تولیت آستان قدس رضوی:
تحقق وحدت اسلامی بیش از آنکه به مباحث نظری نیاز داشته باشد، به شجاعت در دفاع از حقیقت وابسته است
مشهد(پانا)- تولیت آستان قدس رضوی با تأکید بر اینکه موانع تحقق وحدت اسلامی تنها به اختلافات نظری میان مسلمانان محدود نمیشود، گفت: بسیاری از کسانی که حقیقت را میشناسند، به دلیل ترس از صاحبان قدرت، جریانهای افراطی یا فشار افکار عمومی از بیان آن خودداری میکنند؛ از این رو، تحقق وحدت نیازمند شجاعت، بصیرت و ایستادگی در برابر ظلم و جهل است.
حجتالاسلام احمد مروی، در آیین اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که در تالار قدس حرم مطهر رضوی(ع) و با حضور جمعی از اندیشمندان و مهمانان جهان اسلام برگزار شد، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، بر ضرورت تداوم مسیر وحدت اسلامی و ایستادگی در برابر جریانهای تفرقهافکن تأکید کرد.
تولیت آستان قدس رضوی، با اشاره به شرایط متفاوت برگزاری کنفرانس امسال، یاد و خاطره رهبر فقید جهان اسلام را گرامی داشت و اظهار کرد: در سالهای گذشته، برگزاری این اجتماع در ایام میلاد پیامبر اکرم(ص) فرصتی بود تا مهمانان کنفرانس وحدت اسلامی از نزدیک به محضر ایشان برسند و از سخنان و رهنمودهایشان بهرهمند شوند؛ اما امسال این مراسم در شرایطی برگزار میشود که فقدان آن شخصیت بزرگ، فضای این اجتماع را با اندوه و تأثر همراه کرده است.
مروی افزود: شایسته است یاد و خاطره این شهید بزرگوار در چنین اجتماعاتی زنده نگه داشته شود و از خداوند متعال مسئلت کنیم روح بلند او را در جوار پیامبر اکرم(ص) و اولیای الهی قرار دهد.
وحدت اسلامی؛ از اندیشه تا اقدام
تولیت آستان قدس رضوی در ادامه با بیان اینکه موضوع وحدت اسلامی طی دهههای گذشته از زوایای مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفته است، گفت: درباره مبانی قرآنی، روایی و تاریخی وحدت اسلامی سخنان و پژوهشهای فراوانی انجام شده و بسیاری از عالمان و مصلحان مسلمان در طول تاریخ برای کاهش اختلافات و نزدیک کردن امت اسلامی به یکدیگر تلاش کردهاند.
وی از شخصیتهایی همچون سیدجمالالدین اسدآبادی، شیخ محمد عبده، میرزای شیرازی و کاشفالغطاء به عنوان برخی از چهرههایی نام برد که در مسیر مقابله با تفرقه و تقویت همگرایی مسلمانان نقش داشتهاند.
مروی ادامه داد: این مسیر در دوران معاصر با حرکت امام خمینی(ره) وارد مرحله تازهای شد و پس از ایشان نیز رهبر معظم انقلاب اسلامی بر مسئله وحدت اسلامی تأکید ویژه داشتهاند.
وی اظهار کرد: در سالهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نیز امام خمینی(ره) در دوران حضور و تبعید در عراق، توجه ویژهای به مسئله وحدت مسلمانان داشتند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این موضوع به یکی از محورهای مهم گفتمان جمهوری اسلامی تبدیل شد.
وحدت؛ یکی از عوامل قدرت جهان اسلام
تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه آثار و نتایج وحدت اسلامی را نمیتوان در چند مورد محدود خلاصه کرد، گفت: اگر بخواهیم تمام آثار و برکات همگرایی مسلمانان را بررسی کنیم، فهرست بسیار طولانی خواهد شد؛ زیرا وحدت علاوه بر آثار اعتقادی و فرهنگی، در عرصههای سیاسی و اجتماعی نیز قدرتآفرین است.
مروی در ادامه با اشاره به جنگ اخیر و حمله دو کشور متخاصم به ایران اسلامی، آن را نمونهای از اهمیت همبستگی و انسجام دانست و اظهار کرد: در این جنگ، دشمنان با وجود برخورداری از امکانات و ظرفیتهای مختلف، نتوانستند به اهدافی که دنبال میکردند دست پیدا کنند.
وی افزود: هرچند خسارتهای واردشده قابل انکار نیست و آسیبهایی به کشور وارد شد، اما دشمن نتوانست نتیجهای متناسب با اهداف و ادعاهای خود به دست آورد و این مسئله نشاندهنده اهمیت انسجام و وحدت در برابر تهدیدهای خارجی است.
چرا با وجود تأکید قرآن، وحدت محقق نمیشود؟
تولیت آستان قدس رضوی یکی از مهمترین پرسشها درباره وضعیت جهان اسلام را مطرح کرد و گفت: با وجود تأکیدهای فراوان قرآن کریم و پیامبر اکرم(ص) بر وحدت و پرهیز از تفرقه، این سؤال همچنان مطرح است که چرا جهان اسلام هنوز با اختلافات و شکافهای فراوان مواجه است.
وی افزود: آیا دلیل این وضعیت آن است که حاکمان، علما و اندیشمندان کشورهای اسلامی هنوز از نظر نظری به ضرورت وحدت نرسیدهاند؟ یا اینکه عوامل دیگری مانع تحقق این آرمان شده است؟
مروی با بیان اینکه پاسخ این پرسش را نمیتوان صرفاً در ضعف مباحث نظری جستوجو کرد، اظهار کرد: مراجعه به قرآن نشان میدهد که در بسیاری از موارد، مسئله اصلی ناآگاهی از حقیقت نیست؛ بلکه انسان ممکن است حقیقت را بشناسد اما به دلایل مختلف از پذیرش یا بیان آن خودداری کند.
شناخت حقیقت همیشه به معنای پذیرش آن نیست
وی برای تبیین این موضوع به آیه الَّذینَ آتَیناهُمُ الکِتابَ یَعرِفونَهُ کَما یَعرِفونَ أَبنَاءَهُم اشاره کرد و گفت: قرآن درباره گروهی از اهل کتاب میفرماید آنها پیامبر اسلام(ص) را همانند فرزندان خود میشناختند.
تولیت آستان قدس رضوی ادامه داد: نکته قابل توجه در این آیه استفاده از واژه یعرفون است و این تعبیر نشان میدهد که بحث صرفاً درباره یک شناخت ذهنی و نظری نیست، بلکه از نوعی شناخت روشن و قابل تشخیص سخن گفته میشود.
مروی افزود: بر اساس این آیه، مشکل این افراد آن نبود که پیامبر اکرم(ص) را نمیشناختند یا حقانیت او برایشان مبهم بود؛ بلکه با وجود شناخت، از پذیرش حقیقت خودداری کردند.
وی تأکید کرد: این مسئله را نمیتوان فقط به علمای یهود و مسیحیت محدود کرد. هر انسان صاحب فکر و اندیشهای ممکن است در شرایطی حقیقت را بشناسد اما به دلیل ملاحظات مختلف، از بیان یا پذیرش آن خودداری کند.
ریشه بخشی از تفرقه؛ کتمان حقیقت
تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه شناخت حقیقت به تنهایی برای اصلاح جامعه کافی نیست، اظهار کرد: اگر کسی حقیقت را بشناسد اما از بیان آن خودداری کند، دانستن او به تنهایی مشکلی را حل نخواهد کرد.
وی ادامه داد: بخشی از مشکلات موجود در مسیر وحدت اسلامی، نه از ناآگاهی، بلکه از کتمان حقیقت و فقدان شجاعت برای بیان آن ناشی میشود.
مروی گفت: ممکن است فردی به لحاظ علمی به یک واقعیت رسیده باشد، اما در مقام عمل به دلیل ترس از واکنش دیگران، حفظ موقعیت، نگرانی از دست دادن جایگاه اجتماعی یا فشار جریانهای مختلف، از بیان آن خودداری کند.
وی افزود: از این منظر، برای تحقق وحدت اسلامی علاوه بر دانش و استدلال، به انسانهایی نیاز داریم که در مقام عمل نیز شجاعت ایستادن پای حقیقت را داشته باشند.
لا یخشون إلا الله؛ معیار یک مبلغ واقعی
تولیت آستان قدس رضوی با استناد به آیه الَّذینَ یُبَلِّغونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَیَخشَونَهُ وَلا یَخشَونَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ گفت: رساندن پیام الهی، وظیفهای نیست که تنها با دانش و آگاهی انجام شود؛ بلکه شجاعت و شهامت نیز لازمه آن است.
مروی ادامه داد: کسی که میخواهد رسالت دینی خود را به درستی انجام دهد، باید بتواند در برابر قدرتهای ظالم، جریانهای باطل و حتی فشار افراد ناآگاه و متعصب ایستادگی کند.
وی تصریح کرد: گاهی مقابله با یک حکومت ستمگر، با وجود همه دشواریهایش، از مقابله با جریانهای جاهل و متعصب آسانتر است؛ زیرا انسان میداند با چه نیرویی مواجه است، اما فشار اجتماعی و حمله افراد مدعی دین میتواند انسان را از نظر روحی و اجتماعی تحت فشار قرار دهد.
ایستادگی در برابر جاهلان، آزمون دشوار شجاعت
مروی با اشاره به اینکه برخی افراد در طول تاریخ برای دفاع از باورهای خود جانشان را نیز فدا کردهاند، اظهار کرد: در مواردی انسان حاضر است جان خود را در راه عقیده فدا کند، اما زمانی که پای آبرو، اعتبار و جایگاه اجتماعی به میان میآید، ممکن است دچار تردید شود.
وی افزود: بسیاری از افراد در برابر ظلم ایستادگی کردهاند، اما زمانی که با فشار افکار عمومی یا مخالفت جریانهای متحجر و متعصب مواجه شدهاند، از ادامه مسیر عقبنشینی کردهاند.
تولیت آستان قدس رضوی تأکید کرد: شجاعت واقعی آن است که انسان در برابر ظلم، جهل و انحراف، تنها معیار حق را در نظر بگیرد و از غیر خدا هراس نداشته باشد.
شجاعت شهید بزرگوار در برابر استبداد و تحجر
وی به ویژگیهای شخصیتی شهید مورد اشاره پرداخت و شجاعت را یکی از برجستهترین ویژگیهای او دانست و گفت: این شهید بزرگوار نه تنها در برابر حکومت طاغوت و قدرتهای خارجی ایستادگی کرد، بلکه در برابر جریانهای متحجر و افرادی که برداشت محدود خود از دین را معیار قضاوت درباره دیگران قرار میدادند نیز عقبنشینی نکرد.
مروی افزود: یکی از نمونههای این روحیه، اقدام او در دوران جوانی و طلبگی در مشهد بود؛ زمانی که کتاب سید قطب را ترجمه کرد و این اقدام با واکنشها و مخالفتهایی از سوی برخی جریانهای متحجر مواجه شد.
وی ادامه داد: فشارهایی که در چنین شرایطی بر یک عالم دینی وارد میشود، تنها از سوی قدرت سیاسی نیست؛ گاهی مخالفت و حمله اجتماعی از سوی افرادی که خود را متولی فهم دین میدانند، بسیار سنگینتر است.
آبرو گاهی از جان سختتر است
تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به دشواری ایستادگی در برابر فشار اجتماعی گفت: بسیاری از انسانها برای دین و اعتقادات خود حاضر به فدا کردن جان بودهاند، اما حفظ شجاعت در شرایطی که آبرو و اعتبار انسان در معرض آسیب قرار میگیرد، آزمون دشوارتری است.
وی تصریح کرد: آنچه در چنین شرایطی اهمیت پیدا میکند، این است که انسان معیار خود را رضایت خداوند قرار دهد و نه نگاه مردم، موقعیت اجتماعی یا قضاوت جریانهای مختلف.
مروی گفت: شهید بزرگوار نیز در چنین موقعیتهایی از مسیر خود عقبنشینی نکرد و در برابر هم قدرتهای استکباری و هم جریانهای متعصب و جاهل ایستاد.
ایستادگی در برابر استکبار؛ فراتر از یک موضع سیاسی
وی با اشاره به عملکرد این شهید در برابر آمریکا و نظام سلطه، اظهار کرد: یکی از آثار مهم ایستادگی او، شکستن هیمنه و ابهت آمریکا بود؛ مسئلهای که آثار آن به مرور در تحولات منطقه و جهان آشکار خواهد شد.
تولیت آستان قدس رضوی افزود: قدرتهای استکباری ممکن است در مقاطعی از امکانات نظامی و سیاسی گستردهای برخوردار باشند، اما تاریخ نشان داده است که هیچ قدرتی برای همیشه ماندگار نیست و آنچه در نهایت باقی میماند، نام و میراث انسانهایی است که در برابر ظلم ایستادهاند.
مروی با بیان اینکه آثار و برکات فعالیتهای این شهید را نمیتوان در یک یا چند اقدام خلاصه کرد، گفت: برای بررسی ابعاد مختلف خدمات و آثار عمر او، نیازمند دهها و بلکه هزاران صفحه مطالعه و پژوهش هستیم.
وحدت؛ نیازمند شجاعت، شناخت و اقدام
تولیت آستان قدس رضوی در پایان با تأکید بر ضرورت تداوم مسیر وحدت اسلامی اظهار کرد: وحدت تنها با برگزاری نشستها و طرح مباحث نظری محقق نمیشود. برای رسیدن به وحدت، باید حقیقت را شناخت، آن را بیان کرد و در برابر عواملی که موجب تفرقه و دشمنی میان مسلمانان میشوند ایستاد.
وی خاطرنشان کرد: جهان اسلام برای عبور از اختلافات و دستیابی به جایگاه شایسته خود، بیش از هر چیز به همدلی، شناخت متقابل، شجاعت در بیان حقیقت و پرهیز از تعصب نیاز دارد.
مروی در پایان ضمن قدردانی از حضور مهمانان و اندیشمندان شرکتکننده در کنفرانس وحدت اسلامی، ابراز امیدواری کرد تلاشهای علمی، فرهنگی و اجتماعی برای تقویت همگرایی میان مسلمانان استمرار یابد و جهان اسلام بتواند با تکیه بر مشترکات خود، در برابر جریانهای تفرقهافکن و سلطهگر با انسجام بیشتری عمل کند.
ارسال دیدگاه