌کند. این مهارت‌ها در هیچ کلاس تئوری به این اندازه مؤثر منتقل نمی‌شوند. وجود فضاهای ورزشی استاندارد در مدارس مناطق کم‌برخوردار، فرصت برابر برای رشد استعدادهای ورزشی همه کودکان را فراهم می‌کند. در غیر این صورت، شکاف طبقاتی به عرصه ورزش نیز کشیده می‌شود.

وی افزود : با توجه به محدودیت زمین در برخی مناطق، احداث سالن‌های چندمنظوره که قابلیت تبدیل به زمین والیبال، بسکتبال، فوتسال و بدمینتون را دارند، بهره‌وری را افزایش می‌دهد. در ساعات غیرآموزشی، فضاهای ورزشی مدارس می‌توانند با دریافت هزینه اندک در اختیار باشگاه‌ها و اهالی محله قرار گیرند و درآمد حاصل صرف نگهداری همان فضاها شود. تمام فضاهای ورزشی باید استانداردهای ایمنی لازم را داشته باشند و برای دانش‌آموزان دارای معلولیت نیز مناسب‌سازی شوند تا هیچ دانش‌آموزی از فعالیت بدنی محروم نماند.

معاون پرورشی - تربیت بدنی بیان کرد: فضاهای ورزشی آموزش و پرورش، سرمایه‌گذاری بر روی سلامت نسل آینده است. مدرسه‌ای که زمین ورزش مناسب ندارد، در واقع یکی از مهم‌ترین ابزارهای تربیتی خود را از دست داده است. ارتقای این فضاها نه تنها به بهبود عملکرد تحصیلی و سلامت دانش‌آموزان کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ساز کشف استعدادهای ورزشی و افتخارآفرینی در میادین ملی و بین‌المللی خواهد بود. بنابراین، همه نهادهای مرتبط باید با همکاری یکدیگر، توسعه و بهسازی فضاهای ورزشی مدارس را به یک مطالبه عمومی تبدیل کنند.

پوررحیمی فضاهای ورزشی آموزش و پرورش را مجموعه‌ای از اماکن و زیرساخت‌هایی نامید  که برای فعالیت‌های بدنی، تربیت بدنی و ورزش دانش‌آموزان در مدارس و مراکز وابسته به وزارت آموزش و پرورش احداث شده‌اند. و خاطرنشان کرد: این فضاها شامل حیاط‌های مدرسه، سالن‌های ورزشی سرپوشیده، زمین‌های روباز فوتبال، والیبال، بسکتبال، هندبال، پیست‌های دوومیدانی و اتاق‌های بدنسازی می‌شوند. اهمیت این فضاها بر کسی پوشیده نیست. وجود محیط مناسب ورزشی در مدرسه باعث افزایش تحرک دانش‌آموزان، کاهش کم‌تحرکی و اضافه‌وزن، تقویت روحیه همکاری و کار گروهی، کاهش استرس و افزایش نشاط و شادابی می‌شود. همچنین درس تربیت بدنی بدون وجود فضای استاندارد و ایمن نمی‌تواند به اهداف آموزشی و پرورشی خود دست یابد.

وی در پایان افزود:  می‌توان گفت سرمایه‌گذاری در فضاهای ورزشی آموزش و پرورش، سرمایه‌گذاری برای سلامت جسمی و روانی نسل آینده است. هرچه مدارس از امکانات ورزشی مناسب‌تری برخوردار باشند، دانش‌آموزان سالم‌تر، بانشاط‌تر و موفق‌تری خواهیم داشت.