روایت نهاییشدن تفاهم ایران و آمریکا برای توقف جنگ؛ از آتشبس فوری تا امضای رسمی در ژنو
تهران (پانا) - پس از ماهها درگیری نظامی، تنشهای کمسابقه و مذاکرات فشرده پشت درهای بسته، سرانجام خبر نهایی شدن توافق میان ایران و ایالات متحده برای پایان جنگ منتشر شد؛ توافقی که به گفته مقامهای رسمی دو طرف، نقطه پایان عملیات نظامی در تمامی جبههها و آغاز مرحلهای تازه از مذاکرات سیاسی خواهد بود.
همزمان با اعلام نخستوزیر پاکستان درباره دستیابی تهران و واشنگتن به توافق صلح، دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران نیز تأیید کرد «یادداشت تفاهم اسلامآباد» برای پایان جنگ نهایی شده و از امشب جنگ و عملیات نظامی در همه جبههها متوقف میشود.
این تفاهم با میانجیگری پاکستان و قطر شکل گرفته و علاوه بر توقف فوری جنگ و رفع محاصره دریایی ایران، مسیر مذاکرات بعدی برای دستیابی به توافقی جامع را هموار میکند؛ توافقی که طبق اعلام رسمی، امضای آن روز جمعه در ژنو سوئیس انجام خواهد شد.
جزئیات «یادداشت تفاهم اسلامآباد»
در بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی آمده است که متن یادداشت تفاهم شامگاه ۲۴ خردادماه نهاییشده و بر اساس آن:
- جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان فوراً و بهصورت دائمی متوقف میشود.
- محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله و بهطور کامل پایان مییابد.
- امضای رسمی سند روز جمعه ۲۹ خرداد انجام خواهد شد.
- مذاکرات برای توافق نهایی، پس از اجرای تعهدات طرف مقابل آغاز میشود.
در جزئیاتی که از سوی پاکستان منتشر شده، بر لغو تحریمهای آمریکا علیه ایران تأکید شده و اعلام شده است از مجموع ۲۸ میلیارد دلار دارایی مسدودشده ایران، بین ۱۰ تا ۱۴ میلیارد دلار آزاد خواهد شد. همچنین تشکیل صندوق غرامت ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران، باقیماندن اورانیوم غنیشده و تأسیسات هستهای در داخل کشور، و مدیریت تنگه هرمز توسط ایران از دیگر موارد مطرحشده است.
روایت ۲۴ ساعت سرنوشتساز
یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده اعلام کرد پس از تصویب کلیات تفاهم در شورای عالی امنیت ملی، با ورود هیأت قطری مذاکرات برای حل موارد باقیمانده ادامه یافت. به گفته این منبع، حمله رژیم صهیونیستی به «ضاحیه» لبنان روند مذاکرات را تا آستانه توقف پیش برد و ایران در آستانه آغاز حملات گسترده قرار داشت. با این حال، با ورود مستقیم دونالد ترامپ و ارائه امتیازهایی جدید، مسیر مذاکرات تغییر کرد.
مهمترین تغییرات لحظه پایانی شامل لغو فوری محاصره دریایی (بهجای بازه ۳۰ روزه قبلی)، اعلام پایان جنگ در تمامی جبههها و تأکید بر احترام به تمامیت ارضی لبنان بوده است.
اختلاف بر سر زمان اعلام توافق/ تولد بیتولد
یک روزنامه آمریکایی گزارش داد ایران با اعطای فرصت نمادین به ترامپ برای نهاییشدن توافق در روز تولدش مخالفت کرده است. بر اساس این گزارش، تهران منتظر ماند تا پس از نیمهشب به وقت ایران توافق را نهایی کند تا با سالروز تولد رئیسجمهور آمریکا همزمان نشود. اختلاف زمانی هفتونیمساعته میان دو کشور در تعیین زمان اعلام توافق نقش داشت.
همچنین یک شبکه تلویزیونی بینالمللی گزارش داد ترامپ تمایل داشته توافق در روز یکشنبه و همزمان با تولد ۸۰ سالگیاش امضا شود.
دستور رفع محاصره تنگه هرمز
یک شبکه آمریکایی به نقل از مقامهای این کشور گزارش داد به نیروهای آمریکایی دستور داده شده در صورت امضای توافق، روز جمعه محاصره تنگه هرمز را لغو کنند. دونالد ترامپ نیز در پیامی در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد: «توافق با جمهوری اسلامی ایران اکنون کامل شده است.» وی از صدور دستور رفع فوری محاصره دریایی و بازگشایی تنگه هرمز بدون دریافت عوارض خبر داد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز اعلام کرد قصد دارد در مراسم رسمی امضای تفاهمنامه حضور داشته باشد.
واکنش پاکستان و قطر
نخستوزیر پاکستان اعلام کرد پس از مذاکرات فشرده، توافق صلح میان ایران و آمریکا حاصل شده و دو طرف بر توقف فوری و دائمی درگیریها در همه جبههها توافق کردهاند. وزیر امور خارجه پاکستان نیز این توافق را نتیجه تعامل دیپلماتیک پایدار دانست و تأکید کرد اسلامآباد از هر تلاشی برای تثبیت این تحول حمایت خواهد کرد.
نخستوزیر قطر نیز ضمن استقبال از این تفاهم، ابراز امیدواری کرد مذاکرات آتی با روحیهای مثبت و سازنده ادامه یابد و بر حمایت دوحه از ابتکارهای دیپلماتیک تأکید کرد.
بیانیه چهار کشور اروپایی
فرانسه، بریتانیا، آلمان و ایتالیا با صدور بیانیهای مشترک از این توافق استقبال کرده و آن را گامی مهم برای ثبات منطقهای و اقتصاد جهانی توصیف کردند.
در این بیانیه بر بازگشایی فوری تنگه هرمز و تضمین آزادی ناوبری تأکید شده و آمده است این کشورها آمادهاند در صورت برداشتن گامهای قابلراستیآزمایی از سوی ایران در خصوص برنامه هستهای، تحریمهای مرتبط را لغو کنند.
همچنین بر اهمیت حفظ ثبات و تمامیت ارضی لبنان و ادامه همکاری دیپلماتیک برای دستیابی به راهحل بلندمدت تأکید شده است.
دود سفید از کاخ سفید
همزمان با اعلام توافق، انتشار ویدئویی از برخاستن دود سفید از کاخ سفید توجه رسانهها را جلب کرد. برخی خبرنگاران آمریکایی این صحنه را نشانهای نمادین از دستیابی به توافق دانستند؛ اتفاقی که همزمان با اعلام رسمی «کامل شدن توافق» از سوی ترامپ منتشر شد.
با نهاییشدن «یادداشت تفاهم اسلامآباد»، جنگ و عملیات نظامی از نیمهشب گذشته متوقف شده و طرفین آماده میشوند تا روز جمعه در ژنو، سند رسمی این توافق را امضا کنند؛ توافقی که به گفته مقامها، میتواند سرآغاز مرحلهای تازه در روابط تهران و واشنگتن باشد.
ارسال دیدگاه