نظام پرداخت باید مبتنی بر عملکرد و انصاف باشد

‌دکتر مسعود پزشکیان صبح امروز سه‌شنبه ۳۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ در نخستین همایش ملی «برنامه‌ریزی، بودجه‌ریزی و پرداخت مبتنی بر عملکرد» در سخنانی با تاکید بر اینکه باید درباره پرداخت مبتنی بر عملکرد افراد، فکر و کار اصولی انجام شود، اظهار داشت: موضوع جلسه امروز یکی از اساسی‌ترین و مهمترین کارها و اقداماتی است که باید در نظام اداری، مدیریتی، و تولیدی کشور روی آن فکر و بر‌اساس آن عمل کرد.

رئیس‌جمهور با اشاره به نامه حضرت علی علیه‌السلام به مالک اشتر در رابطه با پرداخت دِین افراد گفت: حضرت علی علیه‌السلام نیز در نامه‌ای که به مالک دارند تأکید می‌کنند هیچ‌وقت دِین کسی که تلاش می‌کند را با کسی که کاری انجام نمی‌دهد یکسان در نظر نگیرید چرا‌که اگر به شخصی که کاری انجام می‌دهد همانند کسی که کار نمی‌کند حقوقی بپردازید آن وقت انسان تلاش‌گر و توانمند به زهد و کناره‌گیری روی می‌آورد و افراد بیکار حریص‌تر می‌شوند.

دکتر پزشکیان با تأکید بر این اصل که هیچ منطقی، همسان و یکسان دیده شدن کار و تلاش افراد را نمی‌پذیرد، گفت: زمانی که در مجلس حضور داشتم با رئیس و مسئولان وقت سازمان استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه بحث می‌کردیم و به آن‌ها یادآور می‌شدیم که از نظر علمی قابل قبول نیست که حقوق افراد بر اساس یک اصل ثابت برای آن‌ها واریز شود. همچنین از نظر دینی و شرعی نیز آیات متعددی در رابطه با ارزش کار افراد مبتنی بر نتیجه و عملکرد وجود دارد و خداوند در قرآن می‌فرماید یک مثقال کار خوب و بد نیز بی‌پاداش و اجر نمی‌ماند. در دنیای پیشرفته امروز هم اعتقاد اصول مدیریتی در حوزه نظام و مسایل پرداخت‌ها مبتنی بر عملکرد است.

رئیس‌جمهور مدیران و کارکنان را به انجام کار هدفمند و برگزاری جلسات نتیجه‌بخش توصیه و تصریح کرد: نمی‌شود من مدیر و مسئول باشم و ۱۰ یا ۱۰۰ جلسه برگزار کنم، اما کاری انجام نگیرد. همه دعواها برای این است که کاری انجام بگیرد و به اهداف دست پیدا کنیم. به جلسه مزد و پاداش نمی‌دهند بلکه به نتیجه کارها پول و مزد می‌دهند. نتیجه کار است که در حقیقت قابل خریدن می‌‌باشد.

دکتر پزشکیان با اشاره به تجربه دوران مسئولیت در وزارت بهداشت و درمان، مشتری‌مداری و رضایت مراجعه‌کنندگان را یکی از اصول اساسی مدیریتی عنوان و خاطرنشان کرد: آن دوران می‌گفتم حقوق و پاداش را بر مبنای مشتری‌مداری پرداخت کنید. یعنی نظام پرداخت‌ها طوری باشد که بر اساس رضایت مشتری نسبت به خدماتی که دریافت کرده است شکل بگیرد. با این وجود حتی اگر کار مشتری و مراجعه‌کننده انجام شود، اما به دلیل شیوه برخورد ما ناراضی باشد این موضوع هم قابل قبول نیست؛ چراکه حضور ما در یک سازمان، اداره و واحدی برای خدمات‌رسانی به مراجعه‌کنندگان است. این یک اصل است که مشتری و مراجعه کننده از ارائه خدمات راضی باشد.

رئیس‌جمهور افزود: چنانچه به این مسئله توجه نشود بی‌شک دیگر مشتری به مجموعه یا اداره ما مراجعه نخواهد کرد و کارمان کساد می‌شود و از رونق می‌افتد. چرا در این سیستمی که خدمت می‌کنیم مشتری که می‌آید و از ما خدمات دریافت می‌کند ناراضی برمی‌گردد؟

دکتر پزشکیان در ادامه افزود: اگر قرار است مشتری ناراضی برگردد من اینجا چه می‌کنم؟ چرا کسی که وظیفه‌اش این است که خدمتی را به مراجعه‌کننده بده رفتار نادرستی دارد؟ رفتارهای ما روی یکدیگر اثرگذار است، اینکه ما فکر کنیم نوع رفتار ما بی‌اهمیت است قابل پذیرش نیست، چراکه ممکن است مراجعه‌کننده بعدی در اداره‌ای دیگر من باشم و همان عدم پاسخگویی و رفتار نادرستی که داشته‌ام به عنوان نتیجه کار به خودم بازگردد.

رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه در فرایند پاسخگویی، روند پرداخت و شیوه عملکرد و حتی هدف‌گذاری‌های‌مان مهم این است که بدانیم چه کاری را می‌خواهیم با مسئولیت‌پذیری انجام بدهیم، تصریح کرد: احساس بی‌مسئولیتی سیستم و جامعه را آرام آرام از هم می‌پاشد و با مشکل مواجه می‌کند. یک ساختار اداری بسیار عریض و طویلی داریم، اما وقتی از مراجعه‌کننده نظرسنجی می‌کنیم می‌بینیم از ما ناراضی هستند، ما که داریم وقت و عمرمان را می‌گذرانیم چرا به کسی که آمده و مراجعه می‌کند درست پاسخ ندهیم؟

دکتر پزشکیان در ادامه رفتارمحبت‌آمیز و مهرورزانه با مردم و مراجعان را از توصیه‌های اکید در سیره اهل بیت (ع) و آموزه‌های دینی عنوان و خاطرنشان کرد: حضرت علی (ع) در نامه‌اش به مالک اشتر می‌فرماید «خدمتی که می‌کنی با خوشحالی و با لذت برای مراجعه‌کننده انجام بده»، وقتی نمی‌توانی، یا نمی‌شود، یا قانون اجازه نمی‌دهد، با لحن خوش عذرخواهی کن و معذوریت در انجام کار را برایش توضیح بده. آیا زبان محبت‌آمیز در برابر مراجعه‌کنندگان هزینه‌ای بر آدم تحمیل می‌کند؟ خیر. او راضی می‌شود و می‌رود.

رئیس جمهور خدمت‌رسانی صادقانه و مسئولانه به تمامی آحاد جامعه را شاخصه مهم مسئولان و کارگزاران در نظام اسلامی دانست و گفت: اگر این رویکرد را در برابر یکدیگر داشته باشیم زمینه رفع تمام مشکلات و نارسایی‌ها در کشور فراهم خواهد شد. برای ما فرقی نمی‌کند مراجعه‌کننده ما از چه نژاد و قوم و مذهبی و اعتقاد و باور و ظاهری باشد، وظیفه ما پاسخگویی در قبال آن چیزی است که بخاطرش در آن جایگاه قرار داریم.

دکتر پزشکیان در ادامه مدیران و مسئولان سازمان‌ها، ادارات و دستگاه‌های اجرایی را به طراحی چارچوبی مدون در راستای پاسخگویی صحیح و رفتار محترمانه با مردم موظف کرد و گفت: بسیاری از افرادی که نزد شما می‌آیند کارکنان شما هستند و چنانچه مراجعه‌کننده و کارمند داخلی رضایت داشته باشد آنها هم می‌توانند به سایر ارکان جامعه خدمات‌رسانی مبتنی بر پاسخگویی درست و رفتار با محبت داشته باشند.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه برای بهبود رفتار سازمانی و بهینه کردن شرایط خدمت‌رسانی به جامعه ضرورت دارد فرایند پرداخت دستمزد و پاداش عادلانه باشد، تصریح کرد: باید عدالت در حق آن کارمندی که درست کار می‌کند نسبت به آنکه مسئولیت خود را انجام نمی‌دهد اصولی اجرا شود. منطق قرآن هم بر این اصل استوار است که به هر کسی عمل صالح انجام دهد، ده برابر پاداش داده می‌شود، متأسفانه در نظام اداری ما گاهاً افرادی که خوب کار می‌کنند مورد بی‌مهری قرار می‌گیرند و در مقابل افرادی که کار و وظایف خود را به درستی انجام نمی‌دهند، حقوق و پاداش مضاعفی دریافت می‌کنند.

دکتر پزشکیان افزود: میان کسی که تلاش می‌کند و با کسی که تلاش نمی‌کند، باید در پرداخت‌ها تغییر ایجاد کنیم و فراهم کردن زمینه‌های این تغییر مهم به عهده شما کارشناسان و مسئولان است.

رئیس‌جمهور در بخش دیگر سخنان خود با اشاره به دستورات آیات قرآن کریم مبنی بر ضرورت حفظ شأن و کرامت انسانی تصریح کرد: بر اساس آیات قرآن آنهایی در جهنم می‌سوزند که به فکر محرومین، یتیم‌ها، فقرا و گرفتارها نیستند. قرآن کتاب خواندن تنها نیست؛ قرآن کتاب عمل کردن است و خدا از ما نمی‌پذیرد که به فکر انسان‌های گرفتار نباشیم. مسلمانی به ادعا نیست، به عملکرد است. روز قیامت از اعمال ما سوال خواهد شد، بخاطر همین است که در تلاشیم به هر شکل ممکن در دولت و سایر بخش‌ها دغدغه‌های مردم را برطرف کنیم.

دکتر پزشکیان تاکید کرد: حل مشکل معیشت مردم در اولویت اقدامات و تصمیم‌های ما قرار دارد. شما نیز تلاش کنید تا بتوانیم با برنامه‌ریزی صحیح و بودجه ریزی اصولی، نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد را با چارچوب مناسب در کشور پیاده و اجرا کنیم. انتظار ندارم دفعتاً این کار اتفاق بیفتد و شدنی نیست، ولی با آموزش، گفت‌وگو و همراهی کردن می‌توانیم به سوی این هدف مهم حرکت کنیم.

رئیس‌جمهور با تاکید بر اینکه نظام پرداخت باید مبتنی بر عملکرد و انصاف باشد، تصریح کرد: حقوق انسانی همه افراد با هم برابر است اما نوع پرداخت حقوق و دستمزد باید مبتنی بر توانمندی و عملکرد افراد باشد.

دکتر پزشکیان اظهار داشت: لذت اینکه انسان بتواند، نگرانی و غم و آلام دیگران را مرتفع و درمان کند با هیچ چیزی قابل سنجش نیست و اگر این باور در ذهن کارمندان، مدیران و مسئولان در نظام اداری کشور نهادینه شود خدمت کردن نیز لذت‌بخش می‌شود.