پیش‌شرط ایران برای مذاکرات منافع ملی کشور است/ آمریکا در روند دیپلماتیک جدیتی ندارد

اسماعیل بقایی در نشست خبری امروز (۳۱ فروردین‌ماه ۱۴۰۵) با تبریک ولادت حضرت معصومه، بیان کرد: روز دختر امسال به خاطر از دست رفتن جان عزیزانی که در تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا شهید شدند با داغی سنگین برای تمامی ایرانیان همراه بود.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: امروز می‌خواهم یاد کنم از ماکان نصیری، پسری که که هیچ قطعه‌ای از بدن کوچکش پیدا نشد که این جنایت در تاریخ با عنوان نماد و نمونه‌ای از جنایت علیه ایران، ثبت می‌شود.

بقایی در پاسخ به سوالی درخصوص دور‌ بعدی مذاکرات، بیان کرد: تاکنون در خصوص دور بعدی مذاکرات برنامه‌ای صورت نگرفته است. اما درباره اصل موضوع می‌توان گفت که باید بخشی از واقعیت پُر تناقض موجود را ببینیم که آمریکا همزمان با ادعای دیپلماسی، رفتارهایی خلاف جدیت در پیگیری روند دیپلماتیک را نشان می‌دهد. در چنین وضعیتی رفتار با گفتار سازگاری ندارد و صرفا بدگمانی به حق ایرانیان درخصوص قصد و نیست آمریکایی‌ها را تشدید می‌کند. ایران با درنظر گرفتن منافع ایران در این‌ مورد تصمیم خواهد گرفت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال خبرنگار پانا مبنی بر پیش‌شرط ایران برای مذاکرات احتمالی آتی، بیان کرد: پیش شرط و شرط ما برای مذاکرات موضوعی معقول است، مبنای ما منافع ملی ایران است و هیچ چیزی اضافه بر حقوق و منافع ملی ایران از طرف مقابل انتظار نداریم، ما با نقض آتش‌بس مواجه هستیم، در زمانی که قرار بود این وقفه صورت بگیرد، هم در لبنان و هم در محاصره دریایی ایران و هم در تعرض به کشتی ایرانی با بدعهدی طرف مقابل روبه‌رو هستیم. در چنین وضعیتی چگونه می‌شود به ادعای آمریکا در مذاکرات اطمینان کرد.

کشورهای اروپایی نمی‌توانند از حقوق بین‌الملل به عنوان یک ابزار دم‌دستی استفاده کنند

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا شما درخواست خانم کایاکالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برای احترام به حقوق بین‌الملل و بازگشایی تنگه هرمز را مسخره کردید؟»، گفت: ادبیات ما، ادبیات مسخره کردن نیست؛ ادبیات ما بسیار جدی و مستدل است. آن چیزی که ما در واکنش به درخواست مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ایران برای رعایت حقوق بین‌الملل و بازگشایی تنگه هرمز برجسته کردیم، جلب توجه آن‌ها به نقض‌های فاحش حقوق بین‌الملل بود که متأسفانه بسیاری از کشورهای اروپایی و خود اتحادیه اروپا مرتکب آن شدند.

وی ادامه داد: موضوع این است که شما نمی‌توانید از حقوق بین‌الملل به عنوان یک ابزار دم‌دستی استفاده کنید؛ هرجا که منافعتان اقتضا کرد، کشورهای دیگر را متهم به نقض حقوق بین‌الملل بکنید و هرجا که منافعتان اقتضا کرد، به راحتی نقض حقوق بین‌الملل را نادیده بگیرید یا خودتان در نقض آن همدست شوید.

بقائی افزود: در مورد اتحادیه اروپا، واقعاً عملکرد آن‌ها در این دو سه سال روشن است: موضعشان در قبال نسل‌کشی هولناک در غزه چه بود؟ موضعشان در قبال حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران چه بود؟ در قبال جنایات جنگی که آمریکا و رژیم صهیونیستی در ایران مرتکب شدند و جنایاتی که در لبنان مرتکب می‌شوند، این موارد چیست؟

وی خاطر نشان کرد: در رابطه با تنگه هرمز نیز، اتحادیه اروپا نمی‌تواند فقط به خاطر نگرانی از قیمت سوخت، ایران را شماتت کند، در حالی که می‌داند عامل و بانی این وضعیت آمریکا بوده است. بنابراین، درخواست ما از اتحادیه اروپا این است که بر اساس واقعیت‌ها نظر بدهد و موضع بگیرد، و نه صرفاً در راستای خشنودسازی آمریکا.

طرف مقابل مدام مواضع خود را تغییر می‌دهد و خواسته‌هایش را عوض می‌کند

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره پیشنهادات آمریکا و جزییات آن که در سفر عاصم منیر فرمانده ارتش آمریکا ارائه شده و پیشنهاد ۱۵ بندی جدید به آمریکایی‌ها از سوی ایران، گفت:  صورت مسئله را این‌گونه ببینید که پس از آنکه آمریکا در ابتدا یک طرح ۱۵ بندی ارائه کرد، ما پیشنهاد خود را در قالب ۱۰ بند به آن‌ها ارائه دادیم. بر اساس این موارد و ملاحظات و نقطه‌نظراتی که طرف مقابل داشت، در اسلام‌آباد مذاکرات مفصلی صورت گرفت. حاصل آن به‌نوعی به یک بسته تبدیل شد که در جریان سفر آقای عاصم منیر به تهران مورد بررسی قرار گرفت.

وی ادامه داد: طبیعی است که در روند مذاکراتی، هر دو طرف نقطه‌نظرات خود را بیان کنند و متناسب با پیشنهاد طرف مقابل، پیشنهاداتی ارائه دهند. اینکه از واژه «جدید» استفاده می‌شود، چندان دقیق نیست، زیرا مواضع ما بسیار روشن است. ما، برخلاف طرف مقابل که متأسفانه مدام مواضع خود را تغییر می‌دهد، خواسته‌هایش را عوض می‌کند و در سطح رسانه‌ها اظهارات متناقضی مطرح می‌کند که قطعاً کمکی به پیشبرد مذاکرات نمی‌کند، در روندهای مذاکراتی ثابت‌قدم بوده‌ایم.

هیچ‌گاه موضوع انتقال اورانیوم به‌عنوان یک گزینه از سوی ما مطرح نبوده است

سخنگوی وزارت در پاسخ به  پرسشی درباره خروج اورانیوم از داخل کشور  ، گفت: همانطور که  عرض کردم  خاک ایران برای ما مقدس و مهم است، اورانیوم غنی‌شده هم برای ما حائز اهمیت است. این بیانِ من بود که مطرح کردم. به نظر من هم جان ایرانی مقدس است و هم دارایی ایرانی. هر آنچه که محصول فکر و عرق جسم، روان و روح ایرانی است، برای ما ارزشمند و مقدس است. از این باب می‌توانیم بگوییم همان‌طور که جان ایرانیان برای ما ارزشمند و مقدس است، هر آنچه که به عنوان دارایی ایران محسوب می‌شود، برای ما به همان اندازه ارزشمند است و برای پاسداشت آن باید تلاش کنیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه  ادامه داد: بحث هسته‌ای و علم و دانشی که مبنای دستاوردهای هسته‌ای ایران بوده، یک نماد و نشانه‌ای است از تلاش و غیرت ایرانی برای فتح قله‌های علمی. این را ما از جایی وارد نکردیم. اگر ارزشمند نبود، دشمنان ما تا به این میزان برای گرفتن آن از دست ما جنایت مرتکب نمی‌شدند، حداقل دو جنگ راه نمی‌انداختند و تحریم‌های به زعم خودشان کشنده علیه ایران اعمال نمی‌کردند. قطعاً حفاظت از دستاوردهایمان چه در حوزه هسته‌ای و چه در حوزه صنعت و علم برای ما باید مهم باشد و برای آن هر کاری که لازم باشد انجام دهیم.

بقائی خاطرنشان کرد: اصلاً تصادفی ندانید که در این ۳۰، ۴۰ روز، یکی از اهداف اصلی دشمن، دانشگاه‌ها، مراکز علمی، دانش‌بنیان و صنعتی ما بود. این نشان می‌دهد که برای دشمن، توسعه، پیشرفت علمی و رفاه ایرانیان موضوعی است که قطعاً با آن مشکل دارند.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: این موضوع نه در این دوره از مذاکرات و نه در دوره‌های قبل مطرح بوده است. آنچه آمریکایی‌ها بیان کرده‌اند مربوط به ادعاها و طرح‌های خودشان است. همان‌طور که در مصاحبه قبلی نیز عرض کردم، هیچ‌گاه موضوع انتقال به‌عنوان یک گزینه از سوی ما مطرح نبوده است.

هر آنچه که در خلیج فارس و تنگه هرمز اتفاق می‌افتد، تنها دلیل و سبب آن اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به نگرانی‌های رسمی که از سوی وزارت امور خارجه هند درباره تیراندازی اخیر به سمت دو کشتی تجاری با پرچم این کشور اعلام شده، آیا می‌توانید توضیح دهید که این تیراندازی و این حادثه آیا از سوی نیروهای ایرانی بوده است یا خیر؟ همچنین ایران چگونه قصد دارد به درخواست هند، مبنی بر ارائه تضمین برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز، پاسخ دهد؟ ایران چه تضمینی در این خصوص ارائه می‌کند؟» گفت: اولاً، هر آنچه که در خلیج فارس و تنگه هرمز اتفاق می‌افتد، تنها دلیل و سبب آن اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است. تا قبل از ۲۸ فوریه، تنگه هرمز و کل خلیج فارس و دریای عمان ایمن و امن بود. بنابراین، جامعه بین‌المللی باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را به‌خاطر ناامن‌سازی تنگه هرمز و خلیج فارس پاسخگو کند. جامعه بین‌المللی باید مراقب باشد که جای خاطی و قربانی را جابه‌جا نکند، زیرا این امر صرفاً موضوع را پیچیده‌تر خواهد کرد. در رابطه با این حادثه‌ای که شما به آن اشاره کردید، مراجع صلاحیت‌دار ما مشغول بررسی هستند که آیا واقعاً این حادثه از سوی نیروهای ما بوده است یا خیر. این موضوع در دست بررسی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «توییت وزیر امور خارجه درباره بازگشایی تنگه هرمز با واکنش‌ها و حملاتی از سوی برخی گروه‌ها و رسانه‌ها مواجه شد. آیا این توییت با هماهنگی کامل شورای عالی امنیت ملی و مراجع نظامی منتشر شده بود؟ همچنین رئیس‌جمهور آمریکا و برخی رسانه‌های آمریکایی پس از انتشار این توییت، آن را به‌گونه‌ای تبیین کردند که بازگشایی هرمز به معنای تسلیم ایران در برابر آمریکا تلقی شد؛ نظر وزارت امور خارجه در این خصوص چیست؟» گفت:  اصولاً وزارت امور خارجه به‌عنوان دستگاه دیپلماسی، هیچ اقدامی را بدون هماهنگی با نهادهای بالادستی انجام نمی‌دهد. ما دیدگاه‌ها و نظرات کارشناسی خود را در همه مراحل با دقت بیان می‌کنیم، اما نهایتاً تصمیم‌گیری، به‌ویژه در موضوعاتی با این درجه از اهمیت، حتماً با هماهنگی مراجع صلاحیت‌دار کشور انجام می‌شود.

وی ادامه داد: برخورد صورت‌گرفته با این موضوع، تا حدی جای گلایه دارد. اینکه  توییت دولتمردی که به تناقض‌گویی و تفرقه‌انگیزی و سوءاستفاده از پویایی‌های داخلی جامعه ایران شهرت دارد، مبنای هجمه به دستگاه دیپلماسی قرار گیرد، تصور نمی‌کنم مورد تأیید هیچ عقل سلیمی باشد. همان‌طور که پیش‌تر نیز توضیح داده شد، توییت آقای دکتر عراقچی بخشی از تفاهمی بود که پس از اعلام آتش‌بس در لبنان حاصل شد. قرار بر این بود که جمهوری اسلامی ایران نیز تعهدات خود را در ارتباط با تنگه هرمز؛ تعهداتی که در ۱۹ فروردین نسبت به آن‌ها تأکید شده بود، اجرایی کند. این موضوع، یک تفاهم جدید نبود، بلکه اجرای تفاهمی بود که به دلیل نقض آتش‌بس در لبنان و عدم اجرای تعهدات از سوی آمریکا، به‌طور کامل محقق نشده بود.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه «استقرار نیروهای آمریکایی برای محاصره دریایی تا چه میزان فروش روزانه نفت ایران را تحت تأثیر قرار داده است؟» گفت: قاعدتاً در این خصوص وزارت نفت باید پاسخ دقیق بدهد، ولی آن چیزی که مشخص است این است که ما از همه امکانات و ظرفیت‌هایمان استفاده می‌کنیم تا بتوانیم فعالیت عادی صنعت نفتمان را ادامه دهیم و فروش نفتمان نیز ادامه پیدا کند. این موضوعی است که دوستان در وزارت نفت از همان روزی که جنگ شروع شد، با دقت پیگیر آن هستند و ان‌شاءالله آن را به بهترین نحو انجام می‌دهند.

از همه امکانات و ظرفیت‌هایمان استفاده می‌کنیم تا بتوانیم فعالیت عادی صنعت نفتمان را ادامه دهیم

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه «استقرار نیروهای آمریکایی برای محاصره دریایی تا چه میزان فروش روزانه نفت ایران را تحت تأثیر قرار داده است؟» گفت: قاعدتاً در این خصوص وزارت نفت باید پاسخ دقیق بدهد، ولی آن چیزی که مشخص است این است که ما از همه امکانات و ظرفیت‌هایمان استفاده می‌کنیم تا بتوانیم فعالیت عادی صنعت نفتمان را ادامه دهیم و فروش نفتمان نیز ادامه پیدا کند. این موضوعی است که دوستان در وزارت نفت از همان روزی که جنگ شروع شد، با دقت پیگیر آن هستند و ان‌شاءالله آن را به بهترین نحو انجام می‌دهند.