عربصادق، تحلیلگر مسائل سیاسی در گفتوگو با پانا؛
پیشرفت مذاکرات محتمل اما کند و مرحلهای است/ بدون فاصله گرفتن از مطالبات حداکثری توافقی شکل نمیگیرد
ایران با پیوند پرونده هستهای و توان دفاعی مخالف است
تهران (پانا) - یک تحلیلگر مسائل سیاسی با بیان اینکه آمریکا همزمان چند مطالبه را دنبال میکند، گفت: حفظ کانال غیرمستقیم از سوی ایران اقدامی آگاهانه برای کنترل روند مذاکرات و ممانعت از ورود مطالبات غیرهستهای است.
مهدی عربصادق، تحلیلگر مسائل سیاسی، در تشریح چرایی غیرمستقیم بودن مذاکرات اخیر ایران و آمریکا به میزبانی مسقط گفت: روند غیرمستقیم گفتوگوهای اخیر نه یک تاکتیک مقطعی، بلکه بازتاب عمق اختلافات و ضرورت کاهش اصطکاک سیاسی مستقیم است. در شرایطی که واشنگتن چهار محور اصلی شامل محدودیتهای موشکی، سطح غنیسازی، نقش منطقهای و رویکرد نسبت به اسرائیل را بهصورت همزمان پیگیری میکند، تهران با حفظ کانال غیرمستقیم، از عادیسازی این مطالبات فراتر از چارچوبهای بینالمللی جلوگیری میکند.
وی در ادامه با اشاره به طولانی بودن این دور از مذاکرات افزود: طولانیبودن این دور مذاکرات (۸ ساعت) نشان میدهد گفتوگوها از سطح کلیگوییهای سیاسی گذشته و وارد لایههای فنی پیچیده شدهاند. این امر موید آن است که طرفین با جدیت وارد جزئیات شدهاند، بدون آنکه الزاما به نقاط مشترک کلیدی دست یافته باشند.
عمان تنشزدای هوشمند مذاکرات است
این تحلیلگر مسائل سیاسی، نقش عمان در این مرحله را فراتر از یک میانجی سنتی دانست و گفت: نقش عمان را باید «تنشزدای هوشمند» توصیف کرد؛ بازیگری که با روابط متوازن خود تلاش دارد گفتوگوها را در فضایی کنترلشده و به دور از تنشهای رسانهای پیش ببرد.
عربصادق با اشاره به توصیف فضای مذاکرات بهعنوان «فضای خوب» اظهار داشت: این تعبیر به معنای حذف موقت ادبیات تهدیدآمیز آمریکا در موضوعات حساس است. واشنگتن ترجیح داده این موارد را در مرحله فعلی به گفتوگوهای غیرعلنی موکول کند.
«شروع خوب» یک سیگنال مدیریتی است نه نتیجه مذاکرات
وی درباره کاربرد عبارت «شروع خوب» که وزیر امور خارجه کشورمان عنوان کرده بود، نیز گفت: این عنوان بیش از آنکه توصیف نتیجه باشد، یک سیگنال مدیریتی است؛ پیامی به داخل مبنی بر پیشبرد مذاکرات از موضع اقتدار و پیامی به بیرون مبنی بر آمادگی ایران برای گفتوگوی سخت اما شرافتمندانه.
این تحلیلگر مسائل سیاسی در ادامه با تشریح خطوط قرمز ایران افزود: نگرانیهای ایران در این دور کاملا مشخص و مبتنی بر سه اصل بوده است: رفع عملی و قابل تایید تحریمها، عدم پیوند پرونده هستهای به توان دفاعی متعارف کشور و رد هرگونه تلاش برای تغییر سیاستهای منطقهای ایران از طریق فشار خارجی.
عربصادق تاکید کرد: حقوق مردم ایران در این مذاکرات تنها به حوزه اقتصادی محدود نمیشود؛ بلکه شامل حق دستیابی به فناوری صلحآمیز، حق تامین امنیت ملی و حق تعیین استراتژی منطقهای مستقل نیز هست.
بیاعتمادی تاریخی با تعهد کاغذی از بین نمیرود
وی با اشاره به سابقه بیاعتمادی میان دو طرف گفت: بیاعتمادی عمیق تاریخی تنها با اقدامات عملی و قابل راستیآزمایی قابل عبور است، نه با تعهدات کاغذی. تجربه گذشته نشان داده سیاست «تعهد روی میز، فشار در میدان» مانع شکلگیری اعتماد پایدار بوده است.
این تحلیلگر مسائل سیاسی درباره ارجاع برخی موضوعات به پایتختها توضیح داد: ارجاع تصمیمات به پایتختها نشاندهنده حساسیت و راهبردی بودن موضوعات است؛ بهویژه زمانی که بحثهایی مانند سطح غنیسازی و ملاحظات امنیت ملی مطرح میشود.
عربصادق افزود: در تهران، روند تصمیمگیری چندلایه و مبتنی بر توازن میان ملاحظات دیپلماتیک، امنیتی و اقتصادی است و همین امر موجب میشود مسیر مذاکرات غیرخطی و قابل تنظیم مجدد باشد.
وی با اشاره به چارچوب جدید گفتوگوها گفت: اصل محوری این چارچوب از نگاه تهران، تفکیک پرونده هستهای از سایر موضوعات بوده و همچنان باقی مانده است.
این تحلیلگر مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: اگرچه تمرکز مذاکرات بر موضوع هستهای است، اما طرف آمریکایی تلاش دارد بهصورت تدریجی موضوعات موشکی و منطقهای را وارد گفتوگو کند و مقاومت ایران در برابر این پیوندسازی، یکی از نقاط اختلاف اساسی است.
عربصادق در ادامه تصریح کرد: فرصت این چارچوب، کاهش فشار و گشایش فضای تعامل است و خطر آن، عادیسازی مطالبات فراتر از توافقهای بینالمللی؛ موضوعی که تنها با هوشمندی دیپلماتیک قابل مدیریت خواهد بود.
سیاست خارجی آمریکا تحت تاثیر فشارهای پنهان است
وی با تحلیل اظهارات اخیر مقامات افزود: با بررسی لحن سخنان مقامات ایرانی از جمله آقای عراقچی و همچنین اظهارات مقامات اروپایی و آسیایی، به نظر میرسد رویکرد واشنگتن مبتنی بر «آزمون و ارزیابی» باشد. سیاست خارجی آمریکا همواره تحت تاثیر فشارهای پنهان مانند نفوذ لابیها و ملاحظات داخلی است و همین واقعیت، دلیل رویکرد محتاطانه ایران در تعامل با واشنگتن به شمار میرود.
عربصادق در جمعبندی سناریوهای پیشرو گفت: محتملترین سناریو، پیشرفت کند و مرحلهای مذاکرات است. آزمون واقعی حسن نیت آمریکا در فاصله گرفتن از مطالبات حداکثری و بهویژه در حوزه لغو تحریمها مشخص خواهد شد؛ در غیر این صورت، گفتوگوها در بهترین حالت به مدیریت بحران محدود میشود.
پرویز پیکری
ارسال دیدگاه