ادبیات و شعر در جامعه اسلامی سرچشمه‌ی هویت فرهنگی و زبانی ملّت است

سیما صحرائی در گفت‌و‌گو با پانا، ضمن تشریح شخصیت این شاعر بزرگ ایرانی اظهارکرد: « محتشم کاشانی فراتر از هر توصیفی است. شخصیتی عظیم که با گذر زمان گویی غباری از روی الماس لایه لایه  برخواسته باشد، با ارزش‌تر می‌شود. امروزه هر انسان ادب دوست و روشن ضمیری در جهان امروز نیست که او را نشناسد. چراکه کتاب دوازده بند مرثیه‌ای که در شرح واقعهٔ کربلا سروده است، راه زندگی و نوری است که راه و مسیر رسیدن به سعادت را نشان می‌دهد. امید است روزی برسد که بخشی مهم از تدریس در مدارس ایران به اثرات با ارزش محتشم کاشانی اختصاص یابد و تنها در هفته مراسمات شعرخوانی‌، کتاب ارزشمند ایشان را نخوانیم و ارزش واقعی زحمات آن را بیش‌ از پیش جلوه دهیم.»

دبیر ادبیات آموزشگاه مهلا، برجسته‌ترین ویژگی‌های موجود در شعر محتشم کاشانی را که نسبت به سایرین متمایز می‌سازد، زبان و موسیقی شعر معرفی‌کرد و افزود: «محتشم کاشانی از نظر زبان، یکی از استادان بی‌نظیر شعر فارسی در ایران بوده و است، لذا موسیقی کلام در شعرش بسیار لطیف و دارای وزن‌های دل‌نشین و ردیف‌های آهنگین است. واژه‌ها چنان کنار هم می‌نشینند که گوش را نوازش می‌دهند. همچنین چندلایگی در معنای اشعار نیز موجب جذاب شدن در نظر عاشقان زمینی و عارفان بلند مرتبه شده‌است. تقریباً تمام اشعار وی غزل‌ هستند و بیت‌های غزل او معمولاً استقلال معنایی دارند اما در کنار هم، انسجام درونی و هنری پیدا می‌کنند و پایانی حکیمانه ساخته می‌شود. البته اشعاری در زمینه رباعیات، مثنویات، قطعات و قصاید هم دارد.»

صحرائی ترویج ادبیات و شعر در جوامع اسلامی برای نسل نوجوان را مهم و ارزشمند برشمرد و بیان‌کرد: « نوجوان از طریق شعر، با مفاهیمی مانند محبت، عدالت، صبر، امید و پرهیزکاری آشنا می‌شود. همچنین شعر دینی و عرفانی، راهی برای درک زیبا از خدا و خلقت فراهم می‌کند. همچنین عامل تقویت تفکر و احساس مسئولیت است، لذا ادبیات با برانگیختن تفکر و احساس، ذهن نوجوان را پرورش می‌دهد و کمک می‌کند ذهن نوجوانان خلاق، پرسشگر و صاحب دیدگاه شود و به شناخت ارزش‌های انسانی و الهی و مسئولیت در برابر جامعه دعوت می‌کند.»

وی بی‌توجهی به شعر و ادبیات شعرای مشهور ایرانی از جمله محتشم کاشانی را، کم‌رنگ‌شدن آرمان‌ها در گفتار و رفتار اجتمایی دانست و در ادامه عنوان‌کرد: «بی‌توجهی به شعر، نسل‌های نوجوان را از ریشه‌های فرهنگی و معنوی خود جدا می‌‌کند و واژگان، مثل خاطرات و ارزش‌های تاریخی به تدریج دچار فراموشی می‌شوند. زبان و فرهنگ ما تحت تأثیر بی‌رویه‌ زبان‌ها و سبک‌های غیر بومی قرار می‌گیرد و اصالت  فرهنگی از بین می‌رود، چراکه وقتی شعر و ادبیات شاعرانی مثل محتشم کاشانی تضعیف شود، مردم قدرت تأمل، تفکر و تحلیل عمیق را به طور قابل توجهی از دست می‌دهند و دیگر با زبان زیبا و تصویرساز نمی‌اندیشند.»