ایران، افغانستان و تاجیکستان برای اتصال به آسیای مرکزی و چین هم‌پیمان شدند

رضا اکبری، در جمع خبرنگاران در حاشیه  نشست سطح عالی سه‌جانبه هم‌پیوندی منطقه‌ای و تسهیل ترانزیت در مشهد، گامی راهبردی در توسعه همکاری‌های حمل‌ونقلی منطقه دانست و اظهار کرد: مهم‌ترین دستور کار این اجلاس، ایجاد و فعال‌سازی کریدور مستقیم ایران به تاجیکستان از طریق افغانستان است؛ مسیری که می‌تواند فصل تازه‌ای در مناسبات تجاری و ترانزیتی سه کشور رقم بزند.

وی با اشاره به پیوندهای تاریخی، فرهنگی و اقتصادی ایران، افغانستان و تاجیکستان افزود: ظرفیت‌های مشترک میان این سه کشور زمینه مناسبی برای شکل‌گیری یک کریدور پایدار و رقابت‌پذیر فراهم کرده است. راه‌اندازی این مسیر علاوه بر تسهیل تبادلات تجاری، جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در شبکه ترانزیتی منطقه تقویت کرده و امکان اتصال مؤثرتر به کشورهای آسیای مرکزی و در ادامه چین را فراهم می‌کند.

اکبری با بیان اینکه در حال حاضر ارتباط زمینی ایران و تاجیکستان عمدتاً از مسیر ترکمنستان برقرار است، تصریح کرد: هدف نشست مشهد بررسی ابعاد فنی، اجرایی و اقتصادی مسیر افغانستان به عنوان یک کریدور مکمل است تا با کوتاه‌تر شدن مسیر و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل، ظرفیت‌های جدیدی برای جابه‌جایی کالا میان سه کشور ایجاد شود.

معاون وزیر راه و شهرسازی از توافق سه کشور برای اجرای یک تردد آزمایشی در این کریدور خبر داد و گفت: در این مرحله، کامیون‌های حامل کالا از ایران به مقصد تاجیکستان از خاک افغانستان عبور خواهند کرد تا زمان سفر، هزینه‌های واقعی حمل، وضعیت زیرساخت‌ها، فرآیندهای مرزی و سایر چالش‌های احتمالی به صورت عملیاتی ارزیابی شود. نتایج این آزمایش، مبنای تصمیم‌گیری برای اقتصادی‌سازی مسیر و تدوین برنامه اجرایی توسعه کریدور خواهد بود.

وی استقبال تاجیکستان از این ابتکار را نشانه اهمیت راهبردی این مسیر عنوان کرد و افزود: فعال شدن این کریدور، دسترسی تاجیکستان به آب‌های آزاد، خلیج فارس و دریای عمان را تسهیل می‌کند و فرصت‌های تازه‌ای برای توسعه تجارت خارجی این کشور به وجود می‌آورد. در مقابل، افغانستان نیز با قرار گرفتن در مسیر این کریدور، از افزایش درآمدهای ترانزیتی، توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و رونق مبادلات اقتصادی بهره‌مند خواهد شد.

رئیس سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای با اشاره به محورهای تخصصی نشست سه‌جانبه اظهار کرد: توسعه و بهسازی شبکه راه‌های افغانستان، ارتقای پایانه‌های مرزی، تسهیل تشریفات گمرکی، استانداردسازی اسناد حمل، دیجیتالی‌سازی فرآیندهای مرزی، ایجاد پنجره واحد تجاری و هماهنگی مقررات حمل‌ونقل بین سه کشور از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث در این اجلاس بود.

اکبری ادامه داد: در پایان این نشست، صورت‌جلسه‌ای مشترک میان ایران، افغانستان و تاجیکستان تنظیم شد که بر اساس آن، توسعه این کریدور به عنوان یکی از اولویت‌های همکاری سه کشور مورد توافق قرار گرفت. همچنین مقرر شد سند جامع همکاری با مشارکت کارگروه‌های تخصصی تدوین شود تا تمامی الزامات فنی، حقوقی، زیرساختی، نرم‌افزاری و اجرایی پروژه به صورت دقیق مشخص شود.

وی درباره مسیرهای پیشنهادی عبور از افغانستان نیز گفت: سه کریدور مختلف برای اتصال مرزهای ایران به تاجیکستان از داخل افغانستان در این نشست معرفی و بررسی شد. هر یک از این مسیرها از نظر طول مسیر، کیفیت راه‌ها، ظرفیت حمل‌ونقل و وضعیت زیرساخت‌ها دارای ویژگی‌ها و محدودیت‌های خاص خود هستند و پس از انجام بررسی‌های کارشناسی و با مشارکت بخش خصوصی، مناسب‌ترین مسیر برای اجرای تردد آزمایشی انتخاب خواهد شد.

معاون وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: نمایندگان دولت افغانستان نیز در این نشست اعلام کردند که تکمیل بخش‌های نیمه‌تمام راه‌ها، ارتقای مسیرهای خاکی، افزایش ظرفیت عبور ناوگان و توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز در برنامه این کشور قرار دارد و با نهایی شدن سند همکاری سه‌جانبه، این پروژه‌ها با اولویت بیشتری دنبال خواهند شد.

اکبری با اشاره به ظرفیت سه گذرگاه مرزی دوغارون، میلک و ماهیرود برای اتصال به این کریدور اظهار داشت: مزایا و قابلیت‌های هر یک از این مرزها به صورت تخصصی در حال بررسی است تا متناسب با مبدأ و مقصد کالا، بهترین و اقتصادی‌ترین مسیر برای حمل‌ونقل انتخاب شود.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که نشست مشهد آغازگر همکاری‌های عملیاتی و بلندمدت میان ایران، افغانستان و تاجیکستان باشد و با تکمیل این کریدور، ضمن کاهش زمان و هزینه حمل کالا، جایگاه ایران به عنوان محور اتصال خلیج فارس و دریای عمان به آسیای مرکزی و چین بیش از پیش تقویت شود.