«امیر دیپلماسی»؛ از میدان ۱۷ شهریور تا قرارگاه مقاومت

امیرعبداللهیان که از ۶–۷ سالگی پدر خود را از دست داده بود، تحصیلات خود را تا مقطع دکترای روابط بین‌الملل از دانشگاه تهران ادامه داد. تسلط او به زبان عربی و شناخت از جهان اسلام، مسیر او را از بسیاری از همتایانش جدا می‌کرد.

در کارنامه او سمت‌هایی چون سفارت ایران در بحرین، معاونت وزیر در امور عربی و آفریقایی و مدیرکلی خلیج فارس دیده می‌شود. او در دورانی که موضوع عراق در دستور کار قرار داشت، سرپرستی تیم مذاکره‌کننده ایران در نشست‌های سه‌جانبه با آمریکا را بر عهده داشت. بعدها به عنوان دستیار ویژه رئیس مجلس و مدیرکل امور بین‌الملل قوه مقننه فعالیت کرد.

امیرعبداللهیان در شهریور ۱۴۰۰ با ۲۷۰ رأی موافق نمایندگان به عنوان وزیر امور خارجه انتخاب شد. برخلاف اغلب وزرای خارجه پیش از خود که تمرکزشان بر غرب بود، او تمام تلاش خود را معطوف به همسایگان و جهان اسلام کرد. برخی کارشناسان او را «سنت‌شکن» توصیف کرده‌اند. رابطه نزدیک او با سردار قاسم سلیمانی به حدی بود که بارها گفته بود اگر سلیمانی نبود، صلح و امنیت در غرب آسیا برقرار نمی‌شد.

در دوره وزارت او و همزمان با عملیات طوفان‌الاقصی، رویکرد حمایتی ایران از غزه پررنگ‌تر از همیشه شد. او شخصاً پرونده محور مقاومت را دنبال می‌کرد و دیپلماسی قاطعی در مجامع بین‌المللی داشت.

روز حادثه، بالگرد حامل او و رئیس‌جمهور شهید، سید ابراهیم رئیسی، پس از مراسم افتتاح سد «قیز قلعه‌سی» در مرز ایران و آذربایجان، در منطقه ورزقان سقوط کرد. پیکر امیرعبداللهیان چند روز بعد در شهر ری و در جوار حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) به خاک سپرده شد.

رهبر معظم انقلاب در پیامی، امیرعبداللهیان را «مذاکره‌کننده‌ای قوی، باهوش و پایبند به اصول» توصیف کردند.