شوراها؛ تمرین مردمسالاری از دل گفتوگو تا عمل
شهریار(پانا)_ هشتم اردیبهشت، روز شوراها، یادآور حضور مؤثر مردم در اداره شهر و روستا و تجلی اراده جمعی برای ساختن آیندهای روشن است؛ نهادی که با تکیه بر مشورت، شفافیت و اعتماد عمومی میتواند مسیر توسعه محلی و حکمرانی مؤثر را هموار سازد. شوراها، زبان گویای مردم و آیینه مسئولیتپذیری اجتماعی در نظام جمهوری اسلامی هستند.
۸ اردیبهشت در تقویم جمهوری اسلامی ایران، روزی است برای یادآوری نقشی که مردم در سازندگی و تصمیمسازی کشور برعهده دارند؛ روز شوراها، یعنی روز مردمسالاری محلی، تمرین گفتوگو، خرد جمعی و پیوند مردم با ساختار تصمیمگیری در سطح شهر و روستا.
فلسفه شکلگیری شوراها، از ریشههای قرآنی و تأکید دین مبین اسلام بر «وَ شاوِرهُم فِی الأَمر» برمیخیزد. این نهاد مردمی، در واقع تجلی عینی همین آموزه است که هیچ جامعهای بدون تعامل، همفکری و اعتماد متقابل میان مردم و مسئولان نمیتواند مسیر توسعه پایدار را طی کند. شوراها، نماد تمرین دموکراسی در بُعد محلی هستند؛ جایی که شهروندان میآموزند مشارکت، فقط در صندوق رأی خلاصه نمیشود، بلکه در پیگیری مطالبات شهری، نظارت بر عملکرد مدیران و ایفای نقش در بهبود کیفیت زندگی متجلی میگردد.
امروز پس از گذشت بیش از دو دهه از فعالیت شوراهای اسلامی شهر و روستا، تجربه ارزشمندی از حضور مردم در عرصه تصمیمسازی رقم خورده است. شوراها در بسیاری از مناطق کشور توانستهاند زبان گویای مردم باشند؛ از ساماندهی فضاهای شهری و توسعه روستایی گرفته تا پیگیری خواستههای عمرانی، فرهنگی و اجتماعی محلی. در عین حال، این نهاد اجتماعی هنوز تا تحقق کامل اهداف خود، فاصله دارد؛ چراکه موفقیت شوراها، در گرو شفافیت، پاسخگویی، پرهیز از سیاسیکاری و تقویت روحیه کار جمعی است.
یکی از مهمترین کارکردهای شوراها، **تقویت سرمایه اجتماعی** است. وقتی مردم احساس کنند صدایشان شنیده میشود و تصمیمگیران در سطح شهر همزبان و همدل با آنان هستند، اعتماد عمومی افزایش مییابد. شوراها باید پل ارتباطی مستحکم میان مردم و مدیران اجرایی باشند؛ نه دیواری میان آنان. به تعبیر دیگر، شوراها نه فقط محل صدور مصوبات، بلکه مدرسهای برای پرورش شهروندان مسئول، اخلاقمدار و مطالبهگر هستند.
۸ اردیبهشت فرصتی است تا بار دیگر این پرسش بنیادین را مرور کنیم که شوراها تا چه اندازه توانستهاند به مأموریت اصلی خود یعنی «مردممحوری و عدالت در تصمیمگیریها» نزدیک شوند. امروز بیش از هر زمان دیگر، شوراها نیازمند بازتعریف جایگاه خود در مدیریت شهریاند؛ شوراهایی دانشمحور، نوآور، پاکدست و متعهد به منافع عمومی.
در عصر جدید، تحول دیجیتال و شفافیت اطلاعات، فرصتی طلایی برای شوراها فراهم کرده است تا با استفاده از فناوریهای نو، در مسیر «حکمرانی هوشمند» گام بردارند؛ شوراهایی که جلساتشان شفافتر، ارتباطشان با مردم گستردهتر و تصمیمهایشان مبتنی بر داده و تحلیل کارشناسی باشد.
در نهایت، روز شوراها را باید روز تأکید بر ارزش مشارکت دانست؛ مشارکتی که نه تنها زیربنای دموکراسی محلی است، بلکه سرمایهای ملی برای توسعه همهجانبه کشور به شمار میآید.
اگر شوراها نمایانگر اراده مردم باشند و در چارچوب قانون و اخلاق اجتماعی، مطالبهگر منافع عمومی باشند، بیشک میتوانند پایهگذار نسلی تازه از مدیران مردمی، صادق و کارآمد باشند؛ نسلی که توسعه را از دل گفتگو با مردم آغاز میکند.
امروز، شوراها میتوانند با **بازگشت به فلسفه اصلی خود، یعنی شورا بر پایه مشورت و عدالت،** بار دیگر در قامت یکی از مؤثرترین نهادهای اجتماعی ایران بدرخشند.
۸ اردیبهشت، یادآور آن است که خانهی مردم را جز به دست مردم نمیتوان ساخت.
ارسال دیدگاه